Անանի Ծրագիրին Զօրակցելու Ռուս-Ամերիկեան Համաձայնութիւն

Օպամա եւ Մետվետեւ

Միացեալ Նահանգներու եւ Ռուսիոյ նախագահներ Պարաք Օպամա եւ Տմիթրի Մետվետեւ երէկ Հարաւային Քորէայի մայրաքաղաք Սէուլի մէջ հիւլէական ուժանիւթի անվտանգութեան վերաբերող վեհաժողովին ծիրին մէջ 90 վայրկեան տեւած հանդիպումի մը ընթացքին ՄԱԿ-ի եւ Արաբական լիկայի Սուրիոյ հարցով յատուկ պատուիրակ Քոֆի Անանի ծրագիրին զօրակցելու համաձայնութիւն գոյացուցին` նշելով, որ «Անանի ծրագիրը Սուրիոյ մէջ կայունութեան հասնելու լաւ լուծում մըն է»:

Հանդիպումին աւարտին Օպամա յայտնեց, որ երկու երկիրները «Սուրիոյ մէջ արեան բաղնիքը դադրեցնելու ձգտող Քոֆի Անանի ծրագիրին» շուրջ համաձայնութիւն գոյացուցին: Ան աւելցուց, որ տագնապի վերջնական լուծումը Դամասկոսի մէջ «օրինական» իշխանութեան հաստատումն է:

Մետվետեւ իր կարգին նշեց, որ երկու երկիրները Սուրիոյ մէջ մեծ խնդիրներու ստեղծումն ու քաղաքացիական պատերազմի յառաջացումը կանխարգիլելու աշխատանք պէտք է տանին:

Մինչ այդ, Անան երէկ շեշտեց, որ «կարելի չէ արտօնել, որ սուրիական տագնապը անարգել շարունակուի»:

Թուրքիա երէկ փակեց Դամասկոսի մէջ իր դեսպանատունը, որուն դիւանագիտական անձնակազմը հեռացաւ երկրէն: Թրքական դիւանագիտական աղբիւր մը ԱՖՓ լրատու գործակալութեան յայտնեց, որ Հալէպի մէջ գտնուող թրքական հիւպատոսարանը պիտի շարունակէ գործել:

Թուրքիոյ վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան Սէուլ մեկնելու ընթացքին օդանաւին մէջ «Հապերթիւրք» օրաթերթին հետ ունեցած հարցազրոյցի մը մէջ յայտնած էր, թէ որեւէ պահու Սուրիոյ հետ յարաբերութիւններու խզում կը նախատեսուի` նշելով, որ դեսպանը տուն կրնայ կանչուիլ:

Էրտողան օրաթերթին նշած է, որ «անցեալին Ասատ ահաբեկչական ՔԱԿ-ի զինեալները մեզի կը յանձնէր, իսկ հիմա կը տեսնենք, որ ահաբեկչական կազմակերպութեան հետ լաւ յարաբերութիւններ ունի: Իրականութեան մէջ տեղեկութիւն չունիմ, թէ Սուրիոյ նախագահը անջատողական կազմակերպութեան կ՛աջակցի, սակայն կեանքի վերադարձն ու ահաբեկչական կազմակերպութեան հետ իր յարաբերութեան ամրապնդումը կը նշմարենք: Իրողութեան մէջ ահաբեկչական կազմակերպութեան անդամ զինեալներ Սուրիոյ մէջ աշխուժ եւ գործօն չեն երեւի, միւս կողմէ` կը նկատենք Իրանէն եկած ՔԱԱԿ կազմակերպութեան անդամներ, որոնք աշխուժ են եւ վտանգը իսկական է»:

Էրտողան ընդգծած է, որ սուրիական հարցը իրեն եւ Օպամայի համար հասարակաց մտահոգութիւն է: «Հալէպի նահանգի Ազազ շրջանէն մեծաթիւ գաղթականներու հաւանական ալիքին նկատմամբ մեծ մտավախութիւն ունինք», նկատել տուած է Էրտողան: Խօսելով ՄԱԿ-ի Ապահովութեան խորհուրդին կողմէ որդեգրուած նախագահական հաղորդագրութեան մասին` ան ըսած է, որ «մենք որոշումին չենք զօրակցիր, որովհետեւ ընդդիմութիւնն ու վարչակարգը նոյն նժարին վրայ կը դնէ, վարչակարգին եւ ընդդիմութեան միջեւ հաւասարութիւնը արդար չէ»:

Ինչ կը վերաբերի Սուրիոյ մէջ Թուրքիոյ կողմէ ապահովական գօտիի ստեղծման կարելիութեան, Թուրքիոյ վարչապետը յայտնած է, որ «ներկայիս աշխատանք կը տանինք, եւ մեր որոշումը զարգացումներուն զուգահեռ պիտի ըլլայ: Թերեւս Սուրիոյ մէջ միջամտենք միջազգային կանոնին մէջ նշուած «պաշտպանութեան իրաւունք»-ի կէտին հիմամբ»:

Ան շեշտած է նաեւ, որ «Ասատ կը փորձէ ժամանակ շահիլ, կ՛ուզէ իր պաշտօնավարութեան ժամանակը երկարել եւ կրցածին չափ ժամանակ վատնել, իսկ իր վարչակարգին նկատմամբ ռուսական, չինական եւ իրանեան զօրակցութեան շարունակման լոյսին տակ Ասատը տապալել կարելի չէ: Ան ոտքի կը կենայ շնորհիւ անոնցմէ ստացած զօրակցութեան, սակայն եթէ անոնք այդ զօրակցութիւնը ցուցաբերելէ դադրին, շատ բան պիտի փոխուի: Ան պիւտճէի տագնապ ունի: Ան ներկայիս իր արձանագրած յաղթանակներէն կորով կը ստանայ, սակայն երբ ընդդիմութիւնը զօրանայ, ապա դէպքերու ընթացքը շատ արագ պիտի փոխուի»:

Մինչ ամերիկեան ազդեցիկ «Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթը կը գրէ, որ «Թուրքիա մօտ օրէն Սուրիոյ մէջ ապահովական գօտիի մը ստեղծումը կրնայ յայտարարել»,  Թուրքիոյ նախագահ Ապտիւլլա Կիւլի աւագ խորհրդական Էրշատ Հիւրմիւզլիւ «Արապիա» արբանեակային  պատկերասփիւռի կայանին յայտնեց, որ Սուրիոյ մէջ ապահովական գօտիի ստեղծման ներքին քննարկումը կարելի է:

Նշենք, որ սուրիական պատկերասփիւռի կայանը երէկ հաղորդեց, որ թրքական հողամասերէն դէպի Իտլիպ զինեալ խմբաւորման ներթափանցման փորձը ձախողութեան մատնուած է:

Չինաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Հոնկ Լի յայտնեց, որ Չինաստան պիտի շարունակէ բոլոր կողմերուն հետ գործակցիլ եւ սուրիական հարցին խաղաղ ու պատշաճ լուծումի մը հասնելու համար աշխուժ դերակատարութիւն պիտի ունենայ:

Իրաքի արտաքին գործոց նախարար Հոշիար Զիպարի երէկ Պաղտատի մէջ տրուած մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին յայտարարեց, որ Իրաքի մայրաքաղաքին մէջ այս շաբաթ նախատեսուած Արաբական լիկայի վեհաժողովը պիտի քննարկէ սուրիական տագնապը, սակայն ոչ Պահրէյնի իրադարձութիւնները, որովհետեւ սուրիական հարցը «աւելի հրատապ է եւ միջազգային ու շրջանային ճիւղաւորումներ ունի»:

Ան նախատեսեց, որ վեհաժողովը այս հարցը շինիչ ու դրական ձեւով պիտի քննարկէ եւ ոչ թէ կարգախօսներով: «Սուրիական հարցի արծարծման նպատակը սուրիացի ժողովուրդին օժանդակելու եւ վատթարացած տագնապը լուծելու միջոցներու քննարկումն է», ըսաւ Իրաքի դիւանագիտութեան պետը:

Միւս կողմէ, Սուրիոյ Տեղեկատուութեան խորհուրդը քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, ընկերային հարցեր արծարծող 6 օրաթերթերու եւ գովազդային, ընկերային, տնտեսական, գիտական, կրթական եւ մանկական հարցերով զբաղող 13 պարբերաթերթերու արտօնագիր շնորհեց:

Խորհուրդը նաեւ տեղեկատուական տարբեր ընկերութեանց, ներառեալ` հրատարակութեանց ցրւումի, բջիջայինի ճամբով լուրերու տարածման եւ պատկերասփիւռային ծառայութիւններ մատուցող ընկերութեանց վարկերու տրամադրման պայմանները ճշդեց:

Share this Article
CATEGORIES