ԳԱՂՈՒԹԷ ԳԱՂՈՒԹ

Սուրիա

Բանախօսութիւն` Նուիրուած
Հայ
Տպագրութեան 500-Ամեակին

Հովանաւորութեամբ Բերիոյ թեմի կաթողիկէ հայոց առաջնորդ Պետրոս արք. Միրիաթեանի, 25 մարտին Ս. Երրորդութիւն եկեղեցւոյ «Աղաճանեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ձեռնարկ` նուիրուած հայ տպագրութեան 500-ամեակին:

Բացման խօսքով ելոյթ ունեցաւ Սիւզի Տատաղլեան, որ ամփոփ կէտերու մէջ ներկայացուց միջազգային եւ հայ տպագրութեան պատմութիւնը:

Այնուհետեւ գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր, որմէ ետք Միհրան Մինասեան ներկայացուց միջազգային տպագրութեան սկզբնաւորումն ու անցած ուղին եւ ներկայացուց Յակոբ Մեղապարտի եւ Աբգար Դպիր Թոխաթեցիի կենսագրութիւնները, որոնց գիրքերու օրինակներէն նմուշներ ցուցադրուեցան պաստառի վրայ:

Աւարտին Պետրոս արք. Միրիաթեան իր սրտի խօսքին մէջ նկատել տուաւ, որ հայ ժողովուրդի պատմութիւնը բաժնուած է երկուքի` պատերազմի եւ խաղաղութեան: Պատերազմի շրջանին սուր կը վերցնէին պահպանելու համար հայրենիքը, իսկ խաղաղութեան շրջանին զարկ կու տային գրիչին: Ան շեշտեց, որ այսօր եւս կը շարունակուի գիրի պայքարը` պահպանելու համար մեր նիւթական արժէքները:

Ապա ան պարգեւատրեց օրուան բանախօս Միհրան Մինասեանը` Կիւթեմպէրկի Աստուածաշունչի տպագրութեան առաջին օրինակով:

 

Յունաստան

«Յիշելով Ուիլիըմ Սարոյեանը»
Խորագիրով
Ցուցահանդէս

Հովանաւորութեամբ Աթէնքի մէջ Հայաստանի դեսպանութեան եւ  գործակցութեամբ Յոյն-հայկական հետազօտութիւններու կեդրոնին, 19 մարտին  Յունաստանի ազգային գրադարանի կեդրոնական սրահին մէջ  տեղի  ունեցաւ «Յիշելով Ուիլիըմ Սարոյեանը խորագիրով ցուցահանդէսին բացումը:

Ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ Յունաստանի մէջ Հայաստանի դեսպան Գագիկ Ղալաչեան: Խօսք առին նաեւ Ազգային գրադարանի խորհուրդի նախագահ, Աթէնքի համալսարանէն փրոֆ. Խառալամփոս Մուցոփուլոս եւ գրադարանի գլխաւոր տնօրէնի տեղակալ Անթոնիա Արախովա, Յոյն-հայկական հետազօտութիւններու կեդրոնի քարտուղար Յովսէփ Գազեզեան:

Ուիլիըմ Սարոյեանին նուիրուած բանախօսութիւններով ելոյթ ունեցան յոյն գրող-ակադեմիկոս Թանասի Վալթինոս եւ Աթէնքի համալսարանէն փրոֆ. Ֆոթիոս Տիմիթրաքոփուլոս:

Ցուցադրուեցան Ուիլիըմ Սարոյեանին բեղմնաւոր գործունէութիւնը ներկայացնող գիրքեր, նկարներ, լուսանկարներ եւ փաստաթուղթեր, ինչպէս նաեւ կարդացուեցան հատուածներ մեծ գրողին ստեղծագործութիւններէն:

 

Ֆրանսա

«Սայաթ Քոլա» Երաժշտական
Կատակերգութիւնը

Վերջերս Վալանսի մէջ հայերու մշակութային միութեան հրաւէրով Փուր լը Վալանսի «Թէաթր  Հօ Ռոն»-ի մէջ ցուցադրուեցաւ Սերժ Էրտեքեանի «Սայաթ քոլա» երաժշտական կատակերգութիւնը` բեմադրութէամբ Յակոբ Կլաֆեանի:

Կատակերգութեան նիւթը ձուլումի մասին է: Կը պատմէ երկրորդ-չորրորդ սերունդի հայերու կեանքին մասին, որոնք  իրարու կը բախին կրկնակի մշակոյթի հարցով` մտքով գտնուելով Ֆրանսայի մէջ, սրտով` Հայաստանի հետ:

 Փարիզի 20-րդ Թաղամասի Շէնքերէն
Մէկուն Ճակտին` Միսաք Մանուշեանի Եւ Իր
Ընկերներուն
Նուիրուած Որմնանկար

20 մարտին Փարիզի 20-րդ թաղամասին մէջ տեղի ունեցաւ Միսաք Մանուշեանին եւ իր ընկերներուն նուիրուած որմնաքանդակին բացման արարողութիւնը:

Նկարը կը ծածկէ ութ յարկանի շէնքի մը պատը (շուրջ 200 քառ. մեթր):

Միտքը յղացած է շէնքի սեփականատէրերու խորհուրդը, որ վայելած է թաղապետարանին, թաղային խորհուրդին, «Արթ Ազուայ» գեղարուեստական միութեան նիւթական եւ բարոյական աջակցութիւնը. Որմնաքանդակը ամսուան մը ընթացքին իրագործած է ռուս արուեստագէտ Արթոֆ Փօփոֆ:

Բացման խօսքը արտասանեց 20-րդ  թաղամասի թաղապետուհի Ֆրետերիք Քալանտրա:  Խօսք առին նաեւ քաղաքապետի տեղակալ Փ. ժոզէֆ, Արթոֆ Փոփոֆ,  Է. Հերզքովիչ եւ Ա. Պաղտիկեան: Բոլորն ալ յիշատակեցին Միսաք Մանուշեանի կեանքէն էջեր եւ դրուագներ` ծանրանալով «Յիշողութեան պարտականութեան» վրայ:

 

Միացեալ Նահանգներ

ՀՅԴ 121-Ամեակի Տօնակատարութիւն

Հովանաւորութեամբ Արեւմտեան Ամերիկայի ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէին, կազմակերպութեամբ Ֆրեզնոյի «Սողոմոն Թեհլիրեան» կոմիտէին, 11 մարտին  Ս. Երրորդութիւն մայր եկեղեցւոյ սրահին մէջ տեղի ունեցաւ ՀՅԴ 121-ամեակի տօնակատարութիւնը:

Օրուան հանդիսավար Ռոզի Պետրոսեան անդրադառնալով օրուան հանդիսութեան` նկատել տուաւ, որ տօնակատարութիւնները վերյիշումի եւ վերանորոգումի առիթներ են, որոնք ամէն տարի կը կատարուին` մեր մէջ արթնցնելով անցեալի պատմական երեւոյթները:

«Սողոմոն Թէհլիրեան» կոմիտէին անունով սրտի խօսք ուղղեց Սագօ Կէօպաշեան, որմէ ետք օրուան պատգամաբեր Քրիստափոր Կիւլճեան, անդրադառնալով օրուան տօնակատարութեան, ծանրացաւ Հայ դատի գործունէութեան վրայ:

Րաֆֆի Յովհաննէսեան շնորհաւորելէ ետք ՀՅԴ 121-ամեակը, յայտնեց, թէ նման ձեռնարկներ պէտք է մեր մէջ արմատացնեն ազատութեան եւ անկախութեան ոգին: Ան  նաեւ անդրադարձաւ Հայաստանի ներկայ իրավիճակին եւ քաղաքական կացութեան:

Այնուհետեւ գործադրուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր:

Կլենտէյլի «Գրիգոր Եւ Մարիամ Գարամանուկեան»
Երիտասարդական
Կեդրոնին Համար Հանգանակուեցաւ
Աւելի
Քան 70 Հազար Տոլար

Հովանաւորութեամբ Վարանդ եւ Հուրի Մելքոնեան ամոլին, 17 մարտին Կլենտէյլի «Ռենըսանս» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Կլենտէյլի Հայ կեդրոնի ընկերային յանձնախումբին ճաշկերոյթ-պարահանդէսը, որուն հասոյթը ամբողջութեամբ յատկացուած էր Կլենտէյլի «Գրիգոր եւ Մարիամ Գարամանուկեան» երիտասարդական կեդրոնին:  Կազմակերպիչ յանձնախումբին անունով ձեռնարկին բացումը կատարեց Միգանուշ Մելքոնեան, որմէ ետք «Ահարոնեան» կոմիտէի ներկայացուցիչ Վահէ Պօզոյեան խօսք առնելով` շնորհակալութիւն յայտնեց բոլոր նուիրատուներուն եւ շնորհաւորեց աւելի քան 50 տարուան կուսակցական ծառայութիւն ունեցող ընկերները, որոնք ստացան յուշատախտակներ:

ՀՅԴ Արեւմտեան շրջանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Մարտիկ Կապուտեան խօսք առնելով` շեշտեց, թէ ՀՅԴ համակիրները իրենց նիւթական նպաստներով հնարաւոր կը դարձնեն Դաշնակցութեան աշխատանքներուն իրագործումը: Ան յատկապէս կանգ առաւ տոքթ. Ալպեր Գարամանուկեանին ունեցած գործունէութեան վրայ, որ ամբողջական վստահութիւն տածելով կատարուած աշխատանքին նկատմամբ` վերջին շրջանին աւելի քան 450 հազար ամերիկեան տոլարի նուիրատուութիւններ կատարեց կազմակերպութեան տարբեր աշխատանքներուն, որոնցմէ գլխաւորն է Կլենտէյլի Երիտասարդական կեդրոնին կառուցումը: Ապա ան Կեդրոնական կոմիտէին անունով յուշանուէր մը յանձնեց  տոքթ. Ալպէր Գարամանուկեանին:   Ա. Գարամանուկեան եւս, իր կարգին,  երախտագիտական  խօսք  ուղղեց Կեդրոնական կոմիտէին` հաստատելով, որ իր մասնակցութիւնը ազգային կեանքին մէջ` իր պարտականութիւնն է:

Ձեռնարկին ընթացքին եղան սրտաբուխ նուիրատուութիւններ եւ հանգանակուած ընդհանուր գումարը անցաւ 70 հազար ամերիկեան տոլարը:

Հանդիպում` Ռումանահայերու «Րաֆֆի»
Հայրենակցական Միութեան Վարչութեան Հետ

Գաղութին հայրենակցական միութիւններուն հետ հանդիպումներ ունենալու իր նախաձեռնած ծրագրի շրջագիծին մէջ ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէի հանրային կապի յանձնախումբը 20 մարտին Հոլիվուտի մէջ գտնուող միութեան կեդրոնատեղիին հանդիպում ունեցաւ ռումանահայերու «Րաֆֆի» հայրենակցական եւ մշակութային միութեան վարչութեան հետ:

Հանրային կապի յանձնախումբի ատենապետ Րաֆֆի Կիւրիւնեան խօսք առնելով` բացատրեց, որ հայրենակցական միութիւններուն հետ հանդիպումներ ունենալու յանձնախումբին  հիմնական նպատակն է կապերու ամրապնդումով ընդարձակել համագործակցութեան հնարաւորութիւնները: Ան նաեւ նկատել տուաւ, որ այս հանդիպումներուն որպէս արդիւնք` յանձնախումբը պիտի պատրաստէ հաղորդագրութիւններ, որոնք հրապարակուելով «Ասպարէզ» օրաթերթին մէջ` համայնքին պիտի ներկայացնեն գաղութի հայրենակցական միութիւններուն գործունէութիւնը:

Այնուհետեւ միութեան վարչութեան ատենապետ Արա Էքիքեան ելոյթ ունենալով` անդրադարձաւ միութեան 50-ամեայ գործունէութեան:

Նիկողոս Սարաֆեանի «Վենսենի Անտառը»
Անգլերէնով

Վերջերս Միշիկընի համալսարանի Տիրպոռնի հայագիտութեան ուսումնասիրութեանց կեդրոնը հրատարակեց սփիւռքահայ գեղարուեստական արձակի լաւագոյն նմուշներէն` Նիկողոս Սարաֆեանի «Վենսենի անտառը» երկին անգլերէն թարգմանութիւնը: Սփիւռքահայ գրականութեան ամէնէն յարգուած ներկայացուցիչներէն Սարաֆեանի 1947-ին հայերէնով հրատարակուած այս գործին անգլերէնի թարգմանիչն է Քրիսթոֆըր Ադամեան: Թարգմանութեան կցուած է նաեւ Սարաֆեանին մտաւոր աշխարհը քննարկող փրոֆ. Մարկ Նշանեանի ներածականը:

«Վենսենի անտառը» երկով ընթերցողը կը ծանօթանայ Հայոց ցեղասպանութեան պատճառած աքսորի հետեւանքներուն` ֆրանսահայ ականաւոր գրողներէն մէկուն վրայ: Այս երկը հեղինակին համար իր սեփական, ինչպէս նաեւ հայ ժողովուրդի հաւաքական աքսորը իմաստաւորելու փորձ մըն էր: Վերջապէս, երկը Վենսենի պուրակին մէջ եւ անոր մասին երկար խորհրդածութիւններու արգասիքն է: Թարգմանութեան հրատարակութիւնը իրականացաւ «Աճեմեան հիմնադրամ»-ին տրամադրած առատաձեռն դրամաշնորհին միջոցով` ի յիշատակ հանգուցեալ Ռոպերթ Աճեմեանի:

 

Քանատա

Արշաւ` Ռաքիպ Զարաքոլուն
Ազատ Արձակելու

Վերջերս, Հայ երիտասարդաց դաշնակցութիւնը եւ «Արմէն Գարօ» ուսանողական միութիւնը ձեռնարկեցին արշաւի մը` ի նպաստ թուրք լրագրող հրապարակագիր եւ մարդկային իրաւունքներու պաշտպան Ռաքիպ Զարաքոլուի ազատ արձակման: Անոնք բողոքի նամակներ ներկայացուցին Քանատայի արտաքին գործոց նախարար Ճոն  Պերտի, որպէսզի պարտադրէ քանատական կառավարութեան` պահանջելու ազատ արձակումը Զարաքոլուին: Անոնք հաստատեցին, որ ազատութեան դէմ պիտի չկենան եւ պիտի պայքարին աշխարհի տարածքին կատարուած բռնատիրութիւններուն դէմ` մարդկային իրաւունքները հարուածող:

Կրօնական Ասուլիս

Վերջերս Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ կրօնական ասուլիս` ներկայութեամբ Ամերիկայի Արեւելեան թեմի եւ Քանատայի առաջնորդներուն:

Բարի գալուստի խօսքը արտասանեց Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ  հովիւ Յովնան քհնյ. Պոզոյեան: Ապա զոյգ առաջնորդները անդրադարձան կրօնական պատասխանատուութիւններն, նաեւ` հաւատքի ոգիին: Այնուհետեւ Գեղարդ վրդ. Քիւսպէկեան կարդաց Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին պատգամը` յղուած այս առիթով:

Օրուան ատենապետ ընտրուեցաւ Ներսէս արք. Մանուկեան, իսկ քարտուղար` Կոմիտաս արք. Փանոսեան: Ներսէս արք. Մանուկեան կարդաց վեհափառ հօր կոնդակը` 2012 տարին «Հայ գիրքի տարի» հռչակող: Այնուհետեւ զեկուցաբերները խօսեցան կրօնական նիւթերու մասին, ինչպէս` ծառայելու գաղափարին, Աստուծոյ խօսքի ազդեցութիւնը մեր կեանքին մէջ, դժուարութիւնները յաղթահարել եւ այլն:

Ապա տեղի ունեցան խորհրդակցութիւններ եւ կարծիքներու փոխանակում` առաջնորդարանը եւ համանքը յուզող նիւթերու շուրջ:

 

Սթրազպուրկ

Բարեսիրական Համերգ

Հովանաւորութեամբ Եւրոպական Խորհրդարանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան մնայուն ներկայացուցիչ Արմէն Պապիկեանի, 31 մարտին Սթրազպուրկի երաժշտանոցի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Ամալկամ» ֆրանս-գերմանական նուագախումբի կազմակերպած բարեսիրական համերգը, որուն հասոյթը պիտի տրամադրուի օգնութեան կարիք ունեցող երեխաներուն եւ մասնաւորապէս Հայաստանի մէջ Վարդաշէնի Յատուկ կրթական համալիրին:

Համերգին բացման խօսքով հանդէս եկաւ Արմէն Պապիկեան, որ շնորհակալութիւն յայտնեց Սթրազպուրկի ֆիլհարմոնիք ու Բադեն-Բադենի եւ Ֆրայպուրկի սիմֆոնիկ նուագախումբերուն, ինչպէս նաեւ Սթրազպուրկի երաժշտանոցին` համերգի կազմակերպման եւ մարդասիրական այս արշաւին գործօն եւ հետեւողական մասնակցութեան համար: Ան դիտել տուաւ, որ նման նախաձեռնութիւն մը անպայման իր  դրական անդրադարձը պիտի ունենայ նաեւ Հայաստանի կրթական մարզի բարգաւաճման:

 Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES