ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅ ՕԳՆՈՒԹԵԱՆ ԽԱՉ. «ՄԱՆՈՒԿՆԵՐՈՒ ՄՕՏ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄԻ ԵՒ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹԵԱՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ ԵՒ ԴԺՈՒԱՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ» ՆԻՒԹՈՎ ԴԱՍԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ

Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի առողջապահական յանձնախումբի եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, երէկ` չորեքշաբթի, 13 ապրիլ 2011-ին, առաւօտեան ժամը 10:00-ին, կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Մանուկներու մօտ ընթերցումի եւ ուղղագրութեան զարգացումը եւ դժուարութիւնները» նիւթով դասախօսութիւն, զոր ներկայացուց ՕրթոՖոնիսթ Նանօր Մկրտիչեան-Դարբինեան:

Առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսքը արտասանեց Յասմիկ Մկրեան, որ ըսաւ, թէ մանուկներու եւ պատանիներու Ֆիզիքական, հոգեկան եւ մտային առողջութիւնը դասախօսութիւններու շարքին վերջինն է: Ներկայացնելէ ետք օրուան դասախօսը` Յասմիկ Մկրեան մտահոգութեամբ ներկայացուց այն կացութիւնը, երբ յաճախ ծնողներ գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար կ՛անտեսեն ու չեն հետաքրքրուիր իրենց մանուկներուն դիմագրաւած դժուարութիւններով, որոնք ապագային իրենց դրսեւորումը կ՛ունենան երիտասարդութեան շրջանին:

Դասախօսութեան հովանաւորն էր Հայ աւետարանական քոլեճը:

Նանօր Մկրտիչեան-Դարբինեան դասախօսութեան սկսաւ բացատրելով, թէ ինչպէ՛ս պէտք է զանազանել բանաւոր եւ գրաւոր լեզուներուն միջեւ. շատ անգամ ծնողներ կը շփոթեն: Բանախօսը ներկայացուց կապը վերոյիշեալ երկու երեւոյթներուն միջեւ, որոնք իրարմէ ազդուելով իրենց դրական եւ ժխտական դերը կ՛ունենան պատանիին եւ աւելի ուշ երիտասարդին վրայ:

Դասախօսը ներկայացուց հետեւեալ թուային տուեալները` հաստատելու իր միտքը.-

ա.- Երեք տարեկան երեխաներուն 7-10 առ հարիւրը կ՛ունենայ լեզուական դժուարութիւններ:

բ.- եօթը տարեկան մանուկներու 40 առ հարիւրը` մտային եւ բանաւոր լեզուի ուշացում:

Այս բաժինով կարեւորութեամբ շեշտուեցաւ այն համոզումը, թէ վերոյիշեալ երեւոյթները բնական նկատելով, յաճախ ծնողները չեն դիմեր մասնագէտի օժանդակութեան: Ասիկա սխալ համոզում է եւ ժխտականօրէն կ՛ազդէ երեխայի մտային զարգացման վրայ:

Ին՞չ են այն կարողութիւնները, որոնք կը զարգացնեն գրաւոր լեզուն.

1.- Հնչիւնախօսութեան ըմբռնումը:
2.- Տեսողական եւ լսողական յիշողութիւնը:
3.- Տեսողական եւ լսողական ուշադրութիւնը:
4.- Բառապաշարը:

Վերոյիշեալ կարողութիւնները զարգացնելու համար դասախօսը յիշեց դաստիարակչական  տարբեր խաղեր, որոնք շատ գործնականօրէն կ՛օժանդակեն երեխային տարբեր մտային կարողութիւնները զարգացնելու:

Դասախօսը անդրադարձաւ այն սխալ համոզումին, որ կան «ծոյլ աշակերտներ»: Ծոյլ աշակերտ չկայ, այլ` դժուարութիւններ ունեցող աշակերտ, եւ անհրաժեշտ է փորձել գտնել ընտանեկան, ընկերային եւ հոգեկան դժուարութիւնները, որոնք ուղղակիօրէն կամ անուղղակիօրէն կ՛ազդեն աշակերտին սորվելու տրամադրութեան վրայ:

Շարունակելով ան բացատրեց, թէ ինչպէ՛ս մենք կը կարդանք.

ա.- Հեգելով եւ վանկատելով:

բ.- Հիմնուած կ՛ըլլայ ուղղակի լսատեսողական մեր կարողութեան վրայ, եւ մեր յիշողութեան մէջ այդ պատկերներով մենք կը կարդանք բառեր ու նախադասութիւններ:

Յաջորդ բաժինով դասախօսը ներկայացուց այն վիճակները, երբ երեխային մօտ կը յայտնուի ուշացում` բանաւոր եւ գրաւոր կարողութիւններու մէջ.

ա.- Ուշացում – բայց այս կ՛ըլլայ ժամանակաւոր:

բ.- Երեխան կ՛ունենայ դժուարութիւններ, բայց ծանր եւ մնայուն ( տիսլեքսի- տիսօրթոկրաՖի):

Այս երկրորդ պարագային ծնողներուն կողմէ անհրաժեշտ է հետեւողականութիւնը այս վիճակին գծով եւ դիմել մասնագէտի: Մասնագիտական խմբային աշխատանք  կը տարուի, տարբեր մասնագէտներու աջակցութեամբ կարելի է բուժել պարզուած կացութիւնը:

Իբրեւ եզրակացութիւն` դասախօսը նշեց, որ երեխաներու խաղը եւ խաղին ընկերակցող դաստիարակչական միջոցները անհրաժեշտ են` ապագային ունենալու առողջ սերունդ:

Աւարտին դասախօսը ներկաներու հարցումներուն պատասխանեց` ուղղակի ամէնօրեայ կեանքէն առնուած օրինակներով: