Ասատուր Փանոյեանի Մահուան Քառասունքին Առիթով. Ընկեր Ասատուրի Անմառ Յիշատակին

Քառասուն օրեր առաջ մեզմէ անդարձ  բաժնուեցաւ  ՀՅԴ Սարդարապատ կոմիտէութեան  ընկերներէն` Ասատուր  Փանոյեանը, ետին թողելով բազմանդամ ընտանիք մը,  հարազատներ ու բարեկամներ: Վերջին շրջանին ան  աւելի կ՛այցելէր բժիշկներուն,  քան  բարեկամներուն`  որոշ  չափով հեռանալով  ընկերային ու միութենական կեանքէն: Գիտէր, թէ տարիքը  իր պահանջները ունի, բայց երբեք չէր յուսահատեր:  Խոր հաւատքով կը  նայէր վաղուան: Հիւանդանոցի անկողնին մէջ իսկ կը մտածէր իր լումաներով ոչինչէն հիմնած  ձուլագործի իր վաճառատունը`  «կալերի Ռուտասա»-ն ծաղկեցնելու մասին: Խառնուածքով շէն  ու կայտառ  էր, յանդուգն  ու «սրտոտ»: Բանէ մը չէր վախնար, «շատ շատ պիտի մեռնիմ, մահէն  աւելի ի՞նչը կրնայ զսպել զիս», կ՛ըսէր: Զինք հինէն ճանչցողներ կը պատմեն, թէ ան ինչպէս լիբանանեան քաղաքացիական պատերազմի սկզբնաւորութեան` յունիս 1975-ին, երբ Պուրճ  Համուտէն Համրա երթալը «խենթութիւն» կը նկատուէր` կէս գիշերին դիմակաւոր զինեալներու անցարգելներէն անցնելով յաջողած  էր իր կինը հասցնել Պէյրութի ամերիկեան հիւանդանոց,  ուր  այս վերջինը ծնունդ տուած էր միանգամայն երեք զաւակներու` երկու մանչ ու մէկ  աղջիկ:  Երբեք չէր ուզեր տխուր տեսնել ոեւէ մէկը: Ամէնէն  ծանր պահերուն իսկ ձեւ մը կը գտնէր մթնոլորտը  զուարճացնելու: Կը սիրէր ակմբային  կեանքը,  փոքր տարիքէն անդամագրուած  էր ՀՅԴ-ի պատանեկան  շարքերուն,  Նոր  Սիսի ակումբը: Սիրուած  էր բոլորէն, նոյնիսկ գաղափարականօրէն տարբեր կողմի իր գործընկերներէն, որոնց միջոցաւ ան փրկուած էր, երբ 1958-ի եղբայրասպան դէպքերուն, ողբացեալ Շամիի նահատակութեան օրը զինք ալ արգելակած էին որպէս Դաշնակցական  պատանի,  Նոր Հաճընի «քրոմօ»-ի իր աշխատավայրէն դէպի  տուն, Պուրճ Համուտ վերադարձի  ճամբուն վրայ:

Ընկեր Ասատուր շուտ կը պոռթկար, շուտ ալ  կը հանդարտէր: Ոխերիմ չէր ու եթէ պատահէր, որ մէկու մը  նեղացնէր` շուտով կը փութար անոր սիրտը  առնելու: Թէեւ ան  այցելած  էր կարգ մը  երկիրներ, բայց միշտ կը նախընտրէր Լիբանանը ու դէմ  էր արտագաղթի գաղափարին. «Մարդ ուր որ ալ  երթայ, նկարագիրը  նոյնը կը մնայ», կ՛ըսէր: Սակայն ինչպէս կ՛ըսեն` «հոգին քաղցր է», ու Լիբանանի պատերազմին անողոք  ռումբերը  շատ մը  լիբանանցիներու կողքին բազմաթիւ հայեր ալ մղեցին լքելու իրենց տուներն ու վաճառատուները եւ գաղթելու` զերոյէն  սկսելով  «նոր ապագայ մը» կերտել հեռաւոր ափերու վրայ: Ու Ասատուր «գամուեցաւ»  ակումբը` Պուրճ  Համուտի «Մատոնա»-ի կեդրոնը, կամ  ինչպէս ծանօթ  էր` «մախֆար»-ը, որ դարձաւ իր երկրորդ տունը, ուր բազմաթիւ գիշերներ լուսցուցած  էր այդ օրերու պահակ տղոց հետ: Դժբախտաբար, ան  չհասաւ իր օրագրութիւնը գրելու ու իր գաղտնապահութեամբ հետը տարաւ պատմական այդ օրերու տխուր թէ քաղցր դէպքերու յուշերը:

Հարսանիքի «աւետիս»-ը կրնայ ամէն տուն  չհասնիլ, բայց մահուան ուրուականը ուշ կամ  կանուխ անպայման որ կը գտնէ բոլորիս անխտիր, որքան ալ փորձենք պաշտպանուիլ  կամ  խուսափիլ անկէ: Ու երբ հնչէ ժամը, հարկ  է յարգել ուրուականին զոհը: Իսկ մեռեալը յարգելու լաւագոյն ձեւը` անոր փափաքներու իրականացումն ու երազներու գործադրութիւնն է…

Հողը թեթեւ գայ վրադ սիրելի՛ ընկեր:

ՍԳԱԿԻՐ ՄԸ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )