Հալէպի Մէջ Լոյս Տեսաւ Տարօն-Տուրուբերանի Հայրենակցական Միութեան 2013-ի Պատի Օրացոյցը

Հալէպի պատերազմական վիճակը պարտադրեց, որ հայ գաղութին համայնքային, կրթական, մշակութային եւ հրատարակչական այնքան բեղուն եւ աշխուժ կեանքը յանկարծ եւ  ամբողջովին կասի: Հիմա գաղութային բոլոր շրջանակներուն ուժերը կեդրոնացած են միայն ու միայն մարդասիրական ու խնամատարական օժանդակութիւններու հայթայթումին վրայ: Ազգ. առաջնորդարան, ՀԲԸՄ, ՍՕԽ, հայրենակցական միութիւններ կամ այլ մարմիններ ճիգ չեն խնայեր` հանապազoրեայ հաց հասցնելու կարօտեալին, տուն առ տուն սննդամթերք բաշխելու հարիւրաւոր ընտանիքներու, նիւթական նպաստներով նեցուկ կանգնելու գործազրկումի ու թշուառութեան մատնուած անճար արիւնակիցներու:

Քաղաքին գրեթէ բոլոր ակումբները փակ են եւ ստեղծագործական կեանք չկայ ամենեւին: Հայկական միութիւններէն շատեր, նաեւ` դպրոցները, այս տարի իրենց ամէնամեայ օրացոյցն անգամ չկրցան պատրաստել կամ հրատարակել: Այրուող քաղաքի մը մէջ օրացոյցը հաւանաբար վերջի՜ն մտահոգութիւնն էր մարդոց…

Այնուհանդերձ, քանի մը միութիւններ կամ հաստատութիւններ չուզեցին տասնամեակներու բարի աւանդութիւնը խախտել եւ ուստի լծուեցան պատրաստելու իրենց տարեկան օրացոյցները:

Ասոնցմէ մէկն էր Տարօն-Տուրուբերանի հայրենակցական միութիւնը, որ Կաղանդի նախօրէին հրատարակեց պատի իր գեղատիպ ու բազմաէջ օրացոյցը` իր հայրենակիցներէն Լեւոն Շառոյեանի խմբագրութեամբ:

Լ. Շառոյեան տասնմէկ տարիէ (2003-էն ասդին) առանձինն կը պատրաստէ Տարօնի պատի օրացոյցները` որդեգրելով յստակ ու նպատակային ուղեգիծ մը: Արդարեւ, ան իւրաքանչիւր տարի իր օրացոյցին նիւթ կը դարձնէ մշակոյթի կամ գրականութեան մարզերուն մէջ վաստակ շահած տարօնցի վեցեակ մը դէմքեր` իրենց կենսագրութիւններով եւ գործերով: Ցարդ ներկայացուած էին 60 դէմքեր` թէ՛ հին դարերէն, թէ՛ մեզի ժամանակակից: Տարօնի Հացեկաց գիւղի մեծանուն զաւակ Մեսրոպ Մաշտոցէն սկսեալ մինչեւ պատմահայր Խորենացի, Կոլոտ պատրիարքէն մինչեւ Շղթայակիր պատրիարք ու գրագէտներ Սիմոն Սիմոնեանէն կամ Օննիկ Սարգիսեանէն մինչեւ Խաչիկ Դաշտենց, Վաղարշակ Նորենց եւ Մուշեղ Գալշոյեան` տողանցեր էին օրացոյցներուն վրայ: Հրատարակուած այս նիւթերն ու նկարները, այսպիսով, տարուէ տարի կուտակուելով` մօտիկ ապագային վստահաբար կորիզը պիտի կազմեն հայրենակցական իւրայատուկ յուշամատեանի մը:

2013-ի օրացոյցը եւս մէկ օղակն է այս հեռագնաց աշխատանքին:

Այս տարուան օրացոյցը լուսարձակ կը բանայ ե՛ւս վեց դէմքերու վրայ, բոլորն ալ` ընդհանրապէս քիչ ծանօթ (կամ անծանօթ) անուններ, նոյնիսկ` մտաւորական շրջանակներու համար:

Տարօն աշխարհի զաւակ կամ շառաւիղ այս վեց դէմքերն են`

– Մանրանկարիչ եւ գրչագիր Յովհաննէս Խիզանցի (ԺԴ.-ԺԵ. դար)

– Մշոյ, Կապադովկիոյ եւ Երուսաղէմի հայկական վանքերէն ներս նշանակալից գործունէութիւն ծաւալած Աստուածատուր եպս. Մշեցի (ԺԶ. դար)

– Երուսաղէմի հայոց պատրիարքներէն Աստուածատուր Տարօնեցի (ԺԷ. դար)

– Երուսաղէմի Ս. Յակոբեանց տպարանի եւ Ժառանգաւորաց վարժարանի հիմնադիր Զաքարիա պատրիարք Կոփեցի (1780-1846)

– Ամերիկահայ բանաստեղծ Անուշ Գրիգորեան (1903-2004)

– Յուշագրող, պատմուածագիր եւ վաստակաւոր գրաշարապետ Վարդգէս Տօնապետեան (1924-2008)

Կենսագրութիւններէն անկախ` գունաւոր օրացոյցը կու տայ տակաւին վերոնշեալ դէմքերուն առնչուող շահեկան այլ տեղեկութիւններ ալ, լուսանկարներ, հեղինակային գիրքերու անուանաթերթեր եւ այլն:

Տարօնի այս օրացոյցը միայն Հալէպի մէջ չէ, որ կը ցրուուի, այլ մեծաքանակ կ՛ուղարկուի նաեւ Լոս Անճելըս ու Պէյրութ, ուր կը գործեն Տարօն-Տուրուբերանի հայր. միութեան (Լիբանանի պարագային` Սասնոյ հայր. միութիւն) մասնաճիւղեր:

Նշենք, որ Տարօն-Տուրուբերանի հայր. միութիւնը հիմնուած է 95 տարի առաջ, 1917-ին, Միացեալ Նահանգներու Իլինոյ նահանգի Կրանիթ Սիթի քաղաքին մէջ: Սկզբունքով ան իր հովանիին տակ կ՛առնէ սփիւռքի տարածքին ցրուուած այն բոլոր հայերը, որոնց արմատները կու գան Սասունէն, Մուշէն, Բաղէշէն, Խնուսէն, Մանազկերտէն, Ախլաթէն ու Սղերդէն:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )