Սուրիոյ Նախագահին Եւ Ընդդիմութեան Միացեալ Ջանքերով Ձախողութեան Մատնուեցաւ Լ. Իպրահիմի. Սուրիոյ Մէջ Միջազգային Միջնորդութիւնը Խափանելու Դրդապատճառները

ՆԱԺԻ Ս. ՊՈՒՍԹԱՆԻ

Ասատ եւ Իպրահիմի

ՄԱԿ-ի եւ Արաբական լիկայի Սուրիոյ գծով միացեալ բանագնաց Լախտար Իպրահիմի «շատ կարեւոր» խորհրդակցութիւններ ունեցաւ Դամասկոսի մէջ. անոր հանդիպումներուն ատեն սաստիկ բախումներ տեղի կ՛ունենային բազմաթիւ սուրիական շրջաններու մէջ: Տեղեկատուական աղբիւրներ հաղորդեցին, որ Լ. Իպրահիմի սուրիացիներուն ներկայացուց առաջարկներու շարք մը, որոնց առանցքը հանդիսացաւ «ազգային միասնութեան փոխանցման շրջանի կառավարութեան մը կազմութիւնը»: Բայց հակառակ ի գործ դրուած ճիգերուն եւ դիւանագիտական յայտարարութիւններու պարունակած լաւատեսութեան նշոյլին` տիրական եւ ընդհանուր կը մնայ յոռետեսութիւնը: Արդարեւ, դիւանագիտական յայտարարութիւններու վերապահ լաւատեսութիւնը ոչ մէկ շօշափելի տուեալի կ՛ապաւինի. ասոր պատճառներն են.

առաջին հերթին` Սուրիոյ զինեալ ընդդիմութիւնն ու անոր ետին կանգնողները կը հաւատան, որ իրենք արդէն կտրած են Սուրիոյ նախագահը զինուորապէս տապալելու ճամբուն կէսը, եւ իրենց մարտական վիճակը այսօր շատ աւելի լաւ է, քան` Սուրիոյ ճգնաժամի առաջին հանգրուանի վիճակը, եւ այսօր զինուորական ու քաղաքական ճնշում բանեցնելու աւելի մեծ կարողութիւն ունին: Նոյն կողմին կարծիքով, Լ. Իպրահիմիի օդանաւը Պէյրութի մէջ էջք կատարեց, եւ ոչ` Դամասկոսի, ուրեմն վերջինը զուրկ կը սեպուի ապահովական միջազգային չափանիշներէն, եւ ասիկա կարեւորագոյն ապացոյցն է վարչակարգի` երկրին վրայ  ունեցած հակակշիռի նահանջին:

Երկրորդ, վերոյիշեալէն մեկնած` Սուրիոյ ընդդիմութիւնը կը մերժէ բոլոր առաջարկուած լուծումները, ներառեալ` ազգային միասնութեան կառավարութեան կազմութիւնը, նոյնիսկ եթէ այդ կառավարութիւնը կարճատեւ փոխանցման շրջանի համար պիտի ըլլայ, եւ նոյնիսկ եթէ անոր պիտի յաջորդեն ազատ եւ ժողովրդավարական ընտրութիւններ:

Նոյն տրամաբանութեամբ ընդդիմութիւնը կը պահանջէ նախագահ Ասատի անմիջապէս եւ առանց նախապայմանի պաշտօնէ հեռացումը` աւելցնելով նախագահի եւ անոր ապահովական ու քաղաքական ամբողջ աշխատակազմը դատավարութեան ենթարկելու պահանջ մը: Շատեր կը հաւատան, որ դատավարութեան պահանջը քաղաքական խուսանաւում կամ մարտավարութիւն մըն է, որմէ պիտի հրաժարի ընդդիմութիւնը` զայն ներկայացնելով որպէս իր բանակցային զիջումը, երբ որ հասնի իսկական եւ լուրջ լուծումի շուրջ համաձայնելու պահը:

Բայց միայն Սուրիոյ զինեալ ընդդիմութեան կեցուածքը չէր, որ յուսախաբութիւն պատճառեց Լիպրահիմիի, որովհետեւ Սուրիոյ պաշտօնական ղեկավարութեան կեցուածքը անկէ աւելի ճկուն չէր հետեւեալ պատճառներով:

Նախ եւ առաջ Սուրիոյ զինուորական հրամանատարութիւնը համոզուած է, որ հակառակ միջազգային եւ արաբական վիթխարի նեցուկը վայելող զինուորական յարձակումին եւ ընդդիմութեան վայելած քարոզչական մեծ հովանաւորութեան` այդ վայրագ յարձակումներուն շուրջ երկու տարի դիմանալով ինք արդէն ձախողութեան մատնած է, կամ, առնուազն, կտրած է Սուրիոյ դէմ նիւթուած դաւին թափը: Զինուորական ղեկավարութիւնը իր կարգին համոզուած է, որ ինքն ալ կտրած է երկրին վրայ իր հակակշիռը վերահաստատելու ճամբուն կէսը. անոր կարծիքով, ինք կրցած է ցնցախեղդի նման ընդունիլ եւ վնասազերծել բոլոր յարձակումները, եւ այժմ պահը հասած է քայլ առ քայլ յառաջանալով` աստիճանաբար վերատիրանալու ամբողջ երկրին վրայ հակակշիռին:

Երկրորդ. վերոյիշեալ մեկնաբանութենէն մեկնելով, նախագահ Ասատ կը մերժէ հրաժարիլ իշխանութենէն` հակառակ առաջարկուած բոլոր խայծերուն (որոնց շարքին յիշենք խոստումներն ու երաշխիքները, թէ ո՛չ ինք, ո՛չ ալ իր աշխատակազմը դատավարութեան պիտի ենթարկուին, եւ քաղաքական ապաստան պիտի ապահովուի իրեն, իր ընտանիքին եւ իր աշխատակազմէն ու հրամանատարներէն բոլոր ցանկացողներուն եւ անոնց ընտանիքներուն): Նախագահ Ասատ կը պնդէ, որ դատավարութեան ենթարկուելիք կողմը ահաբեկիչներն են, որոնք ծանր վնասներ հասցուցած են Սուրիոյ ժողովուրդին ու տնտեսութեան:

* * *

Իպրահիմի՝ մամլոյ ասուլիսի ընթացքին

Այս պատճառներուն համար, հակառակ Լախտար Իպրահիմիի քաղաքական ու դիւանագիտական մեծ կարողութիւններուն ու փորձառութեան եւ հակառակ անոր շնորհուած միջազգային դիւանագիտական զօրակցութեան, ապա նախատեսելի չէ, որ Սուրիոյ մէջ անոր հանդիպումները ո՛չ զինուորական հանդարտեցումի, ո՛չ ալ հիմնական լուծումին հասնին:

Լ. Իպրահիմի յուսահատութիւն պիտի չարտայայտէ եւ իր յայտարարութիւններուն մէջ հետեւողականօրէն պիտի պահպանէ յաւելեալ խորհրդակցութիւններով արդիւնքի մը հասնելու յոյսը:

Այսուհանդերձ, Լ. Իպրահիմի առաքելութիւնը այս հանգրուանին դատապարտուած է ձախողութեան, որովհետեւ Սուրիոյ մէջ թէ՛ իշխանութիւնը, թէ՛ ալ ընդդիմութիւնը, կը հաւատան, որ իրենց նպատակները հեռու չեն, եւ միայն կը կարօտին յառաջիկայ քանի մը շաբաթներուն ընթացքին զինուորական ճիգերու կրկնապատկումին: Երկու կողմերէն իւրաքանչիւրը նաեւ կը հաւատայ, որ նոյնիսկ եթէ չկարենայ ամբողջական զինուորական հակակշիռ հաստատել, ապա մարտադաշտի վրայ իր կացութիւնը շատ պիտի բարելաւուի շուտով, ուստի պիտի կարենայ որեւէ լուծումի համար պարտադրել ի՛ր պայմանները:

Հետեւաբար Լ. Իպրահիմիի Սուրիա այցելութեան լոյսին տակ կարելի է դժբախտաբար նախատեսել միմիայն յաւելեալ վայրագութիւն եւ փոխադարձ յարձակումներու սաստկացում, եւ միշտ, ցաւօք, սուրիացի ժողովուրդին ու անոր շահերուն հաշուոյն:

«Նաշրա»

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )