Լիբանանահայ Օգնութեան Խաչ. Դասախօսութիւն` «Որո՞նք Են Ժառանգականութեամբ Փոխանցուած Հիւանդութիւնները» Նիւթով

Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի Շրջանային վարչութեան առողջապահական յանձնախումբին եւ «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, երէկ` չորեքշաբթի, 13 փետրուար 2013-ին, կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Որո՞նք են ժառանգականութեամբ փոխանցուած հիւանդութիւնները» նիւթով դասախօսութիւնը, զոր ներկայացուց մանկաբուժ տոքթ. Վարուժան Մարկոսեան:

Առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսքը արտասանեց Յասմիկ Մկրեան: Ան ներկայացնելէ ետք դասախօսը նշեց, որ բազմաթիւ են պատճառները եւ այլազան ժառանգականութեամբ փոխանցուած հիւանդութիւններուն` մանրէներէ վարակում, ազգականական ամուսնութիւններ, յղութեան շրջանին առանց բժիշկի արտօնութեան դեղերու գործածութիւն եւ այլն: Ներկայիս բժշկագիտութիւնը եւ ծիներու մասնագիտութիւնը այդքան յառաջացած են, դարմանումի արդի կարելիութիւնը բազմաթիւ են, հետեւաբար մասնագէտ բժիշկի ցուցմունքները անհրաժեշտ են:

Տոքթ. Վարուժան Մարկոսեան դասախօսութեան սկսաւ բացատրելով «ժառանգականութեամբ փոխանցուող հիւանդութիւններ» հասկացողութիւնը` նշելով տարբերութիւնը ժառանգականութեամբ եւ ծինային հիւանդութիւններու  փոխանցման կերպերու:

Դասախօսը նաեւ նշեց, որ կան երկու տեսակի ծինային հիւանդութիւններ:

ա- Ծնողներէն յաջորդ սերունդին` զաւակներուն:
բ- Երբ ծինային փոփոխութիւններ տեղի կ՛ունենան ենթակային մարմինին մէջ:

Ծինային հիւանդութիւնները կը բաժնուին 4 տարբեր տեսակներու.

1.- Երբ մէկ ծինի փոփոխութեան իբրեւ արդիւնք այդ հիւանդութիւնները կ՛արձանագրուին:
2.- Մէկէ աւելի ծիներու փոփոխութեան իբրեւ արդիւնք:
3.- Քրոմոսոմալ փոփոխութիւններու իբրեւ արդիւնք:
4.- Մայթոքոնտրալ փոփոխութիւններու իբրեւ արդիւնք հիւանդութիւններ կը յայտնաբերուին:

Բժիշկ Ռ. Կութրի եղաւ առաջին մասնագէտը, որ սկսաւ նորածիններու յստակ քննութիւններու` յայտնաբերելու համար տարբեր ժառանգական եւ ծինային հիւանդութիւններ:

Յաջորդ բաժինով տոքթ. Վարուժան Մարկոսեան թուեց ժառանգական եւ ծինային հիւանդութիւններու տարբեր տեսակները.

1.- PKU-  Ասիկա սեթապոլիք հիւանդութիւններու ընտանիքին պատկանող հիւանդութիւն մըն է: Ֆենիլալանին սպիտի կուտակումը երկար ժամանակի վրայ կը յառաջացնէ ուղեղային տարբեր խանգարումներ եւ քայքայում: Հիւանդութեան բուժումը նախ եւ առաջ ախտաճանաչումն է եւ հետեւիլը հիւանդութեան ընթացքին` զգուշանալով այն ուտելիքներէն, որոնք կը պարունակեն բարձր քանակութեամբ Ֆենիլալանին:
2.- G6PD- Այս անզիմի չգոյութիւնը պատճառ կը դառնայ, որ բագլայի ընտանիքի ուտելիքներ չմարսուին: Ասիկա պատճառ կը դառնայ նաեւ արեան կարմիր գնդիկներու քայքայման:
3.- Վահանագեղձի դանդաղ աշխատանքը կը պատկանի ծինային հիւանդութիւններու ընտանիքին: Այս պայմանները կ՛ազդեն երեխայի աճման եւ ուղեղային խանգարման վրայ:
4.- Ալքոլամոլութիւնը. եթէ ծնողները ալքոլի մոլի եղած են, զաւակները կրնան 50 առ հարիւր ժառանգել այս մոլութիւնը. իսկ 50 առ հարիւրը, եթէ իրենք տարբեր պայմաններու տակ գործածեն ալքոլ:
5.- Կուրծքի քաղցկեղի պարագան ունի նաեւ իր ժառանգական տուեալները. բայց անհատի ներքին ու արտաքին տարբեր պայմանները կրնան ստեղծել նպաստաւոր պայմաններ կուրծքի քաղցկեղի յառաջացման: Այրերու պարագային շագանակագեղձի եւ փանքրէասի քաղցկեղի կարելիութիւնը ունի իր ժառանգական ազդակները:
6.- Գերզգայնութիւնը (ալերժին) անհատին մօտ ունի նաեւ ժառանգական հիմնաւորումներ, եւ փոխանցման կարելիութիւնը ծնողքէն զաւակներուն 30 առ հարիւր համեմատութիւն կը կազմէ:
7.- Սրտանօթային հիւանդութիւններու բաժինով յատկապէս ունի գերճնշումի պարագան իր ժառանգական ազդակները, նաեւ օրկանիք փոփոխութիւններու իբրեւ արդիւնք տեղի ունեցած պայմանները: Այս պայմաններուն լոյսի տակ անհատը պէտք է կանուխ տարիքէն հետեւի իր ճնշումին եւ կանխարգիլման տարբեր միջոցներ նկատի ունենայ:
8.- Ալզհայմըր հիւանդութիւնը, որուն ժառանգական ըլլալու ազդակները վերջերս ճշդուեցան. ուղեղին մէջ կը գոյանան տարբեր կեղեւներ, որոնք աստիճանաբար պատճառ կը դառնան յիշողութեան խանգարման եւ տրամադրութեան վերիվայրումներուն:

Վերջին բաժինով տոքթ. Վարուժան Մարկոսեան յաջորդաբար թուեց շարք մը ժառանգական հիւանդութիւններ, որոնք են` գիրութիւնը, միկրենը, թալասիմիան, տարբեր տեսակի արեան տկարութիւններ, միջերկրականեան տենդը (հայկական հիւանդութիւնը) եւ այլն:

Դասախօսութեան աւարտին տոքթ. Մարկոսեան տարբեր օրինակներով եւ բացատրութիւններով պատասխանեց ներկաներու հարցումներուն:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )