Վիրահայութեան Հարցերուն Շուրջ Հանդիպում` Պրիւքսելի Մէջ

Երեքշաբթի, 25 յունիս 2013-ին, Եւրոպական խորհրդարանին մէջ «Դէպի ո՞ւր կ՛ուղղուի Վրաստանը» խորագիրով զրոյց մը տեղի ունեցաւ, կազմակերպուած` Եւրոպական խորհրդարանի Եւրոպայի ժողովրդական կուսակցութիւն  խմբակցութեան կողմէ, զրուցավարութեամբ` Եւրոպայի երեսփոխաններ Կունար Հոքմարքի (Շուէտ) եւ Քրիսթոֆ Լիսեքի (Լեհաստան): Վրաստանէն հրաւիրուած էին նախկին կառավարական կուսակցութեան բարձրաստիճան անձեր, գլխաւորութեամբ` Դաւիթ Փաքրածէի, որ կուսակցութեան խորհրդարանական խմբակցութեան ղեկավարն է:

Եւրոպացի երեսփոխանները իրենց ներածականներով ներկայացուցին Վրաստանը իբրեւ երկիր մը, որ ժողովրդավարութեան եւ մարդկային իրաւանց մարզերուն մէջ ներկայիս ետքայլի մէջ կը գտնուի` դատապարտելով եւ բանտարկելով նախկին իշխանութեան գործակատարներ: Անոնք իրենց մտահոգութիւնը յայտնեցին Եւրոպայի ժողովրդական կուսակցութեան քաղաքական խումբի ընտանիքին պատկանող Միացեալ ազգային շարժում կուսակցութեան դէմ շղթայազերծուած արշաւին գծով` ներկայ իշխանութեան դիրքերուն վրայ գտնուող Վրացական երազանք քաղաքական դաշինքին կողմէ:

Փաքրածէ եւ իր վրացի գործընկերները ներկայացուցին իրենց օրով Վրաստանի մէջ եղած մեծ քայլերն ու յաջողութիւնները ժողովրդավարութեան, տնտեսութեան եւ փտածութեան դէմ պայքարի մարզերուն մէջ: Շեշտեցին, որ իրենց եւ Վրաստանի բնակչութեան մեծամասնութեան արեւելումը Եւրոպա է, իսկ այսօր Իվանիշվիլիի իշխանութիւնը Վրաստանը կրնայ դարձնել Ռուսիոյ որոշումներու ենթակայ երկիր մը: Կոչ ուղղեցին Եւրոպական Միութեան, որ աւելի ներգործօն ձեւով մասնակից դառնայ ետ մղելու երկիրը դէպի Եւրոպա հոլովոյթի մը, եւ եւրոպական հաստատութիւնները պէտք է պահանջեն ներկայ իշխանութիւններէն` նախագահական ընտրութեան նախօրէին, արդար ընտրութեանց իրականացումը եւ պահպանումը նախագահ Սահակաշվիլիի կողմէ վերջին երեսփոխանական ընտրութեանց ընթացքին յաջողած ժողովրդավարական յառաջդիմութիւններուն:

Ներկայացումներէն ետք առիթը տրուեցաւ ներկաներուն հարցումներ ուղղելու վրացի ներկայացուցիչներուն: Եւրոպայի Հայ դատի յանձնախումբի գրասենեակի նախագահ Գասպար Կարապետեան յիշեցնելէ ետք, թէ մօտ տարի մը առաջ Պրիւքսէլ այցելած էր Ջաւախքի հայկական կազմակերպութիւններու համադրող Արտակ Գաբրիէլեանը, որ ի շարս այլ երեսփոխաններու եւ Եւրոպական Միութեան պաշտօնակատարներու, հանդիպած էր նաեւ զրուցավար Լիսեքի հետ, եւ անոր ներկայացուած էին ջաւախահայութեան դժուարութիւնները եւ անոնց դիմագրաւման համար հաւանական լուծումները:

Անոնցմէ հիմնականը հայոց լեզուի ճանաչումն էր, իբրեւ շրջանի վարչական երկրորդ լեզու, քանի որ բնակչութեան մեծամասնութիւնը վրացերէնի իմացութիւն չունի, ո՛չ անշուշտ իր յանցանքով, եւ այս պարագան խտրականութեան արտացոլում է: Կարապետեան նշեց, թէ Ախալքալաքի ինքնակառավարման մարմինը որոշում գոյացուցած է հայերէնը դարձնելու երկրորդ լեզու, սակայն այդ մէկը տակաւին չէ վաւերացուած Վրաստանի խորհրդարանէն: Այդ բացատրութիւններուն լոյսին տակ, պահանջեց յստակացումներ, թէ ինչո՞ւ տակաւին չէ տրուած այս կարելիութիւնը Ջաւախքի բնակչութեան:

Վրացի ներկայացուցիչները պատասխանեցին, թէ իրականութիւն է, որ 1990-ական թուականներուն հայերու եւ այլ փոքրամասնութիւններու առնչութեամբ տրուեցան սխալ որոշումներ: Միխայիլ Սահակաշվիլիի իշխանութիւն գալէն ետք բաւական յառաջդիմութիւն արձանագրուած է, թէեւ գոյութիւն ունին հարցեր, որոնք տակաւին լուծումի կը կարօտին: Հիմնական է Վրաստանի համար, որ իր բնակչութիւնը իր ամբողջութեան մէջ պէտք է ընդունի, թէ երկրին մէջ բնակող բոլոր ազգութիւնները Վրաստանի քաղաքացիներ են, եւ նոյն իրաւունքներն ու պարտականութիւնները պէտք է ունենան: Լեզուի հարցը միայն տեղական ինքնակառավարման որոշումի հարց չէ, այլ նաեւ երկրի կեդրոնական իշխանութեան եւ խորհրդարանի պատասխանատուութիւնն է, եւ հաւանական կրնայ ըլլալ նման հոլովոյթի մը սկիզբը ապագային:

Այնուհետեւ Կարապետեան կարճ հանդիպում մը ունեցաւ վրացի պատուիրակութեան անդամներուն հետ, որոնց յայտնեց, թէ նախագահական ընտրութիւններէն ետք,  ինչ որ ալ ըլլայ արդիւնքը, Ջաւախքի հայկական բնակչութեան հարցերուն շուրջ, ինչպէս նաեւ ընդհանրապէս վիրահայութեան, ինք պիտի շարունակէ յարաբերութիւնները Վրաստանի իշխանութեան հետ` հարցերու լուծման համար: Վրացական կողմէն փափաք յայտնուեցաւ, որ հանդիպում տեղի ունենայ նաեւ Թիֆլիսի մէջ` իրենց կուսակցութեան ղեկավարութեան հետ:

Եւրոպայի Հայ Դատի Յանձնախումբի Գրասենեակ,
Պրիւքսել

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )