Մայաներու Հին Քաղաք Մը Գտնուած

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Հնաբաններ գտած են մայաներու հին քաղաք մը` մեքսիքական անտառին խորերը պահուըտած:

 

 

 

 

 

 

 

Այս պետութիւն-քաղաքը մեքսիքական խիտ անտառին խորերը պահուըտած է 1000 տարիներէ ի վեր: Անոր հետքերը գտնուեցան յունիսի սկիզբը, շնորհիւ երկինքէն առնուած նկարներու: Քաղաքին աւերակները կը տարածուին 22 հեքթար հողաշերտի մը վրայ: Ըստ հնաբաններուն հաշիւներուն, այս պետութիւն-քաղաքը բնակուած եղած է Ք. Ե. 600-900 թուականներու միջեւ: Անոնք զայն անուանած են Չաքթուն, որ մայաներու լեզուով կը նշանակէ «կարմիր քար» կամ «մեծ քար»:

Գիտնականները կ՛ուսումնասիրեն այդ վայրերը եւ միշտ նոր անակնկալի մը առջեւ կը գտնուին. անոնք արդէն յայտնաբերած են 23 մեթր բարձրութիւն եւ բուրգերու ձեւ ունեցող շինութիւններ, փորագրուած կոթողներ, հարթաքանդակներ, բնակավայրեր եւ փըլօթի խաղալու դաշտեր:

Այս առաջին յայտնութիւններուն շնորհիւ հնաբանները կրնան երեւակայել այդ վայրին գեղեցկութիւնը: Այս ձեւով, անոնք գտած են բազմաթիւ նշաններ ճարտարապետական հետքերու, ինչպէս` խորաններ, կոթողներ, որոնք մարմարի տպաւորութիւնը տուող նիւթերու հետքերը կը կրեն:

Այս նոր գտնուած հետքերը մեզի շատ աւելի տեղեկութիւններ պիտի հայթայթեն մայաներու քաղաքակրթութեան մասին: Մայաներու քաղաքակրթութիւնը ամերիկեան ցամաքամասի ամէնէն հին քաղաքակրթութիւններէն մէկն է: Մայաները հազարամեակներու ընթացքին ապրած են Կեդրոնական Ամերիկայի մէջ: Մայաներու քաղաքներէն հետքեր գտնուած են Մեքսիքայի մէջ, Սալվատորի, Կուաթեմալայի, Հոնտուրասի, Պելիզի… Ապա մայաները խորհրդաւոր կերպով անհետացած են Ք. Ե. շուրջ 1000 թուականին:

 

Առասպելական Փնտռտուքներ

Կորսուած քաղաքակրթութիւններու եւ մեծ հարստութիւններու առասպելները տակաւին կը շարունակեն հետաքրքրել մեր արդի ժամանակներու հետախոյզները: Այդ առասպելական վայրերը երազել տուած են արկածախնդիրները հազարաւոր տարիներու ընթացքին: Անոնց կարգին է Էլ Տորատոն` ոսկիի կորսուած քաղաքը:

Սակայն ո՞ւր կը գտնուի ան: Պոկոթայի՞ մէջ, Քոլոմպիա: Ամազոնի՞ մէջ: Էքուատորի լեռներո՞ւն մէջ: Պրազիլի եւ Պոլիվիոյ միջեւ սահմանի՞ն վրայ:

1941 թուականին սպանացի նուաճողները ընթացան Էքուատորէն փնտռելու համար Էլ Տորատոն` վայրի անտառին մէջ քաղաք մը, որ նաեւ ճանչցուած էր իբրեւ ոսկիի կորսուած քաղաքը: Անոնք չկրցան զայն գտնել, ինչպէս նաեւ անոնցմէ ետք եկած հազարաւոր գանձի որսորդները:

Արդեօք Էլ Տորատոն գոյութիւն ունի՞: Ներկայիս գիտնականները կ՛ըսեն, թէ նոր արհեստագիտութիւնները գործածելով (Կուկըլ ըրթհ, արբանեակներ…) անոնք տեսած են հսկայական քաղաքի մը հետքերը Ամազոնի հիւսիսային շրջանին մէջ:

 

Հետաքրքրական

  • Անթարքթիք ցամաքամասին վրայ ծնած են միայն 11 անձեր:
  • Ամերիկացի Նիք Քլեքնըր Միացեալ Նահանգներ քալելով կտրած է առանց դրամ եւ ուտելիք ունենալու հետը, ապրիլէն հոկտեմբեր 2012-ին: Ան աւելի քան 4000 քմ քալած է մարդոց ազնուութեան վստահելով:

    Նիք Քլեքնըր

  • Մենք չենք զգար, սակայն ամէն երկվայրկեան երկրագունդը աւելի քան 29 քմ կը կտրէ արեւուն շուրջ:
  • 24 յունուար 1895-ին երկու նորվեկիացի հետախոյզներ` Քարսթըն Պորշկրեւինք եւ Հենրիկ Պուշ եղան առաջին երկու անձերը, որոնք հասան Անթարքթիք ցամաքամաս, հարաւային բեւեռին մօտ:
  • Երեխայի մը կաթի 20 ակռաները կը թափին եւ անոնց տեղ կը բուսնին 32 վերջնական ակռաներ:
  • Աշխարհի ամէնէն մեծ վզկապը հիւսուած է Ֆրանսայի հիւսիսը գտնուող Ֆուրմի քաղաքին բնակիչներուն կողմէ: Անիկա ունի 67 քմ երկարութիւն եւ կը կշռէ 10 թոն: Անշուշտ դիւրին չէ զայն վզին շուրջ դրած պտտիլ…
  • Ամէն օր աշխարհի մէջ 200 միլիոն անձ ֆրանսերէն կը խօսի:
  • Ինուիթ ժողովուրդը հիւսիսային բեւեռի շրջանը ապրող ժողովուրդներուն ամէնէն բազմամարդն է:
  • 15 ապրիլ 1921-ին Միացեալ Նահանգներու կեդրոնը գտնուող Սիլվըր Լէյքի շրջանին մէջ 1,93 մեթր ձիւն եկաւ: Ասիկա մէկ օրուան ընթացքին ձիւնի քանակի միջազգային մրցանիշ մըն է:
  • Սեպտեմբեր 2012-ին Միացեալ Նահանգներու կենդանաբանական պարտէզներէն մէկուն մէջ պզտիկ այծի մը ոտքը կը մխրճուի պզտիկ ճահիճի մը խորերը: Ան խեղդուելու վտանգին մէջ կը գտնուէր, երբ խոզուկ մը անոր օգնութեան կը հասնի: Խոզուկը կը սկսի իր քիթովը այծը հրել, որպէսզի ան կարենայ ազատիլ եւ ափ հասնիլ:

 

Գիտէի՞ր, Թէ

Քանի՞ Մկանի Պէտք Ունիս
Ժպտելու Համար

Ժպտելու համար մենք կը գործածենք տասներկու մկան: Անոնք կը ծառայեն քաշելու մեր շրթունքներուն ծայրերը` դէպի վեր, սակայն նաեւ` մեր աչքերն ու մեր ռունգերը բանալու: Ընդամէնը, մեր դէմքը պէտք ունի աւելի քան յիսուն մկան…

 

Մրցանիշներ

Աշխարհին Մասին…

 

  • Ո՞րն է աշխարհի ամէնէն շատ խօսուած լեզուն:
    Չինաստանի մանտարին լեզուն, որ կը խօսուի 1.2 միլիառ անձերու կողմէ:
  • Ո՞րն է աշխարհի ամէնէն զբօսաշրջային երկիրը:
    Ֆրանսա, որ ամէն տարի կ՛ընդունի 27 միլիոն այցելու:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Ո՞ր լեզուն կրնայ գրուիլ բոլոր ուղղութիւններով (Ձախէն աջ, վերէն վար կամ հակառակը):
    Թուարեկ լեզուն:
  • Ո՞րն է Միացեալ Նահանգներու ամէնէն շատ բնակուած քաղաքը:
    Նիւ Եորք, իր 9.3 միլիոն բնակիչներով:

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Ո՞ր ժողովուրդը ամէնէն շատ ուժանիւթ կը սպառէ:
    Ամերիկացիները:
  • Ո՞ր ցամաքամասը ամէնէն շատ բնակուածն է:
    Ասիան, որ ունի 3.9 միլիառ բնակիչ, այսինքն` Եւրոպայի բնակչութենէն 5 անգամ աւելի:
  • Ո՞ր մէկն է Եւրոպայի ամէնէն շատ բնակիչ ունեցող քաղաքը
    Մոսկուան, որ մօտաւորապէս 10 միլիոն բնակիչ ունի:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Ո՞ր մէկն է աշխարհի ամէնէն շատ բնակիչ ունեցող քաղաքը:
    Թոքիօ` իր 35 միլիոն բնակիչներով:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Ո՞ր մէկն է աշխարհի ամէնէն շատ բնակիչ ունեցող երկիրը:
    Չինաստանը` իր 1.3 միլիառ բնակիչներով:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ժամանց

 

Կրնա՞ս գտնել պայուսակին հասցնող ճամբան:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս այս ճիւղերը շարքով հանել մէկը միւսին վրայէն` առանց շարժելու մնացած ճիւղերը:

Կրնա՞ս գտնել կերպարին համապատասխանող շուքը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )