Արուեստի Աշխարհէն. Գաղտնի Բանալին

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

 

 

 

 

 

 

 

ՀՈԼԱՆՏԱՑԻ ԲԵՄԱԴՐԻՉ ՄԸ ԿԸ ՀԱՒԱՏԱՅ, ԹԷ ԵՐԱԺՇՏԱԿԱՆ ԽԱԶԱԳՐՈՒԹԵԱՆ ՄԸ ՄԷՋ ԾԱԾԿԱԳԻՐ ՊԱՀՈՒԱԾ ՏԵՂԵԿՈՒԹԻՒՆ ՄԸ ԶԻՆՔ ՊԻՏԻ ԱՌԱՋՆՈՐԴԷ ԱՅՆ ՎԱՅՐԸ, ՈՒՐ ՆԱՑԻՆԵՐԸ ՊԱՀԱԾ ԵՆ ՈՍԿԻԻ ԳԱՆՁ ՄԸ: ԳԵՐՄԱՆԱԿԱՆ «ՇՓԻԿԸԼ» ԹԵՐԹԸ ԿԸ ՏԵՂԵԿԱԳՐԷ, ԹԷ ԱՆ ԱՅԺՄ ՈՒՂՂՈՒԱԾ Է ՊԱՒԱՐԻՈՅ ՄԷԿ ԳԻՒՂԱՒԱՆԸ, ՈՒՐ Կ՛ԵՆԹԱԴՐՈՒԻ, ԹԷ ԹԱՂՈՒԱԾ Է ՈՍԿԻՆ, ՈՐՈՒՆ ՄԱՍԻՆ ՏԱՐԱՁԱՅՆՈՒԹԻՒՆՆԵՐ ԳՈՅՈՒԹԻՒՆ ՈՒՆԻՆ ԵՐԿԱՐ ԺԱՄԱՆԱԿԷ Ի ՎԵՐ:

Վերջին շաբաթներուն Աւստրիոյ սահմանին մօտակայ պաւարիական Միթընվալտ գիւղաքաղաքին մէջ երեք փորձեր կատարուած են գտնելու համար այն ոսկին, որ թաղուած է նացիներուն կողմէ: Թէեւ այժմ գետնին մէջ փորուած փոսերը լեցուած են, սակայն գետինը փորող գործիքներուն եւ կապոյտ նշաններուն հետքերը տակաւին տեսանելի են աշնան տերեւներու խաւի մը տակ:

Պաւարիոյ իշխանութիւնները արտօնութիւն տուած էին նախաձեռնութեան` «որոշ յստակացում մը» կատարելու համար: Շուտով լուրը գլխաւոր վերնագիրներ սկսաւ գրաւել տեղական թերթերու մէջ: Բնակիչները մերթ զայրոյթով եւ մերթ հետաքրքրութեամբ հակազդեցին աշխատանքին:

Ծրագիրը գաղափարն էր հոլանտացի բեմադրիչ եւ երաժիշտ Լէոն Կիսընի, որ համոզուած էր, թէ նացիներուն պահած գանձը թաղուած կը մնար Միթընվալտի ճամբաներուն տակ:

Ոսկի կամ ադամանդ պարունակող գանձը երկար ժամանակէ ի վեր հրահրած էր հանրութեան երեւակայութիւնը: Իբրեւ նացիներու նախկին ամրոց` Պաւարիան պարարտ հող էր Ինտիանա Ճոնզի յատուկ պատմութիւններու: 1944-ին, երբ Դաշնակիցներու եւ խորհրդային բանակները կը սպառնային մօտենալ Պաւարիոյ, նացի Գերմանիոյ ամէնէն հզօր անձը` Հայնրիխ Հիմլըր այստեղ կառուցած էր լեռնային ամրոց մը, ուրկէ նացի Գերմանիան պիտի կռուէր մինչեւ վերջին շունչ:

Աւելի՛ն. 1945-ի ապրիլին Գերմանիոյ միացեալ ուժերը Կեդրոնական դրամատան պատասխանատուներուն հետ վաւերացուցած էին ծրագիր մը` երկրին գանձատան պահեստներէն մաս մը պահելու համար Վալխըն լիճին հարաւարեւմտեան ափերուն: Այս հարստութեան մեծ մասը` ոսկի, տոլար եւ զուիցերիական ֆրանք, յանձնուած էր Դաշնակիցներուն, սակայն հաւանական էր, որ նոյնքան հարստութիւն կը մնար կորսուած:

Դէպի Գանձը Առաջնորդող Քարտէսը

Թէեւ Կիսընի տեսութիւնը տարաշխարհիկ կը թուի բոլոր չափանիշներով, սակայն անիկա մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծած է իր ծննդավայր Հոլանտայի մէջ, որովհետեւ հիմնուած է երաժիշտ Կոթֆրիտ Ֆետըրլայնի «Յանպատրաստից քայլերգին» խազագրութեան վրայ:

Առասպելի համաձայն, Բ. Աշխարհամարտի վերջին օրերուն Ատոլֆ Հիթլերի անձնական քարտուղար Մարթին Պորման տառեր, թուանշաններ եւ հին գերմանական այբուբենի գիրեր խծբծած է խազագրութեան վրայ` նացիներուն պահած գանձին վայրին ծածկագիր մէկ տեղեկութիւնը տալով:

Ենթադրաբար զինուորական կրօնաւորի մը պարտականութիւն տրուած էր խազագրութիւնը յանձնել Միւնիխի մէջ անձի մը: Սակայն, յայտնաբար անիկա տեղ չէր հասած եւ տասնամեակներ ետք յայտնուած էր հոլանտացի լրագրող Քարլ Համըր Քաաթիի քով:

Տարիներ շարունակ ծածկագրութիւնը վերծանելու իր ձախող փորձերէն ետք, Քաաթի ի վերջոյ անցեալ դեկտեմբերին հրապարակեց խազագրութիւնը եւ անմիջապէս ինքզինք գտաւ ե-նամակներու եւ առաջարկներու հեղեղի մը դիմաց: Թէեւ ոչ մէկ փաստ գոյութիւն ունի, թէ խազագրութիւնը իրական է, սակայն անիկա կախարդական ձեւով կը նեգրաւէ բոլորը:

«Կը նմանի դէպի գանձ մը առաջնորդող քարտէսի մը, զոր կարելի չէ վերծանել», կ՛ըսէ պատմաբան եւ սիրողական հնագէտ Եուրկըի Փրոսք, որ Միթընվալտի շրջակայ լեռներուն մէջ յայտնաբերած է 1940-ական տարիներէն մնացած գերմանական միացեալ ուժերու իրեր եւ գինիի մառան մը:

Միթընվալտի Գաղտնիքը

Իսկ այժմ ժապաւէններ արտադրող բեմադրիչ Կիսըն կը հաւատայ, թէ լուծած է գաղտնիքը: Ան խազագրութեան վրայ աւելցած «Հոն, ուր Մաթիւ լարեր կը նուագէ» տողը կը կարդայ իբրեւ ակնարկութիւն մը Միթընվալտի եւ անոր հռչակաւոր զաւակ` Մաթիաս Քլոցի, որ հիմը դրած է գիւղաւանին ջութակ շինելու աւանդութեան: Աւելի՛ն. ան կը վիճի, թէ խազագրութիւնը կը պարունակէ քարտէսը 1940-ական տարիներուն Միթընվալտի շուրջ գործող երկաթուղիներուն, եւ թէ` խազագրութեան վերջաւորութեան «պարը աւարտէ» բառերը կը նշանակեն, թէ գանձը կը գտնուի հոն, ուր ժամանակին հաստատուած էր ոչ ոքի գօտին:

Միթընվալտի մէջ կատարուած պեղումները արդիւնաւէտ էին: Անոնք ի յայտ բերին մեծ քանակութեամբ մետաղներ: «Երկրաբաններ գտածոն կը նկատեն արտասովոր, որովհետեւ մետաղատեսակները չեն պատկանիր տուեալ միջավայրին», կ՛ըսէ Կիսըն: Այժմ ան կը փնտռէ պայթուցիկ նիւթերով պեղումներ կատարելու մասնագէտ ընկերութիւն մը, որպէսզի շարունակէ իր փնտռտուքը: Կիսըն կը յուսայ պեղումներուն ծախսերը հոգալ` 25 հազար եւրօ գոյացնելով հանրային հանգանակութեան կոչերով: Ան նաեւ կը մտածէ վաւերագրական ժապաւէն մը պատրաստել ծրագիրին մասին:

Սակայն տեղացի պատմաբան Եուրկըն Փրոսք թերահաւատ է յայտնաբերումներուն նկատմամբ: «Թերեւս գանձարան մըն է կամ պարզապէս` թաքստոց մը», կ՛ըսէ ան:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )