Հայերը Հայաստանի Համար

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ

Իբրեւ ամառնային արձակուրդ, քանի մը շաբաթներու համրանքով, խումբով Հայաստան մեկնած էի եւ արդէն իսկ վերադարձած եմ: Բայց ինչո՞ւ անպայման Հայաստան:

Ի՛նչ մեղքս պահեմ, կը կարծեմ, որ Հայաստանը մեզմէ իւրաքանչիւրին հետ միշտ եղած է քիչ մը ամէն տեղ: Կը զգայի այդ մէկը, որովհետեւ հոն հայրենիքիս ոգիները ինծի հետ էին ու` անփոխարինելի բան մը փլցուցած հոգիիս մէջ: Անոր համար հորիզոնէ հորիզոն ու աստղէ աստղ հետս տարած էի ազգային հպարտութիւնս, գիտակցութիւնս եւ հայրենասիրութիւնս:

Ու այս օրերուն, հո՛ս, տանս չորս պատերէն ներս, կը փորձեմ տողերուս յանձնել մտքիս բեռերը` ոչ իբրեւ նոթագրութիւն, օրագրութիւն եւ կամ ալ` յուշագրութիւն:

Է՜հ, ինչպէս որ կ՛ուզէք, հաշուեցէ՛ք, հոգս չէ, որովհետեւ բոլորիս համար ազատ եւ անկախ Հայաստան մը ունենալը եւ այցելելը միշտ երազանք էր եղած: Աշխարհի վրայ թերեւս չէք կրնար գտնել որեւէ ժողովուրդ, որ մեզի չափ հայրենիքէն դուրս, սակայն մեզի չափ հայրենիքին հետ եղած ըլլայ:

Այս է ահա հայրենասիրութիւնը, կ՛ըսեմ:

Ու հոն, ամէն ազատ պահերուս, պանդոկիս դէպի փողոց նայող սրճարանի սեղանին ետեւէն ժամերով դիտած եմ դուրսը, անցորդը, բոլոր դրական երեւոյթները, հայ բանուորը, անգործ երեւանցին, ուրախ եւ վշտահար սուրիացին եւ օտար զբօսաշրջիկները: Նոյնիսկ քաջութեամբ փորձած եմ անոնց մօտենալ ու սրտբաց խօսիլ: Լսել անոնց սեւն ու ճերմակը, հայհոյանքն ու ընդվզումը, հինն ու նորը, ցաւն ու վիշտը եւ նաեւ` ուրախութիւնն ու ցնծութիւնը: Միշտ լաւը տեսնելը կամ դրականը փնտռելը ազգային առողջ գիտակցութեան կը նպաստէ: Համոզուած եմ:

Աւելցնեմ, որ նոյն այդ փողոցի մայթերուն վրայէն ականջալուր եղած եմ քաղաքական ծանր պայմաններու բերումով Սուրիայէն եւ յատկապէս Հալէպէն Հայաստան ապաստանած մեր հայորդիներու իրաւ կամ չափազանցուած «գանգատներուն»` երախտագիտական խօսքերուն, «վրդովանքներուն», տեղացիէն` իրենց հասցէագրուած «թունաւոր» խօսքերուն ու նաեւ հայրենիքէն ներս իրենց ծրագրած ապագայի հեռանկարներուն:

Սակայն, ինչ որ ալ ըսեն եւ ընեն, կ՛ըսէի մտովի. հոս է Հայաստանը, ներքին հարցերու մէջ ճարճատող երկրի նման: Ուստի անպայմանօրէն պէտք է որոնել այս երկրին խորհուրդը:

Ինծի համար բացայայտ էր, թէ երկրի, ծննդավայրի եւ կամ մայրենի լեզուի հանդէպ սէրը ոչ թէ սոսկ հայրենասիրութիւն է, այլեւ` ազգային արժանապատուութեան զգացում: Բայց չես գիտեր ինչո՞ւ մեծէն մինչեւ փոքրը, մենչեւ համեստ քաղաքացին այս մասին յաճախ մոռցած է:

Զգացի, որ բոլորին հայրենասիրութեան վերաբերեալ խօսքերն ու խօսակցութիւնները յաճախ սին էին ու պարապ, քանի որ ամէն քայլափոխի տեսանելի էր, թէ ինչպէս նոյն այդ մարդիկը իրենց խօսքերով կամ արարքներով կ՛ոտնահարէին ազգային արժանապատուութիւն ըսուածը:

Այս բոլորին մասին օրին խօսած եմ հայրենի զրուցակիցներուս հետ ու` հետեւցուցած, թէ մենք տակաւին կը տառապինք հմտութենէ, եւ թէ` բոլոր հայերու հայրենիք Հայաստանը, որքան շուտ այնքան լաւ, պէտք է դառնայ այն գլխաւոր նպատակին, որ ի սկզբանէ ունեցած է: Որովհետեւ այս ընթացքով այնպէս կ՛երեւի, թէ չափանիշները խախտած են: Թերեւս պարզապէս կրկին ժամանակ է պէտք, ես զիս կը համոզեմ: Թէ` որքան ժամանակ, այդ մէկն ալ կախեալ է քաղաքացիի անհատականութենէն:

Հպարտօրէն ըսելով` գեղեցկացած էր ամէն օր կէսօրին արթնցող եւ գիշերները մինչեւ առաւօտեան ժամերը յամեցող Երեւանը եւ` խճողուած: Ոչ մէկ խօսք: Ճաշարան, սրճարան. լեփ-լեցուն` մինչեւ առաւօտեան կանուխ ժամեր: Ամէն տեղ եւ ամէն գիշեր` քէֆ եւ ուրախութիւն: Վկա՛յ Երեւանէն ներս կամ դուրս խճողուած սրճարաններն ու ճաշարանները:

Միւս կողմէ, ի տես լեփ-լեցուն «աւթոպիւսներուն», որոնք արտագաղթող քաղաքացիները դէպի օդակայան կը տանէին, կրկին անգամ զիս մեծ մտահոգութեան մը մէջ կը նետէին: Շատ խօսուած է արտագաղթի մասին: Այս մէկը արդէն ազգային վիշտ ալ է:

Որո՞ւ հոգը: Բայց… անպայմանօրէն գիտակից հայուն հոգը:

Անոր համար միշտ կը մտածեմ, թէ մեր դրացիներէն մեզմէ խլուած հողերը կը պահանջենք, բայց չենք կրնար տէր կանգնել մեր 29 հազար քառակուսի քիլոմեթրին. ու կամաց կամաց երկիրը կը դատարկենք: Ամէն օր հայ մարդիկ իրենց հայրենիքէն կը հեռանան, որովհետեւ իրենց համար «գործ» չկայ, «աղքատութիւնը գլուխ առեր է»: Որովհետեւ կը մտածեն, թէ հայրենի հողը «ծանր» է իրենց համար: Մարդիկ, հայ ընտանիքներով կը հեռանան իրենց հարազատ հայրենիքէն, սիրելի ու պաշտելի իրենց Երեւանէն, Գիւմրիէն, Արարատեան մեր երկրի ամէն կողմերէն: Վստահ եմ, որ անոնք բոլորն ալ օտար երկիրներ գաղթելով` պիտի շարունակեն Հայաստան եւ Երեւան երազել ու ամէն առիթներով անիմաստ ու շատախօս կենացներ պիտի նուիրեն` իբրեւ սրտի մխիթարանք:

Այնպէս կ՛երեւի, թէ մարդիկ արդէն շատոնց մոռցած են, թէ հողը եւ լեզուն վերապրումի գործիքներ են, կ՛եզրակացնեմ:

Աւելի՛ն. նշմարած եմ նաեւ, թէ շատերուն համար տակաւին Հայաստանը կը մնայ իբրեւ տեսարժան վայրերով հարուստ զբօսաշրջութեան յարմար, լաւ, աժան ու գեղեցիկ երկիր մը, ուր նոյնիսկ կարելի է ակռաները աժան ձեւով դարմանել:

Անկախ այս բոլորէն, տակաւին կը մեղադրենք մեր երկրի դրացիներուն հայկական յուշարձանները աւերելուն համար, սակայն մենք մեր ձեռքերով կը քանդենք մեր կոթողները: Գանձասարի, Տաթեւի վանքի, Խոր Վիրապի եւ կամ սրբատեղիներու պատմական պատերուն վրայ մեր սիրուհիներուն նուիրուած խօսքեր կը փորագրենք` աւերելով այդ սրբատեղիներուն պատմական սրբութիւնները: Էջմիածնի մայր տաճարէն մինչեւ Արցախի Ս. Ամենափրկիչ, հսկայ ու գեղեցիկ նաեւ այլ տաճարներու շրջափակերուն գարշահոտ, աղտոտ ու անխնայ ու լքուած լուացարաններուն ներկայութիւնը զիս ուղղակի յուսախաբութեան կը մատնէ:

Ասոնք բոլորը ամօթ ըլլալով հանդերձ, նաեւ ատելութիւն են սեփական ազգի նկատմամբ: Ահա մեր ազգային նկարագրի աղաւաղումը, կ՛ըսեմ շշմած:

Կորսուած է մեր սեփական արժանապատուութիւնը: Տեղ մը սխալ բան մը կայ: Պէտք է զայն վերագտնել ու անպայման այս ափ մը մեր հայրենիքէն ներս վերադարձնել իր իրաւ ազգային դիմագիծը:

Կը կրկնեմ միշտ, թէ մեր վերապրումը բաժակաճառերով չ՛ըլլար: Սթափումի ճիգ պէտք է: Հայ նոր մտքի կոփում: Արդար ղեկավարութիւն:

Ինծի համար, սփիւռքի կողքին, այս օրերուն հայրենիքն ալ հայ ինքնութեան պահպանումի կարօտը ունի: Եւ որպէսզի մենք մեր մէջ չսրդողինք եւ մենք մեր մէջ ալ չյուսահատինք, եւ որպէսզի վաղուան մեր ինքնութիւնը չմաշի, մենք պէտք է, որ նպաստենք մեր երկրի օրէնքի եւ արդարութեան հաստատման: Դասեր քաղենք պատմութենէն: Նոր շունչ հաղորդենք ու ազգային ոգիին թափ տանք:

Տոկալ, վերապրիլ, սիրել երկիրը եւ ստեղծագործել: Այս բոլորը, որովհետեւ հաստատապէս մեր ապահովութիւնը մեր հողին վրայ է: Որովհետեւ բոլորիս համար անմահութեան ճամբան Մասիսն է:

«Հայաստանը հայերու համար» ըսինք ու կրկնեցինք, թելադրեցինք ու յորդորեցինք, աւելի քան երկու տասնամեակներ: Այս օրերուն սեփական արժանապատուութեան վերահաստատման սիրոյն ժամանակն է, որ ըսենք ու գործենք «Հայերը Հայաստանի համար»:

Այս ձեւով, անկասկած մեր երկրին մէջ պիտի վերագտնենք այն, ինչ որ կորսնցուցած ենք իբրեւ ազգային եւ մարդկային արժէքներ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )