ՄԱՐՏԻԿ ԴԱՐՁԱԾ ԼԻՊԻԱՑԻ ՄԱՐԶԻԿԸ

Պատերազմը կը փոխէ մարդիկը: Բայց ես վստահ չեմ, որ երբեւիցէ տեսած եմ հաւաքականութիւն մը, որ ամբողջական, համապարփակ փոփոխութեան ենթարկուած ըլլայ, այնպէս` ինչպէս հոս, յարձակումի ենթարկուող Լիպիոյ Միսրաթա քաղաքին մէջ:

Կը թուի, թէ ամէն ոք արագօրէն կը սորվի նոր աշխատանք մը:

Վերջին քանի մը օրերուն ես հանդիպեցայ դարբինի մը, որ արձակազէն եղած էր, թոշակառուի մը, որ երթեւեկի հսկիչ եղած էր, խոհարարի վերածուած տպագրիչի մը, եւ փերեզակի մը, որ գումարտակի հրամանատար եղած էր:

Բայց թերեւս ամէնէն կոկիկ, մաքուր փոխակերպութիւնը, որ նաեւ ամէնէն խորհրդանշականն է, ֆութպոլի մարզիկ, կեդրոնի յետսապահին զինուորական պաշտպանողի վերածուիլն է:

Իպրահիմ Պաշիր Շանիպահ Լիպիոյ ազգային խումբի յետսապահներէն էր:

Անոր անունը Իպրահիմ Շանիպահ է, 38-ամեայ նախկին մարզիկը անդամ էր Լիպիոյ ֆութպոլի ազգային հաւաքականին, որ իր երկիրը ներկայացուց 1997-ին Իտալիոյ մէջ տեղի ունեցած Միջերկրականեան խաղերուն:

Վերջին քանի մը տարիներուն Շանիպահ մարզիչն էր Միսրաթայի բարձրագոյն դասակարգի Սուիհիլի ակումբին:

Ես իրեն հանդիպեցայ Լիպիա ժամանած օրս, երբ ինք դուրս եկաւ Թրիփոլիի մէկ փողոցի աւերակներուն տակէն` շրջապատուած երկվեցեակ մը զինեալներով: Շանիպահ մեզ հրաւիրեց ուղտի լեարդի խորովածի, մօտակայ տան մը բակին մէջ:

Շանիպահ զինք յատկանշող սեւ գդակով, բարձրահասակ, բարեկազմ մարդ մըն էր:

Ան այստեղի կռուողներուն յոխորտանքը չունի եւ հազուադէպօրէն կը բարձրացնէ ձայնը իր ուժերուն հրահանգ տալու ատեն, որպէսզի աճապարեն Միսրաթայէն դուրս գտնուող կռիւի ճակատը:

«Խմբապետ եւ մարզիչ ըլլալու համար ղեկավարի հմտութիւն, ատակութիւն պէտք է,- ըսաւ Շանիպահ եւ աւելցուց :- Ատիկա օգտակար եղաւ, երբ կռիւը սկսաւ: Իբրեւ յետսապահ մարզիկ` ես գիտէի մրցակիցէն գնդակը խլելու (թեքլինկ) եւ քաջութեան մասին:

«Բայց կռիւի ընթացքին իմ մասիս շատ բան սորվեցայ. ինչպէս համբերատար ըլլալ եւ ինչպէս ղեկավարել բարկացած, զայրացած մարդիկ: Ասիկա գլխաւոր տարբերութիւնն է. յաւելեալ նախայարձակ ըլլալ»:

Միսրաթայի կարգ մը շրջաններուն մէջ վերահաստատուած ելեկտրականութեան հոսանքը կրնայ վերահաստատել առեւտուրը:

Շանիպահ փոխակերպուեցաւ առաջնորդի մը, որ կը ղեկավարէ ինքնաստեղծ խումբ մը կամաւորներու, որոնք շաբաթներով կռուեցան զօրավար Մուամմար Քազզաֆիի հրասայլերուն եւ հրետանիի դէմ, Թրիփոլիի շուրջը եւ փողոցներուն մէջ:

«Թերեւս ինչ որ սորվեցայ անցեալ ամսուան ընթացքին, կ՛օգնէ ինծի, որպէսզի աւելի լաւ մարզիչ մը ըլլամ:
Ի. Պ. ՇԱՆԻՊԱՀ

«Կռիւ կամ մահ էր: Երբ անոնք հասան իմ ընտանիքիս բնակարանը, ամէն ինչ փոխուեցաւ»:

Շանիպահի եղբայրը այժմ ձեւաւորած, դասաւորած է հազարաւոր բեկորներ ռումբերու եւ պատերազմը յիշեցնող իրեր` ընտանիքի կողոպտուած բջիջային հեռաձայնի վաճառատան առջեւ:

Ատիկա հաւաքավայրի մը վերածուած է բազմութիւններու համար, որոնք կու գան դիտելու զայն շրջապատող սեւ փլատակները:

Շանիպահ վերջերս, ամիսներէ ի վեր առաջին անգամ ըլլալով իր երեխաները տուն վերադարձուց:

Վաճառատունէն քանի մը փողոց անդին գտնուող իրենց տունը կողոպտուած է (ակներեւօրէն` Քազզաֆիի հաւատարիմ ուժերու կողմէ) եւ առաստաղին վրայ առնուազն 3 խոշոր ռումբերու ծակեր կային:

Մինչ իր տղան եւ դուստրը կը դիտէին կործանումը, Շանիպահ մատնացոյց ըրաւ կոյտ մը հին նկարներու, որոնք տարածուած էին աղտոտ գորգի մը վրայ:

Նկարներէն ոմանց մէջ ինք կը տեսնուէր իր տեղական ակումբին եւ ազգային հաւաքականին տարազներով:

«Ֆութպոլը իմ գործս, աշխատանքս է,- ըսաւ ան եւ աւելցուց.- ես պիտի վերադառնամ ատոր, երբ այս բոլորը վերջ գտնեն: Ես բնաւ չէի կարծեր, թէ մարմնամարզը օգտակար կրնայ ըլլալ Քազզաֆիի դէմ կռուելու համար: Թերեւս այն- ինչ որ սորվեցայ անցեալ քանի մը ամիսներուն ընթացքին, կ՛օգնէ ինծի, որպէսզի աւելի լաւ մարզիչ ըլլամ»:

ԷՆՏՐՈՒ ՀԱՐՏԻՆԿ

 

Share this Article
CATEGORIES