«Ո՛Չ ՈՔ ՊԷՏՔ Է ՀԱՒԱՏՔ ԸՆԾԱՅԷ ԹՈՒՐՔԻՈՅ, ՈՐՈՒՆ ՀԱԳԱԾ ԴԻՄԱԿԸ ԱՐԴԷՆ ԻՆԿԱԾ Է» ՇԵՇՏԵՑ ԵՐԵՍՓՈԽԱՆ ՅԱԿՈԲ ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ

Հայկական երեսփոխանական պլոքի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի երէկ «Մանար» պատկերասփիւռի կայանին հետ ունեցաւ հարցազրոյց մը, որուն ընթացքին արծարծուեցան շարք մը հարցեր, ինչպէս` Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրութիւնները, սուրիական-թրքական յարաբերութիւնները, Լիբանանի կառավարութեան կազմութեան հոլովոյթը եւ շարք մը այլ հարցեր:

Երեսփոխան Բագրատունի շեշտեց, որ երբ նախկին ընդդիմութիւնը առաջադրեց Նեժիպ Միքաթիի թեկնածութիւնը եւ ան հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշել Սլէյմանի կողմէ վարչապետ նշանակուեցաւ, քաջ գիտէր, որ ինք զբօսաշրջութիւն չի կատարեր, այլ` կը գիտակցէր Լիբանանի դիմագրաւած լուրջ հարցերուն, ըլլան անոնք շրջանային թէ միջազգային: «Այս բոլորին կողքին ան գիտէր, որ ներկայիս կայ նոր մեծամասնութիւն մը, որ պիտի կազմէ կառավարութիւնը, եւ ինք պիտի չկարենայ այս նոր մեծամասնութեան վրայ պարտադրել իր բոլոր պայմանները: Այսօր հինգ ամիս ետք յստակ է, որ կարելի չէ սպասել այս կամ այն կեցուածքին, իրադարձութիւններուն եւ շրջանային զարգացումներուն: Այսօր վարչապետը պէտք է նախաձեռնէ եւ յայտարարէ կառավարութեան կազմութիւնը, մանաւանդ երբ գիտենք, թէ անցեալ չորեքշաբթի օր խորհրդարանին մէջ տեղի ունեցած հանդիպումին ընթացքին լուծուեցան կառավարութեան կազմութեան հոլովոյթը արգելակող հիմնական խոչընդոտները: Հետեւաբար, Միքաթիի պատասխանատուութիւնն է կառավարութիւնը կազմել այսօ՛ր իսկ եւ ոչ թէ վաղը», ընդգծեց ան:

Յ. Բագրատունի նշեց, որ անհրաժեշտ է Լիբանանի ապահովական կայունութիւնը ամրապնդել եւ ներքին լիբանանեան միասնականութիւնը հզօրացնել:

Անդրադառնալով ՀՅ Դաշնակցութեան ստանալիք նախարարութիւններուն` Յ. Բագրատունի նշեց, որ ՀՅԴ պիտի ստանայ երկու նախարարութիւն:

Յ. Բագրատունի շեշտեց, որ նախորդ տարիներուն ընթացքին, երբ ինք մնայուն կերպով կ՛անդրադառնար շրջանին մէջ Թուրքիոյ աշխուժ դերակատարութեան եւ սրած ախորժակներուն, բոլոր կողմերը իր կեցուածքները կը մեկնաբանէին ըսելով, որ ինք այդ տեսակէտները կը յայտարարէ, որովհետեւ հայ է եւ որովհետեւ հայոց ու Թուրքիոյ միջեւ թշնամանք կայ:

«Ես իբրեւ լիբանանցի քաղաքացի եւ արաբական հարցերով հետաքրքրուած քաղաքացի կը հաստատեմ, որ շրջանին մէջ Թուրքիոյ դերակատարութեան վերաբերեալ մեծ երազներ կային, մեծ վստահութիւն եւ յոյսեր կային յատկապէս Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան, վարչապետ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի եւ նախագահ Ապտիւլլա Կիւլի նկատմամբ, այն իմաստով, որ անոնք իբրեւ թէ Միջին Արեւելքը պիտի փրկէին իսրայէլեան բռնարարքներէն եւ ներքին հարցերէն: Թուրքիա իր սարքած բեմագրութիւններով եւ Իսրայէլի հետ ունեցած իր ձեւական բանավէճերով յաջողեցաւ արաբական խիղճին հասնիլ, եւ արաբական աշխարհը հաւատաց, թէ Թուրքիա պիտի կարենայ մեծ դերակատարութիւն ունենալ շրջանին մէջ, յատկապէս նկատի ունենալով, որ Թուրքիոյ այդ դերակատարութիւնը տրուեցաւ Միացեալ Նահանգներուն եւ Արեւմուտքին կողմէ` հաւասարակշռելու համար շրջանին մէջ Իրանի դերակատարութիւնը», ըսաւ ան:

Յ. Բագրատունի նշեց, որ դժբախտաբար Լիբանանի մէջ միշտ օտարը եւ ոչ լիբանանեանը աւելի կը գնահատուին` նկատել տալով, որ Լիբանան Թուրքիոյ վարչապետը ընդունեց իբրեւ արաբ ազգային հերոս մը, եւ արաբական աշխարհին մէջ Իսրայէլի ընդդիմացող ղեկավարներուն բացակայութեան պատճառով է, որ Էրտողան համազօր դարձաւ արաբ ազգային ղեկավարի:

«Թուրքիա միջամուխ կ՛ըլլայ շրջանին մէջ բոլոր երկիրներու ներքին հարցերուն, իսկ վերջերս ան մեծամտութեամբ կը վարուի Սուրիոյ հետ: Էրտողան մնայուն կերպով կը յայտարարէ, որ ինք խորհուրդ տուած է Սուրիոյ եւ պահանջած ու նախագահ Ասատէն խոստում ստացած բարեկարգումներ կատարելու առումով: Աւելի՛ն. Էրտողան կը խօսի Սուրիոյ մէջ ահաւոր դէպքերու մասին, ինչպէս նաեւ ակնարկելով Սուրիայէն Թուրքիա ուղղուող գաղթականներուն հարցին կը պահանջէ ապահովական գօտի մը ստեղծել», շեշտեց ան:

Անդրադառնալով Էրտողանի կողմէ կատարուած այն յայտարարութեան, որ ինք իր արձանագրած յաղթանակը կը նուիրէ Լիբանանին եւ լիբանանցիներուն, Յ. Բագրատունի շեշտեց, որ Լիբանան կարիքը չունի այդ յաղթանակին` աւելցնելով, որ Թուրքիոյ կատարած այս ցուցական արարքները ձեւական են եւ կեղծ, «սակայն Սուրիոյ պարագային Թուրքիոյ կեցուածքները շատ յստակ են եւ պատեհապաշտ, եւ արդէն Թուրքիոյ հագած դիմակը ինկած է», ըսաւ ան` աւելցնելով, որ արաբներուն նկատմամբ Թուրքիոյ ժխտական կեցուածքները կը մնան անփոփոխ:

Յ. Բագրատունի խստիւ դատապարտեց Սուրիոյ ներքին հարցերուն թրքական միջամտութիւնները` նշելով, որ Սուրիոյ մէջ այսօր պաշտօնական կեցուածքներ կան, թէ Ժսըր Շուղուրի մէջ տեղի ունեցած դէպքերուն առումով թրքական ուղղակի մեղսակցութիւն կայ եւ թրքական զէնքեր գտնուած են այդ շրջանէն:

«Մենք իբրեւ հայեր շատ ցաւալի դէպքերու յիշողութիւն ունինք Ժսըր Շուղուրի վերաբերեալ, որովհետեւ այդ շրջանին մէջ մեծ թիւով հայեր ջարդի ենթարկուած են Հայոց ցեղասպանութեան ընթացքին», ըսաւ ան:

«Ուրեմն անկարելի է ժխտել, որ Թուրքիա կը վարուի օսմանեան մտայնութեամբ, տակաւին Թուրքիոյ նախկին վարչապետ Թիւրկիւթ Էօզալ քսան տարի առաջ յստակօրէն կը յայտարարէր, որ Հալէպը, Մուսուլը եւ Քերքուքը թրքական հողեր են: Օսմանեան երազը` ամբողջ Միջին Արեւելքին տիրելու, կարելի չեղաւ իրականացնել բռնի ուժով, սպանութեամբ եւ վայրագութեամբ, սակայն այսօր այդ նոյն երազն է, որ Թուրքիա կը փորձէ իրականացնել մշակոյթով, մարդասիրական օժանդակութիւններով, հիւանդանոցներ եւ դպրոցներ կառուցելով եւ այլ ձեւերով», ըսաւ ան:

Յ. Բագրատունի շեշտեց, որ Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլուի որդեգրած` «Դրացի երկիրներու հետ զերօ հարցեր»ու քաղաքականութիւնը կատարեալ ձախողութիւն մըն է, որովհետեւ Թուրքիա իր դրացի բոլոր երկիրներուն հետ հարցեր ունի եւ ոչ մէկ տեղ նպաստած է հարցի մը լուծման:

Ակնարկելով Թուրքիոյ կողմէ Սուրիոյ տրուած խորհուրդներուն` Յ. Բագրատունի շեշտեց, որ նախագահ Պաշշար Ասատ տրամադիր է եւ կը հաւատայ ու համոզուած է բարեկարգումներ կատարելու կարեւորութեան, հետեւաբար ան ո՛չ Էրտողանի եւ ո՛չ ալ Թուրքիոյ կարծիքներուն պէտք ունի, եւ Թուրքիա երբեք պէտք չէ միջամտէ:

«Թուրքերուն եւ արաբներուն միջեւ պատմութիւնը պէտք չէ մոռնալ եւ պէտք է ի մտի ունենալ, որ Թուրքիա տակաւին կը գործէ Օսմանեան կայսրութեան տրամաբանութեամբ: Ան չկրցաւ Եւրոպական Միութեան անդամակցիլ եւ այդ պատճառով էր, որ իր ուղղութիւնը շրջեց եւ զայն ուղղեց դէպի արաբական աշխարհ: Այս բոլոր իրականութիւններուն մասին երկու տարի առաջ ալ նոյն յայտարարութիւնները ունեցած եմ. ոչ ոք պէտք է հաւատայ թուրքերուն: Մենք թէեւ Լիբանանի մէջ փոքր համայնք ենք եւ փոքր կուսակցութիւն, սակայն մենք շրջանին մէջ սփիւռք ունինք ու Թուրքիոյ հետ 600 տարուան պատմութիւն եւ քաջ գիտենք, որ Թուրքիան արաբական աշխարհին տիրանալու նպատակ ունի», ըսաւ ան:

Պատասխանելով հայոց եւ Թուրքիոյ միջեւ հաշտութեան կարելիութեան մասին հարցումի մը` երեսփոխան Յ. Բագրատունի շեշտեց, որ այդ մէկը կարելի կ՛ըլլայ, երբ Թուրքիա կը ճանչնայ հայոց դէմ իր գործած ցեղասպանութիւնը, ներում կը հայցէ եւ հատուցումներ կը կատարէ հայոց:

«ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՄԷՋ ՄԻԱՅՆ ՀԱՅԵՐԸ ՉԵՆ ԹՐՔԱԿԱՆ ՄԻՋԱՄՏՈՒԹԻՒՆՆԵՐԷՆ ՆԵՂԱՑՈՂՆԵՐԸ»
Երեսփոխան Յակոբ Բագրատունիի հետ հարցազրոյցին ընթացքին, Ուատի Խալետի աշիրեթներու ղեկավար, Ուաատ Սատեք հոսանքի նախագահ շէյխ Թալալ Ասաատ հեռաձայնային հաղորդակցութիւն մը ունեցաւ «Մանար» կայանին հետ եւ վերյիշելով Թուրքիոյ կողմէ հայութեան դէմ եղած ջարդերը, խօսքը ուղղելով հայերուն ըսաւ, որ իրենք առանձին չեն Լիբանանի մէջ թրքական միջամտութիւններուն առումով նեղացող քաղաքացիները: Ան շեշտեց, որ Աքքարի մէջ եւս բողոքի ձայներ կը բարձրանան Աքքարի մէջ Էրտողանի եւ Թուրքիոյ միջամտութիւններուն առումով:

«Մենք կ՛ուզենք հայոց եւ լիբանանցիներուն ըսել, որ Թուրքիա 400 տարիէ աւելի  արաբական աշխարհին մէջ փտածութիւն տարածած է եւ սպանդներ գործած: Թուրքերը նաեւ հալածած են Իրաքի մէջ քիւրտերը, իսկ այսօր անոնք կը խօսին Սուրիոյ մասին: Ես կոչ կ՛ուղղեմ Աքքարի բնակչութեան հաւատք չընծայելու Թուրքիոյ կեցուածքներուն եւ չխաբուելու թրքական կեցուածքներէն», ըսաւ շէյխ Ասաատ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES