ՄԵՐ ԴԱՀԼԻՃԸ

Լիբանանի նորակազմ դահլիճը արժանի է Կինէսի քանի մը մրցանակներու: Ճիշդ է, որ ամիս չ՛անցնիր, որ Լիբանան արժանանայ Կինէսի մրցանքի, բայց այդ բոլորը բաւարար չեն: Լիբանան հպարտութեամբ մտած է այդ գիրքին մէջ իր ֆաթթուշով, թապուլէով, սէնտուիչով, եւ այլն, բայց այս նորագոյն յաղթանակը` դահլիճի կազմութիւնը, կրնայ քանի մը անգամ մտցնել մեզ Կինէսի թանկագին եւ ոսկեզօծ էջերուն մէջ:

Հարկ է փող հնչեցնել, թմբուկ զարնել եւ ալէլուիաներ երգել մեր խորհրդարանի նախագահ Նեպիհ Պըրրիին` անոր ձեռք առած շատ խիզախ քայլին առիթով: Կինէսեան մեծագոյն մրցանակը, բնականաբար, անոր պիտի շնորհուի, որովհետեւ առանց իր աննախադէպ նախաձեռնութեան, դահլիճը լոյս աշխարհ գալու միտք եւ հնարք պիտի չունենար:  Անոր յարանուանական կնիքով դրոշմուած աթոռ զիջիլը դիմացի յարանուանութեան, կացութիւնը փրկեց: Երկիրն ալ փրկուելու յոյս կրնայ ունենալ յետ այսու:

Այնքան ատեն որ այս զիջումը երկրաշարժ, գետնաշարժ, հեղեղներ, շանթահարումներ, պատերազմ եւ աւերներ չկրցաւ յառաջացնել, հարկ է ոսկի գիրերով արձանագրել կինէսեան տարեգրութեանց մէջ:

Կ՛առաջարկեմ նախագահ Պըրրիի  թեկնածութիւնը ներկայացնել Նոպէլեան խաղաղութեան մրցանակի, որ նուազագոյն ժեսթը կրնայ ըլլալ այս քաջարի մարդուն առած քայլին համար:

5¬ամսեայ երկունքը ինքնին արժանի է մրցանակի, թէեւ այնքան ալ ակնառու երեւոյթ չէ. Հոլանտայի կամ Պելճիքայի, Իրաքի, Ճափոնի եւ այլ երկիրներու մէջ այսպիսի երկունքներ տեսնուած են ասկէ առաջ, բայց եւ այնպէս Լիբանան նորէն ալ մրցանակի արժանի կը մնայ:

Յետ երկարատեւ երկունքի, երբ այլեւս մարդիկ  կը կարծէին, թէ հազիւ վերամուտին տեսանելի պիտի ըլլար կառավարութիւն մը, այնքան յանկարծակի ձեւով ի լոյս եկաւ ան: Այս սըփրայզն ալ արժանի է վարձատրութեան:

Անշուշտ մեր համակրելի վարչապետն ալ, յատկապէս բարձր հասակին համար եւ ծով համբերութեան`  այս դահլիճը արժանի կը դարձնէ գնահատանքի:

«Նիքոլայաշատ» (նիքոլաներու ներկայութիւնը` մէկ տասներորդ համեմատութեամբ) առաջին դահլիճն է այս մէկը, Լիբանանի անկախութենէն ի վեր: Այս եւս պէտք է արձանագրել  արժանիքներուն կարգին:

Զօրավար Միշէլ Աունի պնդումները եւ պահանջները իրականութիւն դարձան. առիւծի բաժինը ստացաւ: Սա եւս մեծ առաւել մըն է:

Դահլիճին դէմ կազմակերպուած խաչակրութիւնն ալ, իր կարգին, Կինէսի արժանեաց տոմարին մէջ արձանագրուելու է: Նախկին իշխանաւորներ, որոնք միշտ Լիբանանը ամէն բանէ վեր դաւանիլ կը քարոզեն, չուշացան հազար ու մէկ մակդիր փակցնելու այս դահլիճին` անոր սեփականութիւնը շնորհելով Սուրիոյ, Հըզպալլայի, Իրանի եւ այլն:

Այս մարդիկը կը կարծէին, թէ անկարելի պիտի ըլլար դահլիճի կազմութիւնը:  Հաւանաբար իսլամ եւ քրիստոնեայ ուխտատեղիներու մէջ աղօթք կը մատուցուէր, մոմավառութիւն կը կատարուէր այս ցանկութեան սիրոյն: Այդ «սուրբ»երը ականջները խոցած էին կ՛երեւի: Այս մարդոց շատ չար բախտէն կազմուեցաւ նեճիպեան դահլիճը: Մխիթարութեան համար ըսենք սգաւորներուն` խէյրա պի ղէյրա

Ընկալեալ սովորութիւն է, որ երբ նոր կառավարութիւն կազմուի կամ նախագահ մը ընտրուի, 100 օրուան շնորհքի շրջան մը կը տրուի իրեն: Կը սպասեն նորակոչին, որ ինքզինք հաստատէ, խոստումները իրագործէ եւ կամ չարաչար ձախողի: Այս ժամանակամիջոցին քննադատութիւնները կը կասին կամ մեղմ կ՛ըլլան: Անկէ ետք է, որ բուն յարձակումները կը սկսին: Այս դահլիճը հազիւ ի լոյս եկած, ծանրածանր հրետանիներ, միջակ գնդացիրներ, օդային եւ հրթիռային ռմբակոծումներ ուղղուեցան անոր դէմ: Այս երեւոյթը շատ արժանի է կինէսեան մրցանիշի, որ արժանաւորապէս պէտք է շնորհուի խայտաբղէտ ընդդիմութեան…

Ամերիկեան պետութիւնը չուշացաւ իր հիասթափութիւնը բանաձեւելու եւ արար աշխարհին ծանուցանելու իր այդ մօտեցումը: Իրաւունք է, իրենց ճաշակին չէ՜ այս դահլիճը: Բայց պայմա՞ն է ամէն բան հեմպըրկըրի ոճով եւ համով շինել: Հաւանաբար պրն. վարչապետն ու նախարարները ամէն բանէ առաջ դեսպանատան պարտէզներուն մէջ եթէ պարպիքիւ մը անո՜ւշ ընէին, գոհ կը մնար մատամ Քլինթընը: Այն ատեն տեսէք, թէ որքա՜ն յուսատու եւ արի դահլիճ կ՛ըլլար:

Ոմանք, կարգ մը երեսփոխաններ, իրենց մամիներուն կամ փափիներուն հարազատ թարգմանը ըլլալով, իրենք եւս շա՛տ ազդո՜ւ ձեւով քննադատեցին դահլիճը: Այսպիսիներուն ապագան կրնայ փայլուն ըլլալ, անշուշտ եթէ համբերել եւ տոկալ սորվին…

Հայազգի երեսփոխան մը եւս չուշացաւ  իր «ողբ»ը արեւջրելէ, երբ «լացնող» որակեց  այս դահլիճը, այսինքն մեղքնալիք եւ խեղճուկ: Պռաւօ՛ պրն. երեսփոխան: Հաւանաբար անցնող մէկ¬երկու տասնամեակներու դահլիճները պարեցնելու կամ խանդավառելու կոչումն ունէին:

Շատ իւրայատո՜ւկ  ոճով դահլիճը «շնորհաւորեց»  պրն. վարչապետին ծննդավայր` Թրիփոլի նաւահանգիստը: Մարդը երկար ամիսներու ջանքերէն ետք, յաղթանակի այցելութիւն մը պիտի տար իր օրրանին եւ ընդունէր շնորհաւորութիւններ: Շատ արդարօրէն արմաւենիի ճիւղերով եւ ովսաննաներով դիմաւորուիլ կ՛երազէր հաւանաբար:  Եւ ահաւասիկ քաղաքը իր «աւանդութեանց»  համաձայն հրացանաձգութեամբ եւ ռմբակոծումներով դիմաւորեց զայն: Միայն թէ օդը ուղղուած չէին այդ բոլորը: Զոհեր, վիրաւորներ եւ ահուսարսափ` հարա՜մ ըրին շաբաթավերջը… Վարչապետնիս, հակառակ իր մեղմ բնաւորութեան, հարկ եղած վճռակամութիւն ցուցաբերեց, երբ հրահանգ տուաւ պատկան իշխանութեանց առաւելագոյն խստութեամբ վերջ դնելու անկարգութեանց: Պռաւօ՜օ՜օ՜օ՜օ՜… Եթէ այս ոճով շարունակէ, հաւանաբար կարենայ լաւ իշխել:

Պրն. վարչապետը շեշտելով շեշտեց, որ պետութիւն եւ ապահովութիւն ամէն բանէ վեր են: Շատ ճիշդ ըլլալով հանդերձ, այս մէկը գրեթէ անկախութենէն ասդին, նամանաւանդ 1970¬ականներէն ի վեր, անիրագործելի հարց է: Հոս աւանդական եւ եւրոպական տարազով աշիրաթապետութիւն կը տիրէ: Լիբանանցին չի կրնար կամ չ՛ուզեր սորվիլ, որ Լիբանանն ու պետութիւնը ամէն բանէ վեր են: Ան նախ իր թաղին, եկեղեցիին կամ մզկիթին, մուխթարին եւ զայիմին զինուորն է: Ընդհանրականն ալ ոչի՜նչ…

Կը մաղթեմ, ի սրտէ, որ պրն. վարչապետը իր խօսքին տէրը մնայ, հաստատէ պետութեան գերակայութիւնը եւ կարենայ իշխել: Այլապէս այս խարխուլ մեքենան չեմ գիտեր, թէ ո՜ւր կրնայ հասնիլ իր այս ընթացքով, նամանաւանդ երբ մեր շրջապատը բնաւ հանդարտ չէ, եւ հեռու թէ մօտիկ ուժեր կը փորձեն առաւելագոյնս չարաշահել մեր վիճակը` իրենց կտաւները ներկելու համար:

Աստուա՜ծ իմ, գոնէ հիմա այլեւս քու ամենակարողութիւնդ հաստատէ եւ ցոյց տուր ուղին այս երկրին  թնճուկները լուծելու համար: Չէ՞ որ հոս ամէն բան Ալլահիդ վստահուած է… Առաջնորդէ մեր վարչապետն ու դահլիճը, որ գոնէ զբօսաշրջային սա եղանակին այնպէս մը իշխեն, որ դրսեցիք եւ տեղացիք մապսութ մնան…

Սրտանց  կը շնորհաւորեմ մեր վարչապետը, դահլիճը եւ մեր զոյգ նախարարները: Կը ցանկամ, որ ես ալ կարենամ, անշուշտ Աստուծոյ ամենակարողութեան այս դրսեւորումէն օգտուելով, մէկ¬երկու ամիսէն եւ ի խորո՜ց սրտի` Օ՜Օ՜Օ՜Օ՜Օ՜Օ՜Օ՜Օ՜ԽԽԽԽԽ քաշել. ուրախանա՜լ եւ ուրախա՛ցնել:

ՁԻՒՆԱԿԱՆ

Share this Article
CATEGORIES