Յիշարժան Ձեռնարկ. «Բարսեղ Կանաչեան» Երաժշտանոցում

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ

Անցած տարուան վերջին օրերին Համազգայինի «Լեւոն Շանթ» կենտրոնի «Գ. եւ Հ. Արմէնեան» սրահի մէջ կայացած երաժշտական ձեռնարկը արդարամտօրէն տեղի տուեց մի շարք մտազննումների, որոնց մասին արժէ հաղորդակից դարձնել «Ազդակ»-ի մշակութասէր ընթերցողներին: Նախ այն պատճառով, որ լայն հանրութիւնը քաջատեղեակ լինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտանոցի ուսումնական-կատարողական բազմաբնոյթ ընթացքին, նաեւ այն բանի համար, որ կարողանանք յաւուր պատշաճի գնահատել ու քաջալերել երաժշտանոցի թէ՛ ղեկավարութեան աշխատանքը, թէ՛ աշակերտների` մեր սիրասուն ապագայ սերնդի ջանքն ու ձիրքը, քանզի նրանք երկուսն էլ միանգամայն արժանի են սատար լինելու եւ գնահատանքի:

Ուսումնական առօրեան, առտնին ընթացքը` դասեր, քննութիւններ` սովորական, պարտադիր գործօններ են նման հաստատութիւններում: Սակայն երբ դրանց համատեղ եւ դրանց զուգընթաց ծնունդ են առնում եւ իրականանում են նաեւ համերգային ձեռնարկներ, բեմական ելոյթներ, դա արդէն իսկ նորամուծութեան գեղեցիկ առկայութիւն է սովորական աշակերտական կեանքում: «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտանոցի տնօրէն Աշոտ Ճենտերեճեանը իր պաշտօնավարման առաջին իսկ օրից մտայղացած է այնպիսի ընթացք, որ երաժշտանոցի թէ՛ մանկավարժները, թէ՛ աշակերտները բացի դաս-քննութիւն օրակարգից, պարբերաբար հանդէս գան բեմում համերգային կատարումներով, ներկայանալով ունկնդիր հանրութեանը ո՛չ միայն որպէս սոսկ դասատու եւ սան, այլ նաեւ որպէս երաժիշտ-կատարող: Եւ բարձր մասնագիտական մակարդակով օժտուած մանկավարժ, տաղանդաւոր ջութակահար, հմուտ ղեկավար-տնօրէն Աշոտ Ճենտերեճեանին յաջողուեց ժամանակի ընթացքում իրականացնել իր այդ արժէքաւոր մտայղացումը: Դրանով իսկ աշակերտների` ապագայ մասնագէտ երաժիշտների հոգեբանութեան մէջ զերծ են լինում զուտ «աշակերտ» լինելու  ինքնագիտակցական սահմանումները, եւ նրանք արդէն իսկ վաղ պատանեկան տարիքից սովորում են ընկալել բեմը որպէս առանձին, վեհ, գեղեցիկ ու գրաւիչ մի երեւոյթ, վարժւում են բեմական յատուկ կեցուածքին, վայելում են հանդիսատեսի ջերմ ընդունելութիւնը: Այս ամէնը բացառիկ կարեւոր նշանակութիւն եւ դեր են խաղում երաժիշտ սաների ապագայ մասնագիտական զարգացողութեան եւ կայացման գործում: Միւս կողմից` նման համերգներով թէ՛ իրենք աշակերտները, թէ՛ նրանց ծնողները եւ թէ՛ լայն հանրութիւնը առաւել լաւ են ճանաչում տուեալ երաժշտական հաստատութեան մանկավարժական կազմին, նրա դաստիարակչական, կազմակերպչական, ստեղծագործական ներուժը: Այս առումներով չափազանց կարեւոր են նման երաժշտական ձեռնարկները, որոնց ընթացքում մէկ երեկոյի ժամանակ թէ՛ մէկը միւսի ետեւից, եւ թէ՛ միասին բեմում հանդէս են գալիս ե՛ւ աշակերտները ե՛ւ իրենց ուսուցիչները:

Այս համերգը թուով 7-րդ էր: Աշոտ Ճենտերեճեանի տնօրէն լինելու օրոք արդէն կայացել էին 6 նման երաժշտական ձեռնարկներ, որոնք զգալի ոգեւորութիւն էին առաջացրել երաժշտանոցի աշակերտական եւ աշխատակազմի մէջ: Համերգը բաղկացած էր 2 մասից, որի սկզբում երաժշտանոցի աշակերտ Սեւակ Զարմենեանի «Jingle Bells»-ի վայելող կատարումը արդէն իսկ որոշակի տօնական տրամադրութիւն հաղորդեց ամբողջ ձեռնարկին: Տարբեր երաժշտական գործիքների վրայ ներկայացնելով երաժշտանոցի բոլոր մասնագիտական ճիւղերը (դաշնամուր, քանոն, դհոլ, լարային գործիքներ, փողային գործիքներ) համերգի առաջին մասի մասնակիցները (Սեւակ Զարմենեան, Նաթաշա Թոփաքեան, Վանա Մարգարեան, Կասիա Լեւոնեան, Արի Տագեսեան, Կայել Գրիգորեան, Կարօ Գրիգորեան, Կրեյս Մարտիրոսեան, Սերուժ Յովսէփեան, Նարեկ Նաճարեան, Սարգիս Հալլաճեան, Հենրի Իշխանեան, Կարօտ Խտըրլարեան, Անի Գասպարեան, Անդրանիկ Գասպարեան) հայ եւ եւրոպական դասական երաժշտութեան կատարումներով հոգեհաճոյ պահեր պարգեւեցին ունկնդրին: Գովելի եւ խրախուսելի է այն երեւոյթը, երբ տակաւին նոր պատանեկան հասակ ոտք դրած աշակերտները կարողանում են իրենց ներկայացնել բեմում պատշաճ կեցուածքով, միաժամանակ ցուցաբերելով ե՛ւ պատանեկան անմիջականութիւն, ե՛ւ արդէն իսկ որոշ չափի մասնագիտական ձիրք ու բեմի նկատմամբ հետաքրքրութիւն: Այս դիտարկումս հաւասարաչափ վերաբերում է ելոյթ ունեցած բոլոր աշակերտներին, որոնց արժէ ի սրտէ շնորհաւորել եւ մաղթել նորանոր ելոյթներ եւ զարգացման ընթացք: Ինչ վերաբերում է նեղ մասնագիտական դիտարկմանը, ապա ցանկալի է նշել, որ որոշ դէպքերում հարկ է առաւել ուշադրութիւն դարձնել աշակերտների կատարումներում երաժշտական կշռոյթի համաչափ ճշգրտութեանը եւ որոշ դէպքերում` գործիքի հնչիւնային առաւել մաքրութեանը: Թէպէտ, մանաւանդ երկրորդ պարագան, որը բաւականաչափ դժուար խնդիր է, քանի որ ուղղակիօրէն առնչւում է մարդու շնչառական կառոյցին, տարիքի հետ բարելաւելու հեռանկար ունի:

Իսկ համերգի 2-րդ մասը, որը ընդունուեց դահլիճի կողմից յոտնկայս ջերմ ծափողջոյներով, իրաւամբ արժանի է յատուկ գնահատանքի: Այն վառ ապացոյցն էր Աշոտ Ճենտերեճեանի իւրատեսակ մտայղացման

փայլուն արդիւնքի: Այն է. միմեանց հետ, նոյն ստեղծագործութեան կատարումներով հանդէս եկան ե՛ւ աշակերտները եւ դասատուները: Դա` 9 հոգուց բաղկացած մի համոյթ է, որին իրենց մասնակցութիւնը բերեցին նաեւ Աշոտ եւ Արմէն Ճենտերեճեանները եւ նրանց համատեղ Հրակ Տեմիրճեանը, Նարօտ Սուրճեանը, Արեւիկ Գրիգորեանը, Մարինէ Հալլաճեանը, Լիւսի Չամսարեանը, Նարեկ Նաճարեանը, Ժան Փոլ Քաթրճեանը եւ Նարէ Աղասարգիսեանը: Վերտիի, Վիվալտիի, Կորելլիի, Աղարաշվիլիի հոգեթով, հիանալի երաժշտութիւնը ներկայացուեց ունկնդրին բարձր մասնագիտական մակարդակով: Համատեղ համահնչիւն անթերի երաժշտական-կատարողական միազգացողութիւն, ստեղծագործութեան երաժշտական ձեւի կուռ կառուցուածք, երաժշտական պարբերութիւնների գեղարուեստաիմաստային յստակ մատուցում, հնչիւնային գունաւորման հարստութիւն, եւ այս ամէնին գումարած նաեւ երաժշտա-կերպարային առինքնող կեցուածք` իւրաքանչիւր կատարուած ստեղծագործութեան, ամէն մի նուագած հնչիւնի մէջ: Նման կազմի, կատարողացանկի եւ բարձր մասնագիտական մակարդակի երաժշտական համոյթ` պատիւ է ամէն մի հաստատութեան, ամէն մի կազմակերպութեան համար, քանզի դրանով, արդարեւ հնարաւոր է ամենալայն հանրութեան առջեւ, բոլոր բեմերում ըստ արժանւոյն ներկայացնել ներկայիս հայ կատարողական արուեստը: Տուեալ համոյթի կատարողական ինքնագիրը առաւել լայն տարածականութիւն ունի, քան սոսկ մէկ երաժշտական-ուսումնական հիմնարկին պատկանիլը: Մաղթենք եւ յուսանք, որ նման կատարողական հեռանկար եւ ներուժ ունեցող համոյթը մը գեղեցիկ օր կը ստանձնի իր վրայ նաեւ մէկ այլ, առանձնայատուկ կարգավիճակ:

«Ես խորապէս շնորհակալ եմ Համազգայինի շրջանային վարչութեանը երաժշտանոցում նման համոյթ ստեղծելու նպատակին սատար եւ օգտակար լինելու համար: Եւ իմ գոհունակութիւնն եմ յայտնում նաեւ աշակերտներին եւ մանկավարժական կազմին, որ սիրով նպաստեցին դրա իրականացմանը»- ասում է Աշոտ Ճենտերեճեանը:

Կան երեւոյթներ, դրանց թւում մշակութային, երաժշտական ձեռնարկներ, որոնք անհետք չեն մնում յիշողութեանդ մէջ: Դա` նրանց ամենաբարձր գնահատանքն է: Այդպիսինն է «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտանոցի վերոյիշեալ համերգը:

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ
Արուեստագիտութեան դոկտոր

Երեւան-Պէյրութ