Ի՞ՆՉ Է ԼՈՅՍԻ-ՏԱՐԻ ՄԸ

Ան անջրպետին մէջ լոյսին կտրած հեռաւորութիւնն է, մէկ տարուան ընթացքին: Սակայն ուշադրութիւն. շատ ճշգրիտ պէտք է ըլլալ հաշիւներուն մէջ:

Մէկ երկվայրկեանի մէջ լոյսը կը կտրէ 299,792,458 քմ (երկու հարիւր իննսունինը հազար եօթը հարիւր իննսուներկու քմ եւ չորս հարիւր յիսունութ մեթր):

Մէկ տարին 365,25 օր է. այսինքն` 31,557,600 երկվայրկեան (երեսունմէկ միլիոն հինգ հարիւր յիսունեօթը հազար վեց հարիւր երկվայրկեան): Հետեւաբար, մէկ տարուան ընթացքին լոյսին կտրած հեռաւորութիւնը 299,792,458 բազմապատկուած 31,557,600=9,460,730,472,580,800 քմ (ինը հազար չորս հարիւր վաթսուն միլիառ եօթը հարիւր երեսուն միլիոն չորս հարիւր եօթանասուներկու հազար հինգ հարիւր ութսուն քմ եւ ութը հարիւր մեթր):

Այս թիւերը այնքան երկար են, որ աստղագէտներուն համար աւելի դիւրին է լոյսի-տարիով խօսիլ, քան քիլոմեթրերով: Լոյսի-տարիով կ՛ըսեն, թէ երկրագունդը արեւէն 8,32 լոյսի-վայրկեան հեռու կը գտնուի (14,965,639,503 քմ), մինչ լուսինը երկրագունդէն մօտաւորապէս 1,28 լոյսի-երկվայրկեան հեռու կը գտնուի (384,402 քմ):

Դուք ալ փորձեցէք մարզուիլ լոյսի-ժամանակով հաշուել: «Տեղէ մը 10 քմ հեռու կը բնակիմ» ըսելու փոխարէն, 10 բաժնեցէք 299,792,458-ով եւ ըսէք «ես կ՛ապրիմ 0,000,033,356,409,5 լոյսի-երկվայրկեան հեռու»: Անշուշտ ասիկա շատ աւելի երկար է արտասանելու համար, սակայն շատ աւելի արդի:

 

ՄՏԱԾԵՆՔ

ՇՈԳԵԿԱՌՔՈ՞Վ, ԹԷ՞ ՆԱՒՈՎ

Ահա երկու հանելուկներ, որոնք պէտք է լուծէք շոգեկառքի կամ նաւու մը մէջ ճամբորդութեան ընթացքին…

– Համակիրներուն վերադարձը

Ֆութպոլի մը խաղի վերջաւորութեան համակիրներու խումբ մը շոգեկառք կ՛ելլէ տուն վերադառնալու համար: Շոգեկառքի առաջին կայանին մէջ համակիրներուն 1/6-ը կ՛իջնէ, երկրորդ կայանը կ՛իջնէ մնացած համակիրներուն 1/5-ը, երրորդ կայանը կ՛իջնէ մնացած համակիրներուն 1/4-ը, չորրորդ կայանը կ՛իջնէ մնացած համակիրներուն 1/3-ը, հինգերորդ կայանը մնացած համակիրներուն 1/2-ը կ՛իջնէ: Վերջապէս, երբ շոգեկառքը կը հասնի վերջին կայանը, բոլոր ճամբորդները կ՛իջնեն: Նուազագոյն հաշիւով, քանի՞ համակիրներ կային շոգեկառքին մէջ, երբ անիկա ճամբորդութեան սկսաւ:

– Նաւերու մրցում

Կրնա՞ս գտնել, թէ նաւերը ի՞նչ կարգով հասան նաւահանգիստ` գիտնալով, թէ նաւապետերէն մէկը սուտ կը խօսի:

Ֆրանսացին.– Իմ նաւս կը գտնուի սպանացիին նաւուն առջեւ:

Սպանացին.– Իմ նաւս անգլիացիին նաւուն առջեւ չի գտնուիր:

Անգլիացին.- Իմ նաւս կը գտնուի սպանացիին եւ ֆրանսացիին նաւերուն միջեւ:

Գերմանացին.– Իմ նաւս կը գտնուի անգլիացիին նաւուն ետեւը:

ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐԸ՝  ՎԵՐՋԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ

 

ԱՆՀԱՒԱՏԱԼԻ, ԲԱՅՑ ԻՐԱՒ

– Գիտէի՞ր, թէ գոյութիւն ունի դլփինի տեսակ մը, որուն ուղեղը մարդկային ուղեղէն աւելի մեծ է:

– Անգլիացի գոհարագործ մը շինած է 280 ադամանդներով զարդարուած թէյի պզտիկ տոպրակ մը, որ կ՛արժէ 7,500 փաունտ (մօտաւորապէս 12 հազար տոլար):

– Երազ մը մօտաւոր հաշիւով կը տեւէ 20 վայրկեան:

– Մարդկային ոսկոր մը հինգ անգամ աւելի զօրաւոր է, քան նոյն ծանրութիւնը ունեցող պողպատի կտոր մը:

– Եթէ ամէնէն մեծ կապոյտ կէտը կարենար իր պոչին վրայ կանգնիլ, անոր հասակը հաւասար պիտի ըլլար 10 յարկանի շէնքի մը:

– Չղջիկները բթամատեր ունին:

– Լոյսը աւելի արագ կ՛ընթանայ, քան ձայնը:

– Փոփ քորն շինելու ընթացքին եգիպտացորենի հատիկները կրնան մինչեւ 0,9 մեթր ցատկել:

– Ամերիկացի մը 427 ձուածեղ շինեց 30 վայրկեանի մէջ:

– Կարգ մը թիթեռնիկներու ականջները անոնց թեւերուն մէջ կը գտնուին:

– Մեր ձեռքի մատներու եղունգները շատ աւելի արագ կը բուսնին, քան ոտքի մատներուն եղունգները:

– Հարաւային Ափրիկէի մէջ սուփըրմարքէթ մը շինեց 37,4 մեթր տրամագիծ ունեցող եւ ափրիկեան երկու փիղերու չափ կշռող փիծծա մը:

– Ուղտ մը կրնայ 500 գաւաթ (118 լիթր) ջուր խմել 10 վայրկեանէն:

– Եթէ դուն լոյսի-տարիի արագութեամբ ճամբորդէիր արեւէն ամէնէն հեռու գտնուող, նախկին մոլորակ Պղատոն պիտի հասնէիր միայն չորս ժամէն:

– «Ճիֆֆին» մէկ հարիւրերորդ երկվայրկեան է։

 

Ո՞Ր ԺԱՄԱՆԱԿԱՇՐՋԱՆԻՆ ՄԱՐԴ
ԱՐԱՐԱԾԸ ՍԿՍԱԾ Է ՀՈՂԸ ՄՇԱԿԵԼ

Ք. Ա. մօտաւորապէս 8000 թուականին:

Ք. Ա. մօտաւորապէս 8000 թուականին Միջին Արեւելքի մէջ գտնուող «Բերրի կիսալուսին» կոչուած շրջանի մը մէջ մարդիկ սկսան մշակել հացահատիկներ եւ հատիկներով բոյսեր: Ապա անոնք ընտելացուցին վայրի անասուններ:

Բոյսեր եւ պտուղներ քաղելու եւ որսորդութեան վրայ հիմնուած կեանքէ մը մշակոյթի եւ անասնաբուծութեան վրայ հիմնուած կեանքի մը փոխելը կը կոչուի «Նէօլիթիք յեղաշրջումը»: Ասիկա դիւրացուց կեանքը մարդոց, որոնց թիւը աւելցաւ եւ անոնք իրարու միացան միասին ապրելով նոյն վայրին մէջ:

 

ՔԱՆԻ՞ ՄԻԼԻՈՆ ՏԱՐԻՆԵՐԷ Ի ՎԵՐ ՄԱՐԴ
ԱՐԱՐԱԾ ԳՈՅՈՒԹԻՒՆ ՈՒՆԻ
ԵՐԿՐԱԳՈՒՆԴԻՆ ՎՐԱՅ

Մօտաւորապէս 3 միլիոն տարիներէ ի վեր:

Կեանքը աշխարհի վրայ երեւցած է, յատկապէս ջուրին մէջ, հաւանաբար մօտաւորապէս 3,5 միլիառ տարիներ առաջ: Առաջին ձուկերը եւ առաջին բոյսերը յառաջացած են 450 եւ 400 միլիոն տարիներ առաջ: Մարդուն եւ մեծ կապիկներուն հասարակաց նախահայրը երեւցած է մօտաւորապէս 35 միլիոն տարիներ առաջ եւ մարդ արարածը աշխարհի վրայ կը բնակի մօտաւորապէս 3 միլիոն տարիներէ ի վեր: Մինչ մեզի նմանող «հօմօ սափիէնը, մտածող մարդը» երեւցած է մօտաւորապէս 200 հազար տարիներ առաջ:

 

ԻՆՉՈ՞Ւ ԺԱՄԸ ԿԸ ՏԱՐԲԵՐԻ
ԵՐԿԻՐԷ ԵՐԿԻՐ

Ժամը կը ճշդուի հիմնուելով արեւին դիմաց երկրագունդին գտնուած դիրքին վրայ: Երկրագունդը կը դառնայ, եւ երկիրները կարգով կ՛անցնին արեւուն դիմացէն:

Երբ արեւը կը ծագի Լիբանանի մէջ, արդէն ան շատոնց ծագած է Ռուսիոյ մէջ, մինչ ամերիկացիները տակաւին խորունկ քունի մէջ կը գտնուին: Որովհետեւ օրը բաղկացած է 24 ժամէ, երկրագունդը բաժնուած է 24 շերտերու: Իւրաքանչիւր «շերտի» մէջ նոյն ժամն է ամէն տեղ: Կէսօրին, արեւը ամէնէն բարձրը կը գտնուի երկնքին մէջ. ան կը գտնուի երեւակայական մեծ գիծի մը վրայ, միջօրէականը:

 

Ո՞Ր ԵՐԿՐԷՆ ԵԿԱԾ Է ԱՇԽԱՐՀԻ
ԱՄԷՆԷՆ ՀԻՆ ԳԻՐՔԸ

Չինաստանէն

Աշխարհի մէջ գտնուած ամէնէն հին գիրքը «Ադամանդի Սութրան» է, որ տպուած է Չինաստանի մէջ Ք.Ե. 868 թուականին: Ան պուտտիսթ փիլիսոփայական գրութիւն մըն է: Այս գործը բաղկացած է գրութիւններէ եւ գծագրութիւններէ: Արդէն 8-րդ դարէն սկսեալ չինացիները հնարած էին գրութիւններ տպելու միջոցներ: Այս գիւտը հետագային ճանչցուեցաւ Եւրոպայի մէջ, եւ գերմանացի Կիւթէնպէրկ զայն կատարելագործեց 15-րդ դարուն: Անոր առաջին տպած գործը Աւետարանն էր:

 

ԺԱՄԱՆՑ

 

Կրնա՞ս օգնել հտպիտին գտնելու ելքի ճամբան:

Կրնա՞ս գտնել իրարու նմանող երեք օձերը:

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս գտնել պատկերէն պակսող մանրամասնութիւնը:

Կրնա՞ս ամբողջացնել պատկերը` քառակուսիներուն հետեւելով:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ՄԱՆԿԱՊԱՏԱՆԵԿԱՆ ԷՋԻ ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ

Համակիրներու վերադարձը
Ընդամէնը 6 համակիրներ կը գտնուէին շոգեկառքին մէջ, եւ ամէն կայան միայն մէկ համակիր իջած է շոգեկառքէն:

Նաւերու մրցում
Աջէն ձախ նաւերը կը պատկանին անգլիացիին, գերմանացիին, ֆրանսացիին եւ սպանացիին: Անգլիացի նաւապետին ըսածը չի համապատասխաներ սպանացիին եւ գերմանացիին ըսածներուն. հետեւաբար ա՛ն է ստախօսը:

 

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES