Բարի Գալուստ. Հայաստանի Հանրապետութեան Արտակարգ Եւ Լիազօր Դեսպան Վահան Յովհաննիսեանին Քաղաքական Գործիչ, Հնագէտ, Պատմաբան Եւ Վիպասան

ՀԱՄՕ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

vahanՀայաստանի Ազգային ժողովի Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան խմբակցութեան եւ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Վահան Յովհաննիսեանը նշանակուած է Գերմանիոյ մէջ Հայաստանի դեսպան:

Հայաստանի նախագահի մամլոյ գրասենեակէն կը յայտնեն, որ նախագահ Սերժ Սարգսեանը, ղեկավարուելով Հայաստանի սահմանադրութեան 55-րդ յօդուածի 8-րդ կէտով, որոշած է Վահան Յովհաննիսեանը նշանակել Գերմանիոյ Դաշնակցային Հանրապետութեան մէջ Հայաստանի արտակարգ եւ լիազօր դեսպան (նստավայրը` Պերլին):

Նախագահին մէկ այլ հրամանագրով Արմէն Մարտիրոսեանը ազատ կացուցուած է Գերմանիոյ Դաշնակցային Հանրապետութեան մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան արտակարգ եւ լիազօր դեսպանի պարտականութիւններէն:

Վերջին երեք ամիսներուն երեւանեան քաղաքական լուրերուն մէջ բազմաթիւ արձանագրութիւններ պահուած են ՀՅԴ երեք անդամներ` Վահան Յովհաննիսեանի, Լեւոն Մկրտչեանի եւ Հրայր Կարապետեանի առաջարկուած դեսպաններու պաշտօնի մասին:

Վահան Յովհաննիսեան «Երկիր» թերթին նման առաջարկ, տեղեակ պահած է կուսակցութիւնը եւ ստացած է պատասխանատու մարմինին համաձայնութիւնը:

«Այսօր էլ շատ արձանագրուած յաջողութիւններ արդիւնք են ՀՅԴ Հայ դատի գրասենեակների եւ հայ դիւանագէտների համագործակցութեան: Հայաստանի իրական շահերի պաշտպանութեան հարցում որեւէ առաջարկ մենք երբեք չենք մերժել, յատկապէս երբ երկիրը կանգնած է լուրջ փորձութիւնների առջեւ:

«Ես արդէն իսկ վերջին երեք տարիներին աշխատում եմ արտաքին յարաբերութիւնների ասպարէզում` մինչեւ վերջերս ղեկավարելով Հայաստանի խորհրդարանի պատուիրակութիւնը Եւրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովում, իսկ ներկայումս` հանդիսանալով այդ միջազգային կառոյցի փոխնախագահ»:

Ուրբաթ, 31 յունուար 2014-ին Հայաստանի դեսպան Վահան Յովհաննիսեան հասաւ Պերլին:

1918 թուականի մայիս 28-ին երբ հռչակուեցաւ Հայաստանի առաջին հանրապետութիւնը, այդ փոքրիկ Հայաստանը ներքին ճակատի վրայ աղքատ եւ ուժասպառ էր, ծանրաբեռնուած` բազմահազար գաղթականներով ու որբերով, անհաց, անդեղ եւ անօգնական: Իսկ արտաքին ճակատի վրայ մէկ կողմէ կար դրացի երկիրներու աննպաստ դիրքորոշումը եւ միւս կողմէ` պաշարուած էր թշնամիներով:

1920 յունուար 19-ին Հայաստանի Հանրապետութիւնը ճանչցած էին` Մեծն Բրիտանիան, Ֆրանսան, Իտալիան եւ նոյն տարուան ապրիլ 23-ին` Միացեալ Նահանգները:

Հայաստան իրողական (տէ ֆաքթօ) ճանաչում կը ստանայ հաշտութեան խորհրդաժողովէն, ան կը պարտադրուի ունենալ դիւանագիտական գործունէութիւն:

Պերլինի մէջ Հայաստանի դիւանագիտական ներկայացուցիչ նշանակուեցաւ իրանահայ իրաւաբան, գիտնական եւ ազգային գործիչ տոքթ. Ճէյմս Կրինֆիլտը, որ ծնած էր Թաւրիզ քաղաք, մկրտուած էր Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ մէջ, հայրը ծագումով անգլիաբնակ գերմանացի, մայրը Հռիփսիմէ Բժշկեան` թաւրիզահայ:

Դեսպանութիւնը գործեց միայն չորս տարի 1918-1922. դեսպանի օգնականներ էին` իբրեւ խորհրդականներ Լիպարիտ Նազարեանց եւ Վահան Փափազեան, քարտուղարներ` Մելքոն Քրոշչեան եւ Երուանդ Աբելեան, եւ անպաշտօն աջակից` Իրանի հիւպատոս պարսկահայ ազգային գործիչ Վահան Զաքարեանց:

Երբ պոլշեւիկ Սարգիս Կասեան ռուս պոլշեւիկ բանակին օգնութեամբ ստանձնեց հայկական պետութիւնը, պետական շէնքին վրայէն վար առնուեցաւ ծով արիւնով ձեռք բերուած անկախութեան սուրբ Եռագոյն դրօշակը եւ անոր տեղ բարձրացաւ պոլշեւիկներու կարմիր դրօշը: Խորհրդային կարգեր հաստատուելէն ետք այլեւս ազատ եւ անկախ Հայաստանի դեսպանութիւնը ընելիք չունէր, Պերլինի Հայաստանի դեսպանութիւնը դարձաւ «Հայկական վստահութեան վայր»:

1920-1990, 70 երկար տարիներ Խորհրդային Հայաստանը չունեցաւ դեսպաններ եւ դիւանագէտներ:

Հայաստանի Բ. Հանրապետութիւնը իր առաջին դեսպանը նշանակեց Գերմանիոյ մէջ 1994-ին:

1994-1997 Հայաստանի առաջին դեսպան` Ֆելիքս Մամիկոնեան:

1997-2001 Հայաստանի երկրորդ դեսպան` Աշոտ Ոսկանեան:

2002-2009 Հայաստանի երրորդ դեսպան` Կարինէ Ղազինեան:

2009-2013 Հայաստանի չորրորդ դեսպան` Արմէն Մարտիրոսեան:

Այսօր մենք կ՛ողջունենք եւ հազար անգամ բարի գալուտ կը մաղթենք դեսպան Վահան Յովհաննիսեանին, եւ յաջողութիւն` իր ապագայ արդիւնաւէտ եւ նպատակասլաց աշխատանքին, ի շահ Հայաստանի Հանրապետութեան եւ Գերմանիոյ հայութեան:

Այստեղ թէեւ աւելորդ չէ անգամ մը եւս ընդգծել, որ Հայաստանի դեսպանատունը Պերլինի մէջ պէտք է ունենայ լաւ պատրաստուած դիւանագիտական, քաղաքական, տնտեսական, մշակութային եւ մամուլի ներկայացուցիչներ: Նկատի ունենալով, որ Հայոց ցեղասպանութեան ոճիրին մէջ համիտեան եւ իթթիհատական Թուրքիայէն ետք, անվիճելիօրէն իր ուղղակի եւ անուղղակի պատասխանատուութիւնը ունի կայսերական Գերմանիան…

Հայաստանի պետութիւնը եւ Հայաստանի դեսպանատուները պէտք է ունենան գերազանցօրէն լաւ մշակուած արտաքին քաղաքականութեան հայեցակարգ, եթէ այդ հայեցակարգը չկայ, այն ժամանակ ոեւէ դիւանագէտ գործել չի կրնար: Հայաստանի տնտեսական ներդրումները որոշ չափով նաեւ արտաքին գործոց նախարարի խնդիրն են, Հայաստանի դեսպանատուները պէտք է այդ ուղղութեամբ գործեն:

Ես աւելի քան յիսուն երկար տարիներէ ի վեր կ՛ապրիմ այս երկրին մէջ, տեսայ քանդուած Գերմանիան, եւ բաժնուած երկուքի` Արեւելեան Գերմանիան եւ Արեւմտեան Գերմանիա, Արեւելեան Պերլին եւ Արեւմտեան Պերլին: Տեսայ, երբ Պերլինի ամօթի պատը շարեցին եւ տեսայ` ինչպէ՛ս Պերլինի ժողովուրդը ուրախութեամբ քանդեց, եւ տեսայ երկու գերմանացի ժողովուրդներու միութիւնը…

Արեւելեան Գերմանիոյ ժողովուրդը ապստամբեցաւ ընդդէմ պոլշեւիկ կառավարութեան եւ յաղթեց. մէկ ազգ եւ մէկ հայրենիք:

Սփիւռքահայութեան` արեւմտահայ ժողովուրդին, որպէս անմիջական հետեւանքը Հայոց ցեղասպանութեան եւ իրաւայաջորդը անոր զոհերուն, շատ կարեւոր է իր կարծիքը եւ պահանջը:

Բռնագրաւուած Արեւմտահայաստանի հողերու եւ վանքերուն իրաւատէրը սփիւռքն է, ի վերջոյ պահանջատիրութեան իսկական իրաւատէրը արեւմտահայութիւնն է:

Ամէն մէկ սփիւռքահայ անպայման պարտք մը ունի Հայաստանի Հանրապետութեան հանդէպ:

Ո՞վ է Վահան Յովհաննիսեան:

Ծնած է 18 օգոստոս 1956-ին, Երեւան: Միջնակարգ դպրոցը աւարտած է 1973-ին եւ նոյն տարին ընդունուած է Երեւանի ռուսաց եւ օտար լեզուներու հիմնարկը: 1976-ին տեղափոխուած է Մոսկուայի պետական մանկավարժականի հիմնարկի պատմաբանասիրական բաժանմունքը, որ աւարտած է 1978-ին:

1978-1980 ծառայած է բանակին մէջ:

1980-1988 աշխատած է Երեւանի «Էրեբունի» թանգարանին մէջ` որպէս գիտաշխատող, ապա` գիտահետազօտական բաժնի վարիչ:

1988 թուականէն կ՛աշխատի  Հայաստանի Գիտութիւններու ակադեմիայի հնագիտութեան եւ ազգագրութեան հիմնարկի մէջ` որպէս գիտաշխատող:

1990 թուականէն` պատմական գիտութիւններու թեկնածու, մասնագիտութեամբ հնագէտ է: Մասնակցած է պեղումներու Սեւանի աւազանին մէջ, ղեկավարած է Եղէգնաձորի, Քարաշամբի եւ Դիլիջանի հնագիտական արշաւախումբերուն աշխատանքները:

1991 թ. ձմրան, գարնան եւ ամրան մասնակցած է Շահումեանի շրջանի եւ Գետաշէնի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանութեան մարտերուն:

1991 սեպտեմբերին, ՀՅ Դաշնակցութեան կողմէ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի թեկնածու առաջադրուած էր դերասան Սօս Սարգսեանը, եւ փոխ նախագահի թեկնածուն էր Վահան Յովհաննիսեանը:

1992-ին` ՀՅԴ Հայաստանի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ:

1995 յուլիս 29-ին զինուած քաղաքացիներ խուժած են ՀՅԴ Բիւրոյի փոխ ներկայացուցիչ Վահան Յովհաննիսեանին բնակարանը, առանց խուզարկութեան արտօնագիր ներկայացնելու` ձերբակալած են Վահան Յովհաննիսեանը:

1997 դեկտեմբեր 12-ին, Հայաստանի Գերագոյն դատարանը, գործադրելով իշխանութիւններու քաղաքական պատուէրը, ծանր վճիռներ արձակեց, Վահան Յովհաննիսեան` 4 տարուան բանտարկութիւն, պետական կարգը բռնութեամբ փոխելու ամբաստանութեամբ, պատիժը կ՛աւարտի 1999-ի նոյն ամսուն:

1998 ապրիլ 27-ին նախագահ Ռոպերթ Քոչարեան յատուկ հրամանագիրով ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ Վահան Յովհաննիսեանը իրեն խորհրդական նշանակեց: Յովհաննիսեանի պատասխանատուութեան մէջ կ՛իյնայ հանրապետութեան մէջ գործող կազմակերպութիւններու եւ հասարակայնութեան հետ աշխատանքներու համակարգումը:

2013 փետրուար 4-ին, Փորթուգալի մէջ, Ընկերվար Միջազգայնականի խորհուրդի տարածաշրջանային ժողովին մէջ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Վահան Յովհաննիսեան միաձայն ընտրուեցաւ համանախագահ:

2013 հոկտեմբեր 11-ին Ազգային ժողովի ՀՅԴ խմբակցութեան պատգամաւոր, քաղաքական գործիչ Վահան Յովհաննիսեան ընթերցողին յանձնած է իր առաջին գրական ստեղծագործութիւնը` պատմական, քրիստոնէական, գաղտնի ոստիկանական ոճով գրուած: Ռուսերէնով տպագրուած «Մանդիլիոնը» հայերէնով կը նշանակէ «Անձեռագործ դաստարակ» գիրքին շնորհահանդէսը տեղի ունեցաւ «Զանգակ» հրատարակչատան մէջ: Գիրքին մէջ գործողութիւնները կ՛ընթանան պատմական հենքի վրայ` տարբեր դարաշրջաններու ընդմէջէն:

Վահան Յովհաննիսեանի յայտարարութիւնները Երեւանեան մամուլին.

«Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան ղեկավարներից մէկի աշխատանքը, դիւանագիտական ասպարէզում, ոչ մի կերպ չի կաշկանդում կուսակցութեանը»:

Վահան Յովհաննիսեան հարցումի մը պատասխանելով յայտնեց, թէ համագործակցիլ չի նշանակեր նոյնանալ, շեշտելով, որ իր տեսակէտները չեն փոխուած հայ-թրքական արձանագրութիւններուն ու Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան վերաբերեալ: Ան աւելցուց, որ ՀՅԴ կը տեսնէ, որ երկիրը վտանգի առջեւ կանգնած է, ուստի իրենք չեն կրնար ձեռնածալ մնալ ու ըսել` թող կործանի, որպէսզի ապացուցուի, թէ մենք ճիշդ ենք:

Վահան Յովհաննիսեանի մասին:

«Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն կուսակցութեան Բիւրոյի անդամ Վահան Յովհաննիսեանը կը հարստացնի Հայաստանի դիւանագիտական կառոյցը, եթէ նշանակուի դեսպան: Եւ դրանով լուրջ կորուստ կը լինի Հայաստանի Ազգային ժողովի համար»:

Հայաստանի Հանրապետութեան նախկին
արտաքին գործերի նախարար, ԱԺ պատգամաւոր`
Ալեքսանդր Արզումանեան

 

«Ժառանգութեան» կուսակցութեան առաջնորդն ասում է, որ ինքը Վահան Յովհաննիսեանի փոխարէն` չէր ընդունի դեսպան նշանակուելու առաջարկը, որովհետեւ երբ դու ընդունում ես նման նշանակում, դա նշանակում է, որ ընդունում ես այդ քաղաքականութիւնը, ընդունում ես քեզ նշանակողի օրինական լինելը: Բայց ես իր փոխարէն չեմ կարող որոշել, ինքը շատ բանիմաց, խելացի քաղաքացի է, ղեկավար է»:

            Հայաստանի Հանրապետութեան նախկին արտաքին գործերի նախարար
Րաֆֆի Յովհաննիսեան եւ «Ժառանգութիւն» կուսակցութեան առաջնորդ

 

«Վահան Յովհաննիսեան եւ Հրայր Կարապետեան, շատ աւելի լաւ դեսպաններ եւ հիւպատոսներ կ՛աշխատեն Հայաստանի Հանրապետութեան համար, քան` այն դեսպանները, որոնք դեսպանընկալ երկըրներում ունեն անձնական պիզնեսներ: Ես ներողութիւն եմ խնդրում այն դեսպաններից, որոնք չունեն, բայց հիմնական մասն էնտեղ պիզնեսով է զբաղած»:

Քաղաքագէտ Կարէն Քոչարեան

 

«Դաշնակցութիւնը Հայաստանի Հանրապետութեան բոլոր իշխանութիւնների հետ համագործակցել է թէ՛ արտաքին ճակատում եւ թէ՛ ռազմաճակատում: Լինի դա Լեւոն Տէր Պետրոսեանի, թէ Ռոպերթ Քոչարեանի եւ թէ Սերժ Սարգսեանի նախագահութեան օրօք: Դաշնակցութիւնը որպէս համահայկական ուժ, կառոյց, չի կարող չհամագործակցել հայ ժողովուրդին եւ հայոց պետականութեանը սպառնացող վտանգները կանխելու շրջանակներում…»:

ԱԺ «Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն» խմբակցութեան անդամ
Արծուիկ Մինասեան

 

125 տարիէ ի վեր պատնէշի վրայ կանգուն է Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը, որ հաւատարիմ իր առաքելութեան եւ իրեն հետ ունենալով բովանդակ ազատատենչ հայութեան բարոյական աջակցութիւնը, ըլլայ Հայաստանի Հանրապետութեան կամ սփիւռքին մէջ, որ պիտի շարունակէ հետապնդել Սեւրի դաշնագրին եւ Ուիլսընի 22 նոյեմբեր 1920-ի իրաւարարական վճռին իրականացումը:

100 տարի առաջ թուրանական թուրքերը ուզեցին ընդմիշտ թաղել Հայկական հարցը` արմատախիլ ընելով հայութիւնը իր դարաւոր հայրենիքէն:

Այսօր, աւելի քան երբեք, կառչած ենք մեր արդար իրաւունքներուն այն հաստատ հաւատքով, որ ուշ կամ կանուխ անպայման պիտի տեսնենք մեր Արեւմտեան Հայաստանի իրականացումը:

Մինչեւ հայկական անիրաւուած Սուրբ Դատին արդար լուծումը:

Յաւե՜րժ եւ փառք Հայ դատի զոհուած հերոսներուն:

 

Գերմանիա, 31 յունուար 2014

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )