Վրաստանի Աճարները Քրիստոնէական Իրենց Արմատներուն Կը Վերադառնան

ՖԱԹԻՀ ԿԷՕՔՀԱՆ ՏԻԼԵՐ

AdjarՎրաստանի հարաւարեւմտեան հատուածին մէջ, Թուրքիոյ սահմանամերձ Աճարական ինքնավար հանրապետութիւնը 20 տարիներու ընթացքին թատերաբեմը կը հանդիսանայ տարօրինակ կրօնափոխութեան գործընթացի մը: 1991-ին, երբ կը քայքայուէր Խորհրդային Միութիւնը, տարածաշրջանի բնակչութեան 75 տոկոսը իսլամներ էին:

Ներկայ մարդահամարներու տուեալներով, այսօրուան Աճարիոյ բնակչութեան 65 տոկոսը ուղղափառ քրիստոնեաներ են: Աճարիոյ ինքնավար մարզի բնակչութեան թիւը 2002-ի մարդահամարի տուեալներով կը կազմէ 375 հազար քաղաքացի: Վրացի «իսլամ» աճարներու կողքին, բնակչութեան մաս կը կազմեն ռուս, հայ, յոյն եւ աբխազ փոքրամասնութիւններ:

Պաթումի առաջնորդ Տիմիթրիոս սրբազանը կ՛ըսէ. «Թէեւ անոնք ձեւականօրէն իսլամ կրօնը ընդունած, բայց քրիստոնեայ աւանդութիւններն ու սրբութիւնները միշտ վառ պահած էին: Ես անձամբ հանդիպած էի իրենց տան մէջ պահած խաչը ցոյց տուող իսլամ ընտանիքներու»:

Եւրոպայի Փոքրամասնութիւններու հարցերու Կեդրոնին կողմէ պատրաստուած «Աճարիոյ մէջ իսլամութիւնը եւ կրօնափոխութիւնը» խորագրեալ տեղեկագրին մէջ կը նշուի, թէ յետ խորհրդային շրջանին իսլամ ինքնութիւնը օր ըստ օրէ տկարացաւ: Երկիրը օսմանեան տիրապետութեան անցած էր ԺԷ. դարուն: Այդ շրջանին դէպի իսլամութիւն արագ անցում մը տեղի ունեցաւ: Տարածաշրջանի աւագանին կայսրութեան կրօնը ընդունելու շնորհիւ յաջողեցաւ իր քաղաքական ու տնտեսական դիրքերը պահել: Այդ միջոցին իսլամութիւնը ընդունողներու համար հարկերէ զերծ մնալու առիթներ գոյացան:

Սակայն հասարակութեան մանաւանդ գիւղացի զանգուածը շատ երկար ժամանակ պահեց քրիստոնէական բարքերը: Օսմանեան կայսրութիւնը Աճարիան  կը դիտէր որպէս Ռուսիոյ դէմ ռազմավարական կարեւորութիւն ունեցող վայր: Այդ իսկ պատճառով ալ ԺԹ. դարուն կայսրութիւնը ալ աւելի ճնշում բանեցուց իսլամութիւնը տարածելու համար:

Սակայն այդ հոսանքը 1990-էն ետք ամբողջովին շրջուած կ՛երեւի:

Աճարիոյ առաջնորդ Տմիթրիի վկայութեամբ, 13 մայիս 1991-ին հինգ հազար իսլամներ կամ անհաւատներ ուղղափառ քրիստոնեայ դարձան: Նոյն տարին Խուլոյի մէջ բացուեցաւ Սուրբ Անդրէասի անունով երկրորդական դպրոց մը, որ Խորհրդային Միութեան մէջ առաջին հոգեւոր ճեմարանը կը հանդիսանայ: Առաջնորդը տակաւին կը յայտնէ, թէ բազմաթիւ ուղղափառ վարդապետներ իսլամ ընտանիքներու զաւակներ են: Ան այդ շրջադարձը կը մեկնաբանէ իբրեւ Աստուծոյ կամքը եւ հրաշքը:

Վրաստանի անկախութենէն ետք շարունակուող գործընթացը վրացիներու ազգային ինքնութիւնը կապեց ուղղափառ քրիստոնէութեան հետ: Աճարիան այս շրջանցումը կատարեց, հակառակ անոր, որ մայրաքաղաք Պաթումը հազիւ 20 քիլոմեթր հեռաւորութիւն ունի Թուրքիոյ սահմանէն: Մինչ այդ նշենք, որ լեռնային շրջաններու մէջ դեռ կան իսլամութիւնը  իւրացուցած գիւղեր:

Ֆրանսերէն հաղորդում կատարող Oumma.com  կայքէջին յայտարարութիւններ կատարող վրացի լրագրող Ալինա Օքորոպիրիծէ կ՛ըսէ, թէ վրացական ուղղափառ եկեղեցին մեր ազգային ինքնութեան հիմնաքարն է:

«Անցեալին բոլոր դրացի պետութիւնները` պարսիկները, օսմանցիք, ռուսերը արշաւեցին մեր երկիրը: Մեզ միատարր պահողը մեր հաւատքը եղաւ: Եթէ այդ հաւատքը չունենայինք, վրացի ժողովուրդ մը գոյութիւն չէր ունենար»:

Աճարիոյ մէջ այս գործընթացին ծառայեց նաեւ ազգայնամոլ կուսակցութիւններու եւ մամուլի քարոզչութիւնը: Օգոստոսի վերջերուն Ատիկենի շրջանին մէջ մզկիթի մը աշտարակը շինարարական նիւթերու մաքսային հարկը չվճարուած ըլլալու պատրուակով քանդուեցաւ: Մինարէի քանդումին դէմ կեցող իսլամները ձերբակալուեցան: Այս զարգացումներու լոյսին տակ երկրին մէջ կրկին ձեւաւորուեցաւ ազգ եւ կրօն հասկացողութիւններու շուրջ ձեւաւորուած ինքնութեան քաղաքականութիւնը:

«Ակօս»

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )