ՊԱՀՐԷՅՆԻ ՄԷՋ ԲԱՆՏԱՐԿՈՒԹԵԱՆ ՎՃԻՌՆԵՐԸ ՅԱՐԱՆՈՒԱՆԱԿԱՆ ՃԵՂՔԸ Կ՛ԸՆԴԼԱՅՆԵՆ

Քսանմէկ անձերու դէմ երկու տարիէն ցմահ բանտարկութեան վճիռները զայրոյթի ալիքներ բարձրացուցին Պահրէյնի մէջ մեծամասնութիւն եղող շիի համայնքին մէջ:

Ընտանիքի անդամներ ըսին, թէ իրենք արդէն իսկ շաբաթներէ եւ ամիսներէ ի վեր անձկութեան մէջ են իրենց հարազատներուն գծով, որոնց հետ յարաբերելու քիչ առիթ տրուած է իրենց:

Իրենք կ՛ըսեն, թէ մարդիկը տանջանքնեու ենթարկուած են, անոնց զլացուած է օրինական ներկայացուցչութիւն եւ այժմ դատական վճիռ ստացած են իրենց չգործած ոճիրներուն համար, որպէսզի ձեւով մը լռութեան մատնուին ընդդիմութեան կողմէ արձակուող բարեկարգումի կոչերը:

Կառավարութիւնը, իր կարգին, միջազգային աճող աղաղակին դիմաց կը շարունակէ պնդել, որ այս եւ այլ դատավարութիւններ տեղի ունեցած են Պահրէյնի, օրէնքին ներդաշնակ:

Պի.Պի. Սի.ին տրուած յայտարարութեան մը մէջ կառավարութիւնը կ՛ըսէ. «Ատեանները բնաւ չեն օգտագործուած մարդիկ  լռեցնելու: Կառավարութիւնը կը հաւատայ, որ վերջին դէպքերուն բնոյթը եւ ազգային ապահովութեան սպառնալիքը օրինական միջոցներու կը վերածեն «Ազգային ապահովութեան օրէնք»ը, երկիրը ամբողջական անիշխանութեան սեմին բերած յանցագործներու դատավարութիւնները կայացնելու համար ատեաններու մէջ, ուր անոնք կրնան օրինական փաստաբան եւ ներկայացուցիչ ունենալ»:

Բայց երբ ես Լոտոնէն հեռաձայնեցի կնոջ մը, որուն ամուսինը երկարատեւ բանտարկութեան վճիռ ստացած է, ան ըսաւ.

«Կը յուսահատիս: Ասիկա կը նմանի շարժապատկերի, տեսաերիզի մը, ուր ամէն ինչ նախապէս որոշուած է: Վճիռները նախապատրաստուած, նախադասաւորուած են»:

Ուրիշ մը ըսաւ, թէ իշխանութիւնները փորձած են իր ամուսինէն խոստովանութիւններ կորզել, բայց ան մերժած է, իր դատավարութեան ընթացքին ուժ առնելով այլ ամբաստանեալի մը` Ապտուլհատի Ալխաուաժայի արարքներէն:

Ազգային երկխօսութեան Ալխաուաժան, որ ցմահ բանտարկութեան վճիռ ստացած է, նախապէս մերժած էր մասնակցիլ խոստովանութիւնը տեսաերիզի արձանագրելու իշխանութիւններու փորձին:

Երբ անոնք սպառնացին, ինք գլուխը անընդհատ պատին զարկաւ, կը յայտնէ ընտանիքին մօտիկ աղբիւր մը:

Ծանր ու բիրտ դատավճիռները արձակուեցան ազգային երկօսութիւնը սկսելէն միայն քանի մը օր առաջ: Կառավարութիւնը կ՛ըսէ, թէ այս երկխօսութեամբ կը փորձէ բուժել յարանուանական կռիւին պատճառած վէրքը:

Պահրէյնի մէջ քննադատներ, որոնք կը վախնան իրենց անուններու հրապարակումէն, կ՛ըսեն, թէ ամիսներ տեւած խռովութիւններուն համար կառավարութիւնը ի՛նք ամէնէն աւելի պատասխանատու է:

«Երկիրը բոլոր ժամանակներէ աւելի այժմ պառակտուած է յարանուանական հողի վրայ, եւ բաժանումները հետզհետէ աւելի կ՛ընդլայնին», ըսաւ անձ մը:

Ուրիշ մը` լրագրող, կ՛ըսէ, թէ պետական հսկողութեան տակ գտնուող պատկերասփիւռի կայանը եւ թերթի ճարտարարուեստը, որ այժմ ամբողջութեամբ իշխանամէտ է, մնայուն կերպով ատելութիւն կը հրահրէ. «Ատիկա այս ձեւով կ՛ըլլայ. սիւնիները Պահրէյնի փրկարարներն են, շիիները` դաւաճանները: Տեղեկատուական մարզը յարանուանական այս պատերազմը կը սնուցանէ»:

Ատիկա կրնայ ճշմարիտ ըլլալ աւանդական լրատուամիջոցներու պարագային, բայց ընկերային լրատուամիջոցները այլ պատմութիւն կը ստանան:

Մասնաւորաբար Թուիթըրը կը ներկէ կառավարութեան ապահովական ուժերու բանեցուցած բիրտ ճնշումի եւ շիի համայնքի աճող զայրոյթին պատկերը:

Թուիթըրը օգտագործողները այսօր կը խօսին այն մասին, թէ ներքին գործոց նախարարութեան ոստիկանները ինչպէ՛ս արգելք կ՛ըլլան մարդոց ազատ շրջագայութեան:

Կայքէջ մը, որ «Միրաաթ էլ Պահրէյն» (Պահրէյնի հայելին) կը կոչուի, կը հրապարակէ վարչակարգը քննադատող նիւթեր: Պառակտումի եւ զայրոյթի այս մթնոլորտին մէջ, աղօտ կերպով կը տեսնուի ազգային միասնականութեան երկխօսութեան ժամկէտը` 1 յուլիս:

Մէկ կողմէ վարչակարգը կ՛առաջարկէ հաշտեցման ակնյայտ ուղի մը, մինչ միւս կողմէ բիրտ դատավճիռներ կ՛արձակէ այդ երկխօսութեան ընդդիմացողներուն դէմ, ըստ քննադատներու եւ միջազգային դէտերու, յերիւրածոյ եւ շինծու փաստերու վրայ հիմնուելով:

Այս ակնյայտ հակասութիւնը կը բացայայտէ վրիպանքը իշխող Խալիֆա ընտանիքին, ուր թագաժառանգ իշխանը կը նկատուի իբրեւ արդիականացնող մը` իր անհաշտ արմատական հօրեղբօր, երկրի վարչապետին եւ իր հօր` թագաւորին միջեւ:

ԽԵՂԿԱՏԱԿ ԴԱՏԱՎՃԻՌՆԵՐ

Վարչակարգին համար այլ ծանր իրականութիւնը ժողովրդավարութեան կողմնակից այլախոհներու հանդէպ ճնշումները մեղմացնելու վերաբերեալ Միացեալ Նահանգներու պահանջն է:

Ասիկա կը կատարուի ճնշումներուն դէմ, որոնք կու գան Սէուտական Արաբիայէն, որուն ուժերը կը մնան Պահրէյն, ըստ իրենց, ո՛չ իբրեւ շիիներու պահանջները:

Սէուտական Արաբիոյ յարաբերութիւնները, լաւագոյնը ըսելու համար, անհանգիստ են իր շիի փոքրամասնութեան հետ, որուն մեծամասնութիւնը կը գտնուի Պահրէյնի դրացի քարիւղով հարուստ արեւելեալ նահանգին մէջ:

Կառավարութիւնը կ՛ըսէ, թէ ինք պիտի հաստատէ երկխօսութիւնը:

Քաղաքական երկու հիմնական կուսակցութիւններ` Ուաատ եւ Ուիֆաք, կ՛ըսեն, թէ իրենք տակաւին պիտի մասնակցին երկխօսութեան, հակառակ շատ խիստ դատավճիռներուն:

Ասիկա յատկապէս զարմանալի է թերեւս, որովհետեւ Ուաատի ղեկավարը` Իպրահիմ Շէրիֆ, 5 տարուան բանտարկութեան վճիռ ստացած է տապալելու փորձ ընելուն համար այն կառավարութիւնը, որուն հետ իր կուսակցութիւնը երկխօսութեան սեղանին շուրջ պիտի նստի:

«Դատավճիռները խեղկատակութիւն են, եւ երկխօսութիւնը անիմաստ է», ըսաւ կուսակցութեան մէկ ներկայացուցիչը եւ աւելցուց. «Բայց մենք պէտք է ցոյց տանք, որ մենք դրական ենք»:

ՊԻԼԼ ԼՕ

«Պի. Պի. Սի»

Share this Article
CATEGORIES