Ալիեւը Կ՛ըմբռնի՞ Իրանի Պատգամը…
«ԱԼԻՔ»
Նախագահ Ռուհանիի հրաւէրով ապրիլի 9-ին մէկօրեայ այցով Թեհրանում գտնուեց Իլհամ Ալիեւը, որն վերջին անգամ Թեհրան էր այցելել 2009-ին:
Հաշուի առնելով, որ վերջին շուրջ 5 տարիների ընթացքում Իրան-Ազրպէյճան փոխյարաբերութիւնների խորապատկերին մշտապէս բացասական ու Ազրպէյճանի կողմից միակողմանիօրէն ոչ բարեկամական դրսեւորումներն են ուղեկցուած եղել, ուստիեւ` Ազրպէյճանի նախագահի կողմից հրաւէրի հապճեպ ընդունումը (ըստ երեւոյթի, վերջերս Ռուհանին Տաւոսում նման հրաւէր է ուղղել Ալիեւին), որոշակի կռահումների տեղիք է տալիս:
Մէկօրեայ այցը, սակայն, խոշոր տոկոսով ու պաշտօնական տեղեկութիւնների համաձայն, բնութագրուեց տնտեսական-ուժանիւթային համագործակցութեանց նոր ծրագրերի կենսագործմամբ:
Տողատակում, սակայն, յատկանշական էին Ալիեւի յայտարարութիւններն առ այն, որ` «Երկու իսլամական երկրների համագործակցութիւնը կը նպաստի իսլամի զօրեղացմանը… եւ որ շրջանում իսլամական երկրների միջեւ խռովութիւն հրահրողների ջանքեր են նկատւում…», մեղմ ասած, տարակուսանքի տեղիք են տալիս, երբ նոյն ալիեւական Ազրպէյճանը տարիներ է, ինչ հէնց տնտեսական ու մասնաւորապէս ռազմաքաղաքական հարթակի ուղղակի թէ անուղղակի դեր էր ստանձնել` յօգուտ շրջանում ընդգծուած հակաիրանեան պետութիւն համարուող Իսրայէլի սիոնական վարչամեքենայի: Մի հարց, որին թէեւ «մեսէյճի» (պատգամի – «Ա.») լեզուով, բայց դիպուկ կերպով անդրադարձաւ նոյնինքն հոգեւոր առաջնորդ Խամենէին Ալիեւին ընդունելու ընթացքում: Իսկ իսլամութեան հզօրացման մասին խօսելու Ալիեւի լարախաղաց պահուածքը, այն էլ` Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան դիւանագիտական-քաղաքական առաջնակարգ պատասխանատուների ներկայութեամբ, շողոքորթելուց բացի, այլ կերպ բնութագրելի չէ, երբ նոյն իսլամութեան անունով Ալիեւը իր հարիւրաւոր ընդդիմադիրներին բանտախուցերում է պահում:
Մի այլ տողատակ եւս, որն որպէս պատգամ փոխանցուեց Ալիեւին, Արցախի հարցի կապակցութեամբ նախագահ Ռուհանիի սկզբունքային դիրքորոշումն էր, ըստ որի, «Տարածաշրջանային խնդիրները, այդ թւում` Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութիւնը, պէտք է լուծուեն խաղաղ ճանապարհներով…»:
… Այնուամենայնիւ, Ալիեւի թեհրանեան այցը պահի առումով եւս խորհելու տեղիք է տալիս, առ այն, որ Ազրպէյճանը տարածաշրջանի աշխարհագրա-քաղաքական նոր վերիվայրումների ձախորդ հետեւանքներից խոյս տալու համար ժպտադէմ շրջադարձ է կատարել Իրանի ուղղութեամբ. չէ՞ որ Ազրպէյճանի հարաւային շրջանների իրանամէտ թալիշների գործօնն է առկայ…
Ինչեւէ, Ալիեւը Թեհրան այցելութեան ընթացքում ունկնդրեց Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան բարձրաստիճան պետայրերի պատգամները: Կը լսի՞, առաւել եւս` կ՛ըմբռնի ու կը գործադրի՞ դրանք, ցոյց կը տայ ապագան, որում, ինչ խօսք, որոշիչ է լինելու աւագ եղբօր` Թուրքիայի կեցուածքը, որն էլ իր հերթին տարակուսանքի տեղիք է տալիս` հաշուի առնելով յատկապէս Իրանի տարածաշրջանային քաղաքականութիւնը, մասնաւորապէս` Սիրիայի տագնապի առնչութեամբ: