Այսրշիրիմեան Երգեր

Անդրշիրիմեան Խօսքեր`
Տալիտային

Chanter, c’est être…
RILKE

Գարնանային բուրմունքի հետ յորդազեղ`
Ներս կը մտնէ պատուհանէս երգըդ աղու,
Որ ձայնանիշ առ ձայնանիշ,
Կը պարուրէ ներաշխարհն իմ`
Հին տխրութեամբ մը անկէզ:

Ըսէ՛, ինչո՞ւ փեռեկտեցիր
Կեանքիդ ծաղիկը բուրեան,
Երբ բնութիւնը համայն
Վերապահած էր քեզի
Հազար ու բիւր վարդածիծաղ գարուններ,
Որոնք պիտի պսակէին օրերը քու`
Ոսկենարօտ վայելչութեամբ…
Ըսէ՛, ինչո՞ւ ընդհատեցիր
Կեանքիդ երգը տարփահոս,
Երբ քու ձայնըդ առաւել քաղցր էր ու թովիչ
Քան խոխոջներն աղուալուր
Քու հայրենի բնաշխարհիդ աղբիւրներուն:

Ճամբուդ վրայ թող որ մահը
Ըլլար անցորդ պատահական
Որ չունենար իշխանութիւն քու վըրադ.
Ճամբուդ վըրայ ոչ մէկ կասկած ախտավարակ
Բոյն չդնէր միջնաբերդին մէջ հաւատքիդ.
Չքայքայէր ոչ մէկ խորհուրդ երկդիմի`
Կառոյցն ամբողջ ձգտումներուդ ոգեկան…
Որքան չքնաղ էիր դուն այն օրերուն,
Երբ դեռ կայտառ եւ կենսուրախ երգչուհի,
Կը կանչէիր թեւատարած վերացումով
Ու զիլ ձայնով,
Բազում տաղեր ու սիրերգներ հոգեթով,
Որոնց  զօրեղ եւ բոցաշունչ կախարդանքէն,
Ո՜վ Տալիտա, մա՛հն իսկ կարծես
Կ՛ըլլար անզօր եւ յուսաբեկ…

Եկո՜ւր կրկին եւ թարմացո՜ւր
Կենսաթրթիռ քու յոյզերուդ
Անրջային քաղցրութեամբ,
Ճակատագրի խորշակներէն ընդարմացած`
Երազանքիս ծաղիկները տարփանուշ…

Ա՛լ կը բաւէ,
Արթնցի՛ր դամբանային խոր քունէդ
Եւ առինքնող քու տեսքով,
Քու հայեացքովդ խորհրդալոյս`
Ըսէ՛ մարդոց եւ աշխարհին բովանդակ,
Թէ էակից տարրն ես դուն
Եւ ապրումը կենսախայտ`
Մայր Բնութեան լուսակարկաչ զեղումներուն…

Դուն խորհուրդն ես երգարուեստի,
Քու ձայնական շնորհներով սիրաբորբ`
Յաւերժօրէն կը մնաս
Երգացանկին մէջ դարերու յիշողութեան,
Ու երգերուդ բալասանով,
Ո՜վ Տալիտա,
Դուն կը բուժես եւ կը սփոփես դարէ դար`
Անմխիթար սիրահարներն այս երկրի…

28 սեպտեմբեր, 2009

 

Fausses Notes

Բաղկացուցիչ տարրերն էք դուք
Վիճակներու քաոսային.
Կը խաթարէք ձեր գոյութեամբ եղկելի`
Առհաւական մեր երգերուն
Ներդաշնակութիւնը ծիծղուն…

Շառաւիղն էք ձայնարկութեանց խօլականչ
Եւ ժառանգորդն հիւծախտաւոր`
Խմբերգներու խառնիճաղանճ
Եւ խազերու խառնաշփոթ:

Դուք կ՛եղծանէք կեանքի նուագն աղուալուր`
Ձեր քմայքով անհեթեթ.
Եւ կը սփռէք ամէնուրեք`
Լոկ տխրութիւն դառնածիծաղ:

Մեղսակիցն էք ձգտումներու կործանիչ.
Ունիք շեշտեր դաւադիր
Եւ փափաքներ բանսարկու.
Դուք կը սփռէք ձեր խաղերով մոլեգին`
Հեծեծանքներ աններդաշնակ,
Տուայտանքներ անկարեկիր…

Եթէ ունիք կախարդանքներ հնարամիտ
Եւ ցնորքներ գաղտնասքող,
Գացէ՛ք, գացէ՛ք դէպի լանջերն հեռակայ`
Տարաշխարհիկ ափունքներուն այս երկրի,
Եւ խառնեցէք ձայնանիշերն ագռաւահունչ
Զեղումներուն ձեր ախտաժէտ`
Ովկիաններու ահեղագոչ մոլուցքին…

Եղծանեցէ՛ք ձեր կանչերով մոլեգին`
Քինախնդիր զառանցանքներն ատելութեան,
Խաթարեցէ՛ք կոչերն ամէն`
Շեփորաշունչ ձգտումներու ռազմական.
Եւ հեգնեցէ՛ք պատգամները նենգախոհ`
Ժամանակի խորհուրդներուն խաբէական…

Եղծանեցէ՛ք, եղծանեցէ՛ք անյապաղ
Հնչիւններով ձեր խճալուր,
Գիշերային անդորրութիւնը խանգարող`
Հեղեղային պոռթկումները տարերքի.
Անտառային լռութեան մէջ մռնչող`
Մահացնոր աղաղակներն առիւծներու.
Եւ տիւ-գիշեր իրենց վիշտը ողբացող`
Ալիքներու շառաչները մրրկայոյզ…

Ա՛լ կը բաւէ, հեռո՛ւ կեցէք
Լուսակարկաչ մեր երգերուն ծաղկաստանէն,
Որ կարենանք առանց ձեզ,
Առանց երբեք ձեր պառակտիչ ձայնակցութեան,
Արտաբերել ձայներգութեամբ անսխալ,
Աղբիւրներու զուլալ հեծքով յօրինուած,
Մեր անաւարտ բաղձանքներուն
Սրբախորհուրդ օրաթորիոն…

11 յուլիս, 2010

 

ԿՂԷՈՊԱՏՐԱՅԻՆ

Le nez de Cléopàtre, S’il eut été plus
court, toute la face de la terre aurait changé.
PASCAL

Օր մը ըսին, թէ քիթը քու`
Եթէ քիչ մը ըլլար կարճ,
Ըլլար փոքր ու նրբագեղ,
Ողջ հոլովոյթը պատմութեան`
Տարբեր ընթացք պիտի առնէր…

Բայց ես կը զգամ, կը հաւատամ,
ԹԷ քիթը քու եթէ երբեք ըլլար գողտրիկ,
Ոչինչ, ոչինչ պիտի փոխուէր
Ճակատագրէն աշխարհի.
Եւ եթէ նոյնիսկ սադրանքներով սպառազէն
Պատահար մը աննշան
Ըլլար որքան ալ մահաբեր,
Պիտի երբեք չկրնար
Լոկ քու քիթիդ պատճառաւ
Դրդապատճառը դառնալ`
Բախումներու աշխարհաւեր…

Նեղոս գետը պիտի դարձեալ ոռոգէր
Արեւախանձ դաշտերն համակ եգիպտական`
Լուսակարկաչ նոյն ջուրերով կենարար:
Արմաւենեաց ստուերին տակ զովասուն,
Ուղտապաններն ամրան շոգէն ընդարմացած`
Պիտի խանդով երգէին
Սրնգահեծ մեղեդիներ հովուական…

Եւ տարփատենչ զօրավարներն Հռովմի,
Կայսերական իրենց շքեղ վեհութեամբ,
Պիտի դարձեալ դարպասէին,
Ծնրադրէին քու առջեւ`
Խենթ սիրահարի անզուսպ ոգեւորութեամբ,
Նոյն տենդերով սիրազեղ,
Նոյն տենդայոյզ ջերմութեամբ…

Պիտի դարձեալ ապրէիր
Շիրմախորհուրդ մտերմութեան մէջ բուրգերու,
Որոնց քարէ շուրթերէն
Կը քաղէիր դուն յաճախ
Երազանքներ անվերծան`
Սիրոյ մասին ու մահուան:

Սէրը դարձեալ պիտի դառնար
Ուղեցոյցը քու սրտիդ,
Որուն խոհուն թելադրանքին հետեւէիր`
Հաւատաւոր յանձնառութեամբ…

Բայց քու քիթը, Կղէոպատրա,
Պիտի մնայ քեզի հետ,
Քու էութեան իբրեւ մէկ տարրն անբաժան,
Որ արծուային իր հմայքով
Եւ իր տեսքով առինքնող`
Յաւերժագեղ կախարդանք մը ընձեռէ քեզ`
Տարուէ տարի մակընթացող վայելչութեամբ…

4 հոկտեմբեր 2010

ՅԱԿՈԲ ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )