3 ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐ ԵՒ ԻՐԵՆՑ ԳԻՒՏԵՐԸ

Այս գիտնականները պատահմամբ նկատած են բաներ եւ` զանոնք մեծ գիւտերու վերածած…

Ալեքսանտր Ֆլեմինկ եւ փենիսիլինը

1928-ի սեպտեմբերի օր մը սկովտիացի կենսաբան Ալեքսանտր Ֆլեմինկ կ՛որոշէ կարգի բերել իր տարրալուծարանը: Անկիւն մը, ան կը գտնէ տուփեր, որոնց մէջ ինք կ՛աճեցնէր մանրէներ: Ան մոռցած էր անոնց գոյութիւնը:

Ի՞նչ կը գտնէ: Երբ ան կը սկսի իր տարրալուծարանը կարգի բերել, կը նկատէ, որ մանրէները նոյն ձեւով չեն աճած բոլոր տուփերուն մէջ: Ան աւելի մօտէն կը նայի… Այս ձեւով է, որ Ֆլեմինկ կը գտնէ փենիսիլինը: Փենիսիլինին գիւտը կարելիութիւնը կու տայ անթիպիոթիքներ պատրաստելու, եւ այս ձեւով մեծ քայլ մը արձանագրելու բժշկութեան պատմութեան մէջ:

Փըրսի սփենսըր եւ մանրալիք փուռը

1946 թուականին, Համաշխարհային Բ. պատերազմի վերջաւորութեան, ամերիկացի ճարտարագէտ Փըրսի Սփենսըր կ՛աշխատի ռատարներու գործարանի մը մէջ: Օր մը ան անօթի կը զգայ եւ ձեռքը կը դնէ շապիկի գրպանին մէջ` առնելու համար հոն դրած պոնպոնները. ան կը նշմարէ, թէ շաքարները հալած են:

Ի՞նչ կը գտնէ: Ան կը մտածէ աշխատաւորներուն մասին, որոնք մանիեթրոններուն մօտ կը տաքնան, երբ օդը ցուրտ կ՛ընէ: Մանիեթրոնը ռատարի մը կեդրոնական կտորն է, որ կարճ ալիքներ կ՛արձակէ: Արդեօք այդ ալիքնե՞րն են, որոնք տաքցուցած են շաքարները: Փորձելով հասկնալ, թէ ի՛նչ պատահած է այդ շաքարներուն, Սփենսըր հնարած է մանրալիք փուռի սկզբունքը` 1947 թուականին:

Ժորժ տը Մեսթրալ եւ Վելքրոն

1941-ի ամրան օր մը, հանգստանալու համար, զուիցերիացի ճարտարագէտ Ժորժ տը Մեսթրալ պտոյտի կ՛երթայ իր շան հետ, բնութեան մէջ: Ան շատ կը սիրէ լեռները եւ մաքուր օդը: Սակայն բնաւ չի սիրեր այն ահաւոր բոյսերը, որոնք իր գուլպաներուն եւ շան ստեւներուն կը կախուին:

Ի՞նչ կը գտնէ: Ան փնտռտուքներ կը կատարէ: Այս բոյսը կռատուկն է: Սակայն անոր պտուղները ինչպէ՛ս կրնան այդ ձեւով կառչիլ: Մանրադիտակով նայելով` ան կը նշմարէ, թէ անոնց մազիկները կը նմանին պզտիկ ճանկիկներու: «Ասիկա ինծի միտք մը կու տայ…», կը մտածէ ան: Ինքզինքին հարց տալով իրեն նեղացուածին մը մասին` տը Մեսթրալ կը հնարէ վելքրօ ժապաւէնները, իրարու կապելու «յեղափոխական» դրութիւն մը, որ ոչ մէկ կապ ունէր իր մասնագիտութեան` ելեկտրականութեան հետ:

 

ԱՆՀԱՒԱՏԱԼԻ ԲԱՅՑ ԻՐԱՒ

– Միայն էգ մեղուները կը խայթեն:
– Ձիւնի ընձառիւծները չեն կրնար մռնչել:
– Այր մարդիկը աւելի յաճախ կլթիկ կ՛ունենան, քան` կիները:
– Անկափոտի մէջ ծամոնը արգիլուած էր մինչեւ 2004 թուական:
– Աշխարհի առաջին ձեռքով կրելի բջիջային հեռաձայնը կ՛արժէր 3995 տոլար:
– Մեր ուղեղը երբեմն աւելի գործօն է, երբ քնացած ենք, քան` երբ արթուն ենք:
– Ամերիկացիները 544 միլիոն քիլօ գետնախնձորէ պատրաստուած չիփս կ՛ուտեն ամէն տարի: Այս կշիռը Եգիպտոսի մէջ բուրգի մը ծանրութեան տասը անգամն է:
– Հորիզոնական ձեւով բացուած թեւերուդ լայնքը մօտաւորապէս հաւասար է քու հասակիդ:
– Նորածինները գոյները չեն կրնար զանազանել:
– Ֆինլանտայի մէջ գտնուած է 5000 տարեկան ծամոնի կտոր մը:
– Աշխարհի ամէնէն բարձր ծառը 1156 սմ է. անիկա կը կազմէ մօտաւորապէս իրարու վրայ դրուած 188 դպրոցական գրասեղաններու հասակը:
– Արու մժեղները չեն խայթեր:
– Ընգղաները երեք սիրտ ունին:
– Ագեվազները կրնան 9 մեթր ցատկել մէկ ոստումով:
– Աշխարհի ամէնէն կարճ պատերազմներէն մէկը տեւած է 38 վայրկեան:
– Հռոմի մէջ գոյութիւն ունէր աղբերով շինուած պանդոկ մը:
– Կիտրոնը կրնայ աւելի շաքար պարունակել, քան ելակը:
– Պէտք է իրարու վրայ շարել 100 հազար ընձուղտ` հասնելու համար երկրագունդի մթնոլորտին ամէնէն բարձր խաւին:
– Ըստ աւանդութեան, Մոքթեզումա ազթեք պետը օրական 50 գաւաթ տաք տուրմ կը խմէր:
– Փիղերը կրնան մարդ արարածներէն աւելի արագ վազել:
– Դուն օրական մինչեւ 100 մազ կը կորսնցնես:
– Կարմիր գոյն տեսնելը կրնայ սիրտդ աւելի արագ տրոփել տալ:

 

ՀԱՐՑԱՐԱՆ

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ

1) Ո՞ր անասունն էր, որ առաջին անգամ անջրպետ ղրկուեցաւ, եւ որուն անունը Լայքա էր:
ա- Կապիկ մը, բ- Շուն մը, գ- Կատու մը

2) Ո՞ր թռչունը շատ ծոյլ է եւ իր անձնական բոյնը չի շիներ:
ա- Քուքուն, բ- Սարեակը, գ- Ագռաւը

3) Ո՞ր ափրիկեան անասունը ոտքի կը քնանայ, որովհետեւ այս ձեւով ան աւելի արագ կրնայ փախչիլ վտանգի պարագային:
ա- Վագերաձին, բ- Ընձուղտը, գ- Վայրի եզը

4) Քանի՞ լիթր ջուր կրնայ ամբարել փիղին կնճիթը:
ա- 3 լիթր, բ- 6 լիթր, գ- 9 լիթր

5) Որքա՞ն է ընձուղտին լեզուին երկայնքը:
ա- 30 սմ, բ- 45 սմ, գ- 60 սմ

6) Ո՞րն է Եւրոպայի ամէնէն մեծ կղզին:
ա- Իսլանտան, բ- Մեծն Բրիտանիան, գ- Իտալիան

7) Ո՞րն է աշխարհի ամէնէն մեծ կղզին:
ա- Իսլանտան, բ- Կրինլանտը, գ- Ճափոնը

8) Ո՞րն է Միացեալ Նահանգներու մայրաքաղաքը:
ա- Ուաշինկթըն, բ- Նիւ Եորք, գ- Սան Ֆրանսիսքօ

9) Ի՞նչ յատուկ բան կը պատահի ձմրան Լափոնիի մէջ:
ա- Առանցի լոյսի օրեր, բ- Անդադար ձիւն, գ-Հրաբխային ժայթքումներ

10) Ո՞ր երկրին կը պատկանին Իպիզա եւ Մայորքա կզղիները:
ա- Փորթուգալի, բ- Սպանիոյ, գ- Իտալիոյ

11) Ո՞ր նշանաւոր կինը, որ իր գեղեցկութեամբ ճանչցուած էր, եղած է Եգիպտոսի վերջին թագուհին:
ա- Կղէոպատրա, բ- Նեֆերթիթի, գ- Օզիրիս

12) Ո՞վ է Աւստրալիոյ պետը:
ա- Անգլիոյ թագուհին, բ- Աւստրալիոյ նախագահը, գ- Աւստրալիոյ վարչապետը

13) Ո՞ր երկրին մէջ տպուած է առաջին դրոշմաթուղթը:
ա- Անգլիա, բ- Ֆրանսա, գ- Գերմանիա

14) Միջին հաշուով ի՞նչ արագութեամբ կը զարնէ չափահասի մը սիրտը:
ա- Մէկ վայրկեանի մէջ` 100-120 անգամ,
բ- Մէկ վայրկեանի մէջ` 70-80 անգամ,
գ- Մէկ վայրկեանի մէջ` 40-50 անգամ

15) Ի՞նչ աստիճանով կը չափեն հովին զօրութիւնը:
ա- Ռիխթըր, բ- Պոֆոր, գ- Փասքալ

Պատասխանները վերջաւորութեան

 

ՄՏԱԾԵՆՔ

ԳՏՆԵՆՔ ՎԱՉԷԻՆ ԻՆՔՆԱՇԱՐԺԸ

Վաչէն մինակը ինքնաշարժով քաղաք գնաց: Ան իր ինքնաշարժը կանգնեցուց, գոցեց բոլոր պատուհանները, դուրս ելաւ եւ դուռերը կղպեց: Ապա ան կանգառելու մեքենային մէջ դրամ դրաւ: Պատկերին մէջի հինգ ինքնաշարժներէն ո՞րն է Վաչէին ինքնաշարժը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Պատասխանը վերջաւորութեան

 

ԺԱՄԱՆՑ

Կրնա՞ս գտնել երկու պատկերներուն միջեւ գոյութիւն ունեցող 10 տարբերութիւնները:

Կրնա՞ս օգնել պզտիկ ձկնորսին, որպէսզի ան միանայ իր ընկերոջ, ապա օգնելու անոր` հաւաքելու կորսնցուցած ձկնորսութեան եղէգը եւ, վերջապէս, գտնելու ելքի ճամբան:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կրնա՞ս գտնել տղուն որսացած ձուկին համապատասխանող շուքը:

Կրնա՞ս ամբողջացնել տախտակը` իւրաքանչիւր շարքի, սիւնակի եւ քառակուսիի մէջ դնելով, , 2, 3 եւ 4 թիւերով վրաններ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄ
ՊԱՏԱՍԽԱՆՆԵՐ

1) Ռուսական պզտիկ շնիկը` Լայքան, առաջին կենդանի էակն էր, որ աշխարհին շուրջ դարձաւ անջրպետին մէջ: 2) Քուքուները իրենց հաւկիթները կ՛ածեն ուրիշ թռչուններու բոյներու մէջ եւ կը ձգեն, որ այդ որդեգիր ծնողները հոգ տանին իրենց հաւկիթներուն եւ սնուցանեն իրենց ձագուկները: 3) Ընձուղտները ոտքի կը քնանան, որովհետեւ այս ձեւով անոնք շատ արագ կրնան փախչիլ վտանգի պարագային: 4) Փիղի մը կնճիթը կրնայ մինչեւ 2 մեթր երկայնք ունենալ եւ ընդունիլ 6 լիթր ջուր: 5) Ընձուղտի մը լեզուն կրնայ 45 սմ երկար ըլլալ: 6) Անգլիան, Սկովտիան եւ Ուէլզը կը կազմեն Մեծն Բրիտանիան, որ Եւրոպայի ամէնէն մեծ կղզին է: 7) Իր 2 միլիոն քառակուսի քիլոմեթրով Կրինլանտը աշխարհի ամէնէն մեծ կղզին է: 8) Միացեալ Նահանգներու մայրաքաղաքը կը կրէ դաշնակցային առաջին նախագահ Ճորճ Ուաշինկթընի անունը: 9) Եւրոպայի հիւսիսը գտնուող Լափոնին բեւեռային շրջանին այնքան մօտ է, որ հոն ձմեռները շատ երկար եւ շատ ցուրտ են: Ձմրան ամիսներուն հոն արեւը բնաւ չի ծագիր: 10) Անոնք կը պատկանին Սպանիոյ. անոնք Միջերկրական ծովուն մէջ կղզեխումբ մըն են, որուն գլխաւոր կղզիներն են` Մայորքա, Մինորքա, Իպիզա եւ Ֆորմենթերա: 11) Կղէոպատրան հին Եգիպտոսի թագուհիներէն մէկն էր. ան անձնասպան եղաւ, երբ լսեց, թէ իր ամուսինը մահացած է Օգոստոս կայսրին դէմ կռիւի ընթացքին: 12) Աւստրալիան մաս կը կազմէ անգլիական հասարակապետութեան. ասիկա կը նշանակէ, թէ Անգլիոյ թագուհին անոր պետն է: 13) Անգլիոյ մէջ 6 մայիս 1840-ին է, որ առաջին անգամ ըլլալով աշխարհի առաջին դրոշմաթուղթը դրուեցաւ պահարանի մը վրայ: Անոր վրայ գծուած էր Անգլիոյ Վիքթորիա թագուհիին դիմանկարը: 14) Չափահաս տարիքին սիրտը կը զարնէ մէկ վայրկեանին մէջ մօտաւորապէս 70-80 անգամ: Մանուկներուն մօտ մէկ վայրկեանին մէջ սիրտը կը զարնէ 90-100 անգամ: 15) Հովին զօրութիւնը կը չափուի Պոֆորի աստիճանով, 0-12. 1-ը կը նշանակէ, թէ շատ քիչ հով կայ, մինչ 12-ն կը ներկայացնէ մրրիկ մը (այս պարագային հովին արագութիւնը կ՛անցնի ժամական 120 քմ.ը):այ, որովհետեւ այս ձեւով ան աւելի արագ կրնայ փախչիլ վտանգի պարագային:

 

ԳՏՆԵՆՔ ՎԱՉԷԻՆ
ԻՆՔՆԱՇԱՐԺԸ

Պատասխան

Վաչէին ինքնաշարժը այն ինքնաշարժն է, որ ո՛չ մէկ բաց դուռ, ո՛չ մէկ բաց պատուհան ունի, ներսը` ո՛չ մէկ նստած անձ, եւ ան շարուած է կանգառելու մեքենային քով: Ան վերէն երկրորդ ինքնաշարժն է:

Պատրաստեց՝ ՇՈՂԻԿ ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES