Համազգայինի Ուսանողական Մշակութային Հաւաքի (Ֆորում) 20-Ամեակ «20 Տարուան Կեանքը Փաստ Է, Որ Այս Ծրագիրը Յաջողած Է Եւ Լաւագոյնս Ծառայած Է Իր Նպատակին» Ըսաւ Արա Բարսեղեան

Ն. Բ. 

DSC095091994 թուականին, Ծաղկաձորի մէջ գումարուած Համազգայինի Բ. Ընդհանուր ժողովին կողմէ ծնունդ կ՛առնէ Համազգայինի Ուսանողական մշակութային հաւաքը (Ֆորումը)` հիմնական նպատակ ունենալով աշխարհասփիւռ հայ ուսանողներուն միջեւ կամրջում ստեղծել:

Նման գաղափար յղացողներուն եւ այդ առնչութեամբ որոշում տուողներուն նպատակը լաւագոյնս իրագործուեցաւ, եւ տարուէ տարի ուսանողական հաւաքը աւելի ընդարձակեց իր աշխատանքային ծիրը, ներգրաւեց մեծ թիւով ուսանողներ, անոնց համար ստեղծեց հայկական առողջ ու դաստիարակիչ մթնոլորտ, որպէսզի անոնք աւելի եւս հպարտ ըլլան իրենց հայկական ինքնութեամբ եւ արժէքներով:

Արդէն 20 տարիէ ի վեր սփիւռքահայ ուսանողներուն կողմէ տարեկան դրութեամբ անհամբեր սպասուած, գեղեցիկ ու օգտաշատ սովորութեան վերածուած այս հաւաքը, պիտի սկսի վաղը` շաբաթ, 19 յուլիսին Հայաստանի մէջ եւ պիտի աւարտի 4 օգոստոսի առաւօտուն:

Այս առիթով «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ հաւաքի ընդհանուր պատասխանատու Արա Բարսեղեանի, տարբեր տարիներու հաւաքի թէ՛ մասնակից, եւ թէ հսկիչ Սէրուժ Պաղտասարեանի, նախորդ տարուան հաւաքի մասնակիցներէն Փաթիլ Գէորգեանի հետ:

20 տարի առաջ ընթացք առած ուսանողական հաւաքին գլխաւոր նպատակին անդրադառնալով` Արա Բարսեղեան ըսաւ, որ անիկա կը միտի ի մի հաւաքել հայ համալսարանականները հայկական մթնոլորտի մը մէջ, անցեալն ու ներկան, պատմութիւնն ու աւանդութիւնները անոնց փոխանցելու կողքին, նաեւ զանոնք առնչել հայկական ուրոյն իրականութեան, մշակոյթի արժէքներուն, քննարկել այդ բոլորը պահպանելու մտահոգութիւններն ու կարելիութիւնները, հայ երիտասարդին դիմագրաւած ընկերային ու ազգային խնդիրները եւ հայութեան նկատմամբ հայ համալսարանականին ունեցած  պարտականութիւնները:

Ան յայտնեց, որ 1994-էն 2001, հաւաքը տեղի ունեցաւ Լիբանանի մէջ` իբրեւ սփիւռքի հայաշատ կեդրոններէն մէկը, նաեւ կար այն նպատակը, որ սփիւռքահայ  համալսարանականը  մօտէն տեսնէ Համազգայինի  կրթական եւ մշակութային բեղուն գործունէութիւնը: Նշան Փալանճեան ճեմարանը իր պատմական կարեւորութեամբ երկու շաբթուան համար կրթական վայր մը կ՛ըլլար համալսարանականներուն համար:

Արա Բարսեղեան դիտել տուաւ, որ 2002 թուականէն սկսեալ հաւաքը տեղի կ՛ունենայ Հայաստանի մէջ, ուր մասնակից համալսարանականները մօտէն կը ծանօթանան հայրենիքի կեանքին, կ՛այցելեն պատմամշակութային վայրեր, կ՛ունենան դասախօսութիւն¬քննարկումներ` սփիւռքէն եւ հայրենիքին վաստակաւոր դասախօսներու ղեկավարութեամբ, ներկայ կը գտնուին մշակութային ձեռնարկներու եւ գեղարուեստական ներկայացումներու:

20-ամեայ հաւաքին կարեւորութեան մասին խօսելով` ընդհանուր պատասխանատուն դիտել տուաւ, որ 20 տարուան կեանքը արդէն իսկ փաստ է, որ այս ծրագիրը յաջողած է եւ կրցած է լաւագոյնս ծառայել իր նպատակին:

Արա Բարսեղեան բացատրեց, որ Համազգայինի ուսանողական հաւաքի ծրագիրը կարելի է բաժնել երեք հիմնական բաժիններու: «Առաջինը զբօսաշրջականն է, այցելութիւն յատկանշական վայրեր, ուր Հայաստան այցելող ոեւէ անձ պիտի ուզէ երթալ. երկրորդ`  այցելութիւն այնպիսի վայրեր, ուր պարզ զբօսաշրջիկ մը չի կրնար երթալ, ինչպէս` զօրամաս, պետական համալսարան, խորհրդարան, մանկատուն, որոնց ընթացքին երիտասարդները մեծապէս կը հարստանան, նաեւ անոնք կը տեսնեն Հայաստանի քանի մը իսկական երեսները: Երրորդ բաժինով հաւաքի մասնակիցները տարբեր աշխատանքներ կը տանին, կը բաժնուին խումբերու` իւրաքանչիւրը իր նախասիրութեան եւ կարողութիւններուն համաձայն: Նախորդ երկու տարիներուն կային կայքի, թատրոնի, պարի, երգի, լրատուի  խմբակները. ըսեմ, որ լրատուն 2-3 օրը անգամ մը լոյս կը տեսնէ: Այս բոլոր խմբակներուն աշխատանքները հաւաքի վերջին օրը գեղարուեստական յայտագիրի ճամբով եւ շատ հաճելի ձեւով կը ներկայացուին հաւաքի մասնակիցներուն: Ասոնց զուգահեռ կայ դաստիարակչական ծրագիրը, որ նախորդ երկու տարիներուն գործադրուեցաւ դասախօս Կարօ Յովհաննէսեանի կողմէ, որ մնայուն կերպով երիտասարդներուն հետ էր: Դաստիարակչական ծրագիրը չի կեդրոնանար միայն դասախօսութիւններուն վրայ, որոնք կրնար երբեմն ձանձրացուցիչ թուիլ երիտասարդներուն, այլ հիմնական շեշտը կը դրուի քննարկումներուն վրայ, որոնք երբեմն այնքան երկար կը տեւեն, որ նոյնիսկ պասերուն մէջ, ընթրիքի սեղանին շուրջ կը շարունակուին: Երբեմն նոյնիսկ եզրակացութիւններու կարելի չ՛ըլլար հասնիլ, մանաւանդ «ո՞վ է հայը» հարցումին շուրջ եղած քննարկումները ընդհանրապէս բաւական աշխոյժ կ՛ըլլան, որովհետեւ ուսանողական հաւաքին համախմբուած կ՛ըլլան Հայաստանէն եւ սփիւռքի զանազան գաղութներէն երիտասարդներ, որոնցմէ իւրաքանչիւրը տարբեր մօտեցումներ ունի: Երբեմն քննարկումներէն դուրս եւս, պտոյտներու ընթացքին կը նկատենք, որ երիտասարդներ համախմբուած են դասախօսին շուրջ, որուն հետ ազատօրէն միտքեր կ՛արծարծեն, գաղափարներ կը ներկայացնեն եւ այլն: Նախորդ տարիներուն ունեցանք «Ռիփեթ Արմենիա»¬ի կողմէ ներկայացում մը, նաեւ Հայաստան հաստատուած սփիւռքահայերու փորձառութեան բաժնեկցութիւնը. հոսկէ ծնունդ առաւ այն գաղափարը, որ երիտասարդներն ու ուսանողները երթան Հայաստան եւ հոն կատարեն իրենց մարզումները, վարժողական ծրագիրները եւ այլն: Ասկէ մեկնած դիմեցինք «Դէպի Հայք» կազմակերպութեան, որուն անդամները այս տարի պիտի այցելեն մեզի, ուսանողներուն ներկայացնեն Հայաստանի մէջ տարբեր ծրագիրներու ճամբով աշխատանք տանելու կարելիութիւններն ու պայմանները»:

Սէրուժ Պաղտասարեան 2005-ին հաւաքին մասնակցած է իբրեւ ուսանող եւ օգնական` պարտականութիւն ունենալով համապատասխան կայքը թարմացնել նոր լուրերով եւ նկարներով, որպէսզի մասնակիցներուն ծնողներն ու բարեկամները, նաեւ հանրութիւնը կարենան ծանօթանալ տարուած աշխատանքներուն եւ գործունէութեան:

«2005¬ին, երբ առաջին անգամ ըլլալով կը մասնակցէի հաւաքին, առաջին օրը քիչ մը տարօրինակ զգացում ունեցայ. իւրաքանչիւրը տարբեր երկիրէ եկած է, գրեթէ բոլորովին անծանօթ միւս մասնակիցներուն, բայց պատասխանատուները` Զեփիւռը, Շուշիկը, Սելլան, շատ մարդամօտ էին, հանգիստ եւ մտերմիկ մթնոլորտ ստեղծեցին: Երկրորդ, երրորդ օրը արդէն սկսանք բաւական մտերմանալ բոլորին հետ: Քանի մը օրէն արդէն ընտելացած էինք մթնոլորտին, արդէն օրերը շատ արագ կ՛անցնէին: Հաւաքը մեծ տպաւորութիւն ձգեց վրաս, 2005-ին յաջորդած երեք տարիներուն եւս իբրեւ հսկիչ մասնակցեցայ եւ եթէ յարմարութիւնն ու կարելիութիւնը ըլլայ կը շարունակեմ ամէն տարի մասնակցիլ, որովհետեւ հոն կը տիրէ ուրոյն մթնոլորտ մը: Առաջին օրը տարօրինակ կը թուի զանազան երկիրներէ երիտասարդներուն հետ կապ հաստատելը, սակայն վերջին օրը յուզումով եւ արցունքով կը բաժնուիս բոլորէն»:

Պատասխանելով «Ազդակ»-ի այն հարցումին, որ չորս տարուան մասնակցութենէ ետք ի՞նչը կը մղէ զինք կրկին փափաք ունենալու այդ հաւաքին մասնակցելու` Սէրուժ Պաղտասարեան հաստատեց, որ իւրաքանչիւր տարի նոր փորձառութիւն ձեռք կը ձգէ, իւրաքանչիւր տարի նոր ընկերներ կը շահի, նոր կապեր կը ստեղծէ, կ՛ընդարձակէ Համազգայինի ընտանիքին հետ իր մտերմտութեան շրջագիծը: «Շատ կարեւոր է աշխարհի տարբեր ծագերուն ապրող հայերու ծանօթանալ, մանաւանդ որ հաւաքին մասնակիցները ընդհանրապէս իրենց գաղութներուն մէջ ազգային ու մշակութային կեանքին մէջ աշխոյժ անձնաւորութիւններ են, ինչ որ պատճառ կը դառնայ, որ նաեւ այլ բնագաւառներու մէջ յարաբերութիւններ ստեղծուին: Սփիւռքահայ երիտասարդներուն միջեւ ընդարձակ ու հաստատուն ցանց մը կը ստեղծուի: Լաւագոյն եւ մտերմագոյն ընկերներս հաւաքին ճամբով ունեցած եմ: Յատկանշական է նաեւ պատասխանատուներուն հետ ստեղծուած կապն ու մտերմութիւնը, մեր ընդհանուր պատասխանատուն Սերժ Գալուստեանը, որուն կորսնցուցինք, իսկապէս լաւ բարեկամ եւ պատասխանատու էր, որ շատ բան տուաւ մեզի»:

Այս տարուան հաւաքին վերաբերող հարցումի մը պատասխանելով` Արա Բարսեղեան յայտնեց, որ մասնակիցներուն թիւը 32 է` Հայաստանէն, Արցախէն, Քանատայէն, Միացեալ Նահանգներէն, Լիբանանէն, Կիպրոսէն, Սուրիայէն, Պրազիլէն, Աւստրալիայէն, Ֆրանսայէն եւ Վրաստանէն: Բոլորը արդէն խանդավառ են, Դիմատետրի էջին ընդմէջէն իրենց ապրումները կ՛արտայայտեն, իրարու հետ կը խօսին, Հայաստան հասնելու իրենց թուականները կը նշեն եւ այլն:

Անդրադառնալով դաստիարակչական ծրագիրին` Ա. Բարսեղեան դիտել տուաւ, որ այս տարի իբրեւ գլխաւոր դասախօս հաւաքի մասնակիցներուն հետ պիտի ըլլան Քլոտ Մութաֆեանն եւ Հրանդ Մարգարեանը` միւս հիւր դասախօսներուն կողքին: Ըստ անոր, այս դասախօսներուն մնայուն ներկայութիւնը շատ օգտաշատ է` տեղեկութիւններ քաղելու, լուսաբանութիւններ ստանալու եւ տարբեր տեսակի քննարկումներ կատարելու իմաստով:

Փաթիլ Գէորգեան նախորդ տարուան իր մասնակցութենէն մեկնելով հաստատեց, որ Համազգայինի ուսանողական հաւաքը շատ տարբեր փորձառութիւն մըն է. ան նախապէս ալ այցելած է Հայաստան, սակայն հաւաքին համար Հայաստան երթալը տեսակ մը ուխտագնացութեան բնոյթ ստացած է: «Բոլորովին տարբեր ձեւով կը դիտես այդ վայրերը, թէ՛ շատ հաճելի է, որովհետեւ հաւաքուած ենք հայրենի երկինքին տակ, եւ թէ յուզիչ է, որովհետեւ իւրաքանչիւրս երկրէ մը եկած է, միացած ենք Հայաստանի մէջ, ուրկէ կրկին պիտի բաժնուինք երթալու համար մեր ծնած երկիրները: Յատկանշական էր, որ նախորդ տարի ծրագիրին մէջ ներառուած էր Լեռնային Ղարաբաղ այցելութիւնը, հոն շատ աւելի լաւ ժամանակ անցուցինք. Շուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցւոյ մէջ գտնուած ատեն մեզի կապուեցան «Վանայ ձայն»-էն, մեր ապրումներուն ու տպաւորութիւններուն մասին խօսեցանք: Կարեւոր է նաեւ այն, որ հաւաքի մասնակիցներուն տարիքները գրեթէ շատ մօտ են իրարու, այդ պատճառով ալ կապը աւելի ամուր կ՛ըլլայ, հետաքրքրութիւնները մօտ կ՛ըլլան իրարու եւ մինչեւ օրս կարելի եղաւ կապը պահել: Մեծամասնութիւնը այս տարի կրկին Հայաստան պիտի այցելէ, հոն կրկին պիտի համախմբուին եւ իրարու հետ ծրագիրներ մշակեն»:

Պտոյտներուն զուգահեռ եղած դասախօսական ծրագիրներուն, տարբեր կազմակերպութիւններու եւ միութիւններու ներկայացուցիչներուն հետ հանդիպումներուն, հայաստանեան կեանքին աւելի ծանօթանալու առիթներուն մասին խօսելով` Փաթիլ Գէորգեան յայտնեց, որ ԹՈՒՄՕ-ի կեդրոն, Պետական համալսարան տրուած այցելութիւնները, «Ռիփեթ Արմենիա»-ի ներկայացուցիչին հետ տեսակցութիւնը շատ օգտաշատ էին, երիտասարդներուն ծանօթութիւններ կու տային այն մասին, որ եթէ անոնք կը փափաքին երթալ Հայաստան հաստատուիլ կամ ուսանիլ ի՛նչ կարելիութիւններ ունին, գործի առիթները ի՛նչ են եւ այլն:

Պատասխանելով «Ազդակ»-ի այն հարցումին, թէ ինչո՞ւ վերջին երկու տարիներուն նաեւ Լեռնային Ղարաբաղ այցելութիւնը հաւաքի ծրագիրին մէջ ներառելու անհրաժեշտութիւնը զգացուած է` Արա Բարսեղեան ըսաւ, թէ Արցախը միշտ ալ նկատի առնուած էր, սակայն նախապէս իբրեւ յաւելեալ բաժին կը դասուէր` հաւաքի աւարտէն ետք կատարուած եւ ընտրովի դրութեամբ: «2013-ին եւ 2014-ին` 2012-ի փորձառութենէն մեկնած, ունեցանք այն տպաւորութիւնը, որ բոլոր մասնակիցներուն մեծ փափաքն է Արցախ երթալը, ուստի աւելի ճիշդ ու յարմար պիտի ըլլար զայն ներառել ընդհանուր ծրագիրին մէջ: Այդպէս ալ եղաւ: Նախորդ տարուան փորձառութիւնը եկաւ հաստատելու, որ շատ լաւ նախաձեռնութիւն էր միացնելու գաղափարը. այս տարի եւս պիտի մեկնինք Արցախ: Արցախի բնութիւնը, հզօրութիւնը, ազատագրուած տարածք ըլլալու իրողութիւնը շատ խոր եւ մեծ ազդեցութիւն կ՛ունենան ուսանողներուն վրայ. հոն պատմութեան կերտումը աչքիդ առջեւ կը պարզուի, երբ կը պատմեն, թէ ինչպէ՛ս տուեալ եկեղեցի մը կամ բնակավայր մը պատերազմի ատեն քանդուած էր, սակայն այսօր արդէն վերանորոգուած է: Ժողովուրդին վճռակամութիւնը եւ կառչածութիւնը հողին, հակառակ ամէն տեսակ դժուարութեան, նոյնիսկ կրկին պատերազմին պարագային Լեռնային Ղարաբաղի մէջ մնալու իրենց պատրաստակամութիւնը ինքնին մեծ դաս ու պատգամ է հաւաքի մասնակիցներուն համար: Նաեւ կարեւոր էր խորհրդարան այցելութիւնը, խորհրդարանի նախագահ Աշոտ Ղուլեանի հետ հանդիպումը, որուն ընթացքին շատ հանգիստ զրոյց տեղի ունեցաւ հաւաքի մասնակիցներուն եւ անոր միջեւ. ուսանողները իրենց մտահոգութիւնները յայտնեցին, հարցուցին, որ կրկին պատերազմ ծագելու պարագային արդեօք բանակը պատրաս՞տ է դիմակալելու թշնամին. ուսանողներուն համար մեծ ուրախութիւն էր լսել, որ Արցախի բանակը ատակ է կրկին յաղթանակ տանելու եւ ետ մղելու թշնամին: Շատ լաւ տպաւորութեամբ դուրս ելան խորհրդարանէն, որմէ ետք այցելեցին զօրանոց, զրուցեցին սահմանը պաշտպանող զինուորներուն հետ, ծանօթացան անոնց պաշտպանողական ծրագիրներուն եւ այլն»:

Սէրուժ Պաղտասարեան աւելցուց, որ Արցախ այցելելէ առաջ իրենց համար անիկա երգ էր, նկար էր, պատմութիւն էր, իսկ երբ հաւաքի մասնակիցներուն հետ Արցախ այցելեց, հոն իրենց դիմաց պարզուեցան պատերազմի, ազատագրութեան եւ վերականգնումի պատմութեան մանրամասնութիւնները` աւելի հիանալի ու իրական դարձնելով ամէն բան:

Խօսելով սփիւռքի տարբեր գաղութներէ եկած ուսանողներու մասնակցութեամբ կայացող հաւաքին մասին` Փ. Գէորգեան ըսաւ, որ ատիկա առիթ կու տայ ծանօթանալու տարբեր մտածելակերպերու, յատկապէս «ո՞վ է հայը» նիւթի քննարկման ընդմէջէն: Ան յատուկ կերպով յիշեց Թուրքիայէն հաւաքին մասնակցած ուսանողը, որուն մտածելակերպին տարբերութիւնը հետաքրքրութիւն ստեղծած է: «Վերջապէս բոլորս հայ ենք, տարբեր կը մտածենք, սակայն չի նշանակեր, որ ճիշդ կամ սխալ մտածելակերպ կայ, այլ կայ մօտեցումներու տարբերութիւն` մեր ապրած կեանքին ու ստացած դաստիարակութեան լոյսին տակ ձեւաւորուած: Բոլորին մտածելակերպերը լսելով, խորքին մէջ ո՛չ թէ իրարմէ կը հեռանանք, այլ աւելի կը կապուինք իրարու, աւելի լաւ կը հասկնանք զիրար», նշեց ան:

Փաթիլ Գէորգեանի համար յատկանշական է նաեւ Սուրբ Տիրամայրի Հայաստանի ճամբար տրուած այցելութիւնը, մանուկներուն հետ օր մը անցընելը, անոնց հետ ճաշելը, որովհետեւ մէկ օրուան համար ուրախ պահեր ապրեցան, սփիւռքահայ երիտասարդներուն հետ կապ հաստատեցին:

Համազգայինի հաւաքը հայրենիքի մէջ կայացնելը շատ կարեւոր եւ հիմնական կը նկատէ Սէրուժ Պաղտասարեան, որովհետեւ այլապէս շատ բան պիտի պակսի անոր ունեցած արժէքէն ու խորհուրդէն: Հաւաքէն անկախ ան յաճախ Հայաստան այցելած է, սակայն հաւաքին ճամբով Հայաստան գտնուիլը տարբեր խորք ու իմաստ ունի: «Այնպէս մը չէ, որ պաս կը նստիս եւ վայր մը կ՛այցելես: Հաւաքի մասնակիցներուն ու պատասխանատուներուն հետ պասին մէջ իսկ օգտաշատ եւ հաճելի մթնոլորտ կը ստեղծուի, դէպքեր կը պատահին, յիշատակներ կը ստեղծուին, օգտակար տեղեկութիւններ կը փոխանցուին: Յայտագիրը շատ հետաքրքրական է, գրեթէ ամբողջ Հայաստանը պտտած կ՛ըլլայ ուսանողը: Եթէ մէկը առաջին անգամ ըլլալով Հայաստան պիտի երթայ, շատ աւելի լաւ կ՛ըլլայ, որ նախ ուսանողական հաւաքին մասնակցի, անկէ ետք առանձին երթայ: Հայաստանը տարբեր գոյն եւ արժէք պիտի ունենայ այդպիսով»:

Հաւաքին ընթացքին տրուած դասախօսութիւններուն մասին խօսելով` Սէրուժ Պաղտասարեան յայտնեց, որ անոնք շատ հետաքրքրական եւ կարեւոր են, հաւաքի հիմնական բաժինը կը հանդիսանան: Իր ամէնէն նախընտրելի դասախօսը Հրանդ Մարգարեանն էր, որ շատ հաճելի ձեւով կը բացատրէր: Ան շատ անհրաժեշտ նկատեց նաեւ քննարկումները, միտքերու փոխանակումները: Այն ատեն նաեւ յստակ կը դառնայ, որ իւրաքանչիւր երկրէ եկած երիտասարդ ունի իր սովորութիւնները, իր կենսակերպը, հայերէն խօսելաոճը, հագուածքը, բարեւած ձեւը, ինչ որ հաճելի միախառնում մը կը ստեղծէ: Հոն նաեւ կը նկատենք, որ ոչ հայաշատ գաղութներէ եկած երիտասարդները որքան երանի կու տան մեզի, որքան ծարաւ ունին հայկական ձեռնարկներու, կեանքին եւ այլն: Սէրուժ Պաղտասարեանի վկայութեամբ` հաւաքին յայտագիրը ամբողջական է:

Սուրբ Տիրամայրի Հայաստանի ճամբար այցելելը անոր համար ամէնէն տպաւորիչ օրն է, որովհետեւ ժամանակի ընթացքին ան զգացած է, որ տարուան ընթացքին մանուկներուն ամէնէն սիրած ու սպասած օրերէն է այն, երբ հաւաքին մասնակիցները իրենց կ՛այցելեն, որովհետեւ հանդիպումը շատ ջերմ ու հարազատ կ՛ըլլայ, միասին կը ճաշեն, միասնաբար ճաշ կը մատակարարեն, խաղեր կը կազմակերպեն: Այդ օրուան աւարտին, ըստ Ս. Պաղտասարեանի, հաւաքին մասնակիցները  տարբեր անձ եղած կը բաժնուին մանուկներէն:

Արա Բարսեղեան դիտել տուաւ, որ ուսանողական հաւաքին նկատմամբ հետզհետէ հետաքրքրութիւն ստեղծուած է նաեւ Հայաստանի մէջ, լրատուամիջոցները լայնօրէն անդրադարձած են հաւաքին եւ իրենց աշխատանքներուն:

Հաւաքիմասնակցութենէետքիրմէջեղածփոփոխութիւններունմասինխօսելով` ՓաթիլԳէորգեանյայտնեց, որհայըլլալուինքնութեաննկատմամբտարբերմօտեցումունեցածէ, Հայաստանըիրենհամարդարձածէտեղմը, ուրմիշտպէտքէվերադառնալ, հոններդրումունենալ:

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )