Թուրքիոյ Փոխվարչապետը Ծաղրի Առարկայ Դարձած Է` Կիներուն Չծիծաղիլ Յորդորելուն Համար

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

Թուրքիոյ փոխվարչապետ Պիւլենթ Արընչը վերջին պետական պաշտօնեան է, որ յիմարութիւններ խօսած է:

Այս բարձրաստիճան պաշտօնեան նախորդ շաբաթ ելոյթի մը ընթացքին թուրք կիներուն քարոզած է բարոյականութեան իր այլանդակուած տարբերակը` կոչ ուղղելով անոնց չծիծաղելու հանրութեան մէջ… Արընչը զգուշացուցած է. «Կինը պէտք է գիտնայ, թէ ի՛նչը հարամ է (արգիլուած), եւ ի՛նչը` ոչ հարամ: Ան բարձր ձայնով պէտք չէ ծիծաղի հանրութեան մէջ: Կինը ինքզինք զուսպ պէտք է պահէ, ուշադրութիւն չգրաւէ եւ պահպանէ իր կուսութիւն»:

Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան  համահիմնադիր Արընչը շարունակած է իր մոլեռանդ քարոզները. «Ո՞ւր են մեր աղջիկները, որոնք  թեթեւակի կը շիկնին, կը կախեն իրենց գլուխները եւ կը թեքեն հայեացքները, երբ մենք կը նայինք անոնց դէմքին` դառնալով ողջախոհութեան խորհրդանիշ»: Ան ծաղրած է կիները` բջիջային հեռախօսով կերակուր եփելու եւ այլ «դատարկ բաներ»-ու մասին շաղակրատելու համար: Նմանակելով կանացի ձայնը, ան ծւծւացած է. «Ի՞նչ պատահած է Այշայի աղջկան: Ե՞րբ է հարսանիքը»: Արընչը կիներուն խորհուրդ տուած է նման անկարեւոր հարցերու շուրջ խօսիլ «դէմ առ դէմ», եւ ոչ թէ` հեռաձայնով…

Փոխվարչապետին նուաստացուցիչ ելոյթը տարածուած է կայծակնային արագութեամբ: Ի հեճուկս անոր` տասնեակ հազարաւոր թուրք կիներ ընկերային ցանցերու վրայ (Թուիթըր, Դիմատետր եւ Ինսթակրամ) տեղադրած են իրենց քրքջացող դէմքերով ինքնանկարներ: Իրենց ծիծաղը դադրեցնելու փոխարէն` կիները ծիծաղած են… փոխվարչապետին վրայ:

Արընչի արտառոց արտայայտութիւններուն արձագանգած են բազմաթիւ միջազգային լրատուամիջոցներ, ինչպէս` «Հիւրիյէթ»-ը, «Կարտիըն»-ը, «Էյ. Պի. Սի. նիւզ»-ը, «Տէյլի Սթար»-ը, «Նէյշընըլ Փոսթ»-ը, «Ուաշինկթըն փոսթ»-ը, «Թայմ» ամսագիրը, «Նիւզուիք»-ը, «Տը Օսթրալիըն»-ը եւ  հարիւրաւոր թերթեր, ամսագիրներ,  ձայնասփիւռի եւ պատկերասփիւռի եւ կայաններ, պլոկներ ու կայքեր: Մէկ խօսքով, Թուրքիոյ փոխվարչապետը ծաղրուծանակի առարկայ  դարձած է ամբողջ աշխարհին…

Յաջորդ օրը, կիները վարկաբեկող իր ելոյթին համար ներողութիւն խնդրելու փոխարէն, Արընչը ալ աւելի վատթարացուցած է իրավիճակը` պնդելով, որ իր խօսքերուն տէրն է եւ յարձակում գործած է զինք քննադատողներուն վրայ: Ան զարմացած է, թէ ինչու բոլորը իրենց ուշադրութիւնը կեդրոնացուցած են իր մէկուկէս ժամ տեւած ելոյթին միայն այդ փոքր հատուածին վրայ: Այնուհետեւ ան սկսած է ծաղրել յայտնի կիներ. «Կան դերասանուհիներ, որոնք կեղծ կը ծիծաղին եւ իրենց լուսանկարները կ’ուղարկեն ինծի: Իսկական ծիծաղը կը թեթեւցնէ մարդը, սակայն անոնց ծիծաղը շինծու է: Դուք բոլորդ ալ ունեցած էք ձեր հռչակաւոր ըլլալու օրերը, սակայն այժմ, երբ այդ հանգրուանը անցած է, կը փորձէք ուշադրութիւն գրաւել ալքոհոլի եւ նման կեղծ քրքիջներու միջոցով: Թէեւ ըլլալով ամուսնացած եւ զաւակներու տէր` կիներ իրենց արձակուրդը կ’անցընեն տղոց հետ` լքելով ամուսինները եւ երբեք առիթը չեն փախցներ մերկ պարելու»:

Ասիկա առաջին դէպքը չէ, երբ թուրք պաշտօնեաները աչքի կը զարնեն նման յիմար յայտարարութիւններով: Նախապէս Արընչը յայտարարած էր, որ բռնաբարութեան զոհը երեւի թէ «փափաքած է ատիկա’»: Ան նաեւ ըսած է, որ ընդունելի է, երբ ծնողները հաւանութիւն կու տան, որ իրենց 15-ամեայ դուստրը ամուսնանայ 45-ամեայ տղամարդու հետ: Անգարայի քաղաքապետ Մելիհ Կէօքչեքը, դատապարտելով արհեստական վիժումները, անամօթաբար յայտարարած է. «Ինչո՞ւ պէտք է փոքրիկը մահանայ, եթէ անոր մայրը բռնաբարած են: Անոր փոխարէն` պէտք է մայրը մեռնի»: Իսկ  անտառամշակութեան տնտեսութեան նախարարը ըսած է աշխատանք փնտռող կիներուն. «Միթէ տնային աշխատանքը բաւարար չէ՞ ձեզի համար»: Եւրոմիութեան հարցերով Թուրքիոյ նախկին նախարար, Արդարութիւն եւ բարգաւաճում կուսակցութեան անդամ էկեմեն Պաղըշը, որ յաճախ անhեթեթ յայտարարութիւններ կ’ընէ, ըսած է. «Այն, ինչ որ տեղի ունեցած է 1915 թուականին, չի կրնար նկատուիլ ցեղասպանութիւն, որքան ինծի յայտնի է, սակայն ես այնտեղ չեմ եղած 1915-ին»:

Կիներու քրքիջին համար անհանգստանալու փոխարէն` փոխվարչապետ Արընչը եւ վարչապետ Էրտողանը պէտք է աւելի մտահոգուին իրենց կառավարութեան գահավիժումով դէպի բռնապետական կառավարում` լրագրողները բանտարկելու, քրիստոնեայ քահանաները սպաննելու, փոքրամասնութիւններու իրաւունքները ոտնահարելու, ժիհատականներուն Սուրիոյ եւ Իրաքի մէջ աջակցելու, ինչպէս նաեւ կաշառակերութեամբ, թալանով ու դրամաշորթութեամբ զբաղած ըլլալու պատճառով: Այս է իսկական անբարոյականութիւնը, զոր Արընչը պէտք է դատապարտէ:

Պահպանողական թուրք պաշտօնատարը, կիներուն համար ամբողջատիրական բարոյականութիւն քարոզելով, կը խրախուսէ իսլամական ընտրողները` աջակցելու վարչապետ Էրտողանին, որ իր թեկնածութիւնը յառաջադրած է օգոստոս 10-ին կայանալիք նախագահական ընտրութիւններուն: Արընչի քարէդարեայ ռազմավարութիւնը հակառակ արդիւնքը տուաւ, քանզի Թուրքիոյ խիստ պառակտուած հասարակութեան գրեթէ կէսը ինքզինք չի համարեր իսլամական եւ վիրաւորուած է անոր արտայայտութիւններէն: Նախագահական ընտրութիւններուն Էրտողանի հակառակորդ Էքմելէտտին Իհսանօղլուն խիստ քննադատած է Արընչի յայտարարութիւնը` ըսելով, որ` «ամենաշատ մեր երկրին անհրաժեշտ է, որ կիները ժպտան եւ լսուի անոնց ծիծաղին ձայնը …»:

Էրտողանին կառավարութիւնը արագ թափով իշխանութեան գալէ ետք դաժան քաղաքականութիւն վարած է երկրին մէջ եւ դուրսը` յառաջ բերելով Թուրքիոյ միջազգային դատապարտումը: Իբրեւ յաջորդ հաւանական նախագահ` Էրտողանը եւ անոր շրջապատը, ամենայն հաւանականութեամբ, պիտի շարունակեն վարկաբեկել Թուրքիոյ միջազգային հեղինակութիւնը` զայն վերածելով խայտառակուած պետութեան: Նախագահական ընտրութիւններէն ետք Թուրքիոյ իսլամական կիներ միայն թաքուն պիտի ծիծաղին, իսկ աշխարհիկ կիները հանրութեան առջեւ ծիծաղելով վտանգի պիտի ենթարկեն իրենք զիրենք` ստանալու մտրակի 100 հարուած…

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ
«Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի
հրատարակիչ եւ խմբագիր

Թարգմանեց`
ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

Արեւմտահայերէնի վերածեց`
«Եռագոյն» կայքը

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )