ՄՕՏԻԿ ԱՊԱԳԱՅԻՆ` «ԷՖԹԸՐ ՈՒՈԹԸՐ ՏԵՐ ԻԶ ՍԵՆՏ» ԺԱՊԱՒԷՆԻ ՆԿԱՐԱՀԱՆՈՒՄԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ

Երբ խօսինք հայութեան վերաբերող կամ հայկական թեմայով ժապաւէններու մասին, մեր միտքերը ուղղակի կ՛առաջնորդուին դէպի Հայոց ցեղասպանութեան նուիրուած վաւերագրական ժապաւէնները:

Սակայն վերջերս կայ այլ ալիք մը, որուն ընդմէջէն լուսարձակի տակ կ՛առնուին սփիւռքահայութեան ապրած ընկերային դժուար պայմանները, այլ գաղութներու անոնց ընտելացումն ու միաժամանակ հայկականութեան պահպանումը:

Նմանօրինակ ժապաւէններու շրջագիծին մէջ ներկայիս կայ այլ ծրագիր մը, որ կը խօսի սփիւռքահայու մը Հայաստան այցելութեան եւ մայր հայրենիքին մէջ անոր ապրած տարբեր ու նոր զգացումներուն, իր չտեսած, բայց միշտ երազած հողին ու երկրին հանդէպ անոր հարազատ զգացումներուն, ինչպէս նաեւ Արարատի շունչով եւ անոր խորհուրդով իբրեւ հայ գոյատեւող իրականութեան մասին:

Այս նոր ժապաւէնը կը կոչուի «Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ», որ յառաջիկայ ամսուան ընթացքին պիտի նկարահանուի Հայաստանի մէջ, բեմադրութեամբ ամերիկահայ բեմադրիչ Սարօ Վարժապետեանի եւ արտադրութեամբ լիբանանցի բեմադրիչ եւ արտադրող Միրա Քուսայի:

Ժապաւէնին, անոր մտայղացումին եւ գործադրուելիք աշխատանքին կ՛անդրադառնանք, Միրա Քուսայի հետ «Ազդակ»ի ունեցած հարցազրոյցին ընդմէջէն:

Միրա Քուսա

Միրա Քուսա ծնած է եւ ապրած Լիբանանի մէջ: 2004-ին ան աւարտած է Լիբանանի ամերիկեան համալսարանը մասնագիտանալով Հաղորդակցութեան արուեստներ ճիւղին մէջ:

Պսակաւոր արուեստիցի պատուոյ յիշատակութեամբ իր վկայականը ստանալէ ետք, Միրա Քուսա հինգ տարի կ՛աշխատի լիբանանեան եւ միջինարեւելեան պատկերասփիւռի, ինչպէս «Էլ. Պի. Սի.», «Տուպայ Թի. Վի.», «Էմ. Պի. Սի.» կայաններուն մէջ, ինչպէս նաեւ «Այ. Մեճիքս» պատկերասփիւռի յայտագիրներու ընկերութեան հետ:

2009-ին ան կ՛ուղղուի Միացեալ Նահանգներ, ստանալու համար մագիստրոսի իր վկայականը` մասնագիտանալով ժապաւէններու արտադրութեան եւ բեմագրութեան ճիւղերուն մէջ: Ան իր ուսումը կը շարունակէ Քոլոմպիա համալսարանին մէջ:

Երիտասարդ արուեստագիտուհին նկարահանած է երկու կարճ ժապաւէններ, որոնց բեմադրիչն ու արտադրողը ինք եղած է միաժամանակ:

Անոր նկարահանած առաջին ժապաւէնին թեման եղած է լիբանանցի տարեց կին մը, որ լոթոն պիտի շահի, իսկ երկրորդը, որ նկարահանուած է Պրազիլի մէջ հիմնական թեմա ունեցած է երկու անտուն մարդիկ, որոնցմէ մէկը փոքր տղայ մըն է, իսկ միւսը` պոռնիկ մը:

Միացեալ Նահանգներու մէջ Միրա Քուսա պատրաստած է նաեւ երրորդ կարճ ժապաւէն մը` «Եարա Ժատայել» անունով, որ կը խօսի փոքր աղջնակի մը մասին, որ կը սիրէ դերասանութիւն ընել, սակայն հայրը կ՛արգիլէ անոր: Այս ժապաւէնին պարագային նաեւ Միրա Քուսա եղած է բեմադրիչն ու արտադրողը:

Քուսայի գործերէն է նաեւ չորրորդ ժապաւէն մը, որ ամերիկացիի մը կողմէ ական ստեղծելու եւ ապա ուրիշներուն կողմէ սառնալիքներ ստանալուն մասին է: Սպառնալիքներ, որոնց հիման վրայ կը շեշտուի, թէ ստեղծուած այդ ականները պիտի հարուածեն նաեւ ամերիկացիին տունն ու իր նախահայրերուն երկիրը եւ ոչ միայն այլ երկիրներ:

Հոս հարկ է նշել, որ այս ժապաւէնին պարագային Միրա Քուսա եղած է միայն արտադրողը:

Քուսա ստացած է Հոլիվուտի օտար երիտասարդ ուսանողներու մրցանակը, որ հաստատուած է եւ տարեկան դրութեամբ ժապաւէններու միջազգային պարգեւատրման «Կոլտըն Կլոպ» կազմակերպութեան կողմէ կը յանձնուի միջազգային ուսանողներուն:

Միրա Քուսա ստացած է նաեւ Նիւ Եորքի իգական սեռի լաւագոյն բեմադրիչի մրցանակը:

Իսկ վերջերս ան իբրեւ լաւագոյն արտադրող ստացած է «Արթըր Քրիմ»ի անուան մրցանակը:

Խօսելով «Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնին մասին, ան կ՛ըսէ, թէ այդ բեմագրութիւնը հմայած է զինք, որովհետեւ իբրեւ լիբանանցի ինք երբեք առարկայական չի նկատեր Հայկական հարցը, եւ իր սրտին հարազատ կը նկատուին հայկական ու հայութեան վերաբերող թեմաները:

Միրա Քուսա կը շեշտէ, որ «Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնին բեմադրիչը ինք չէ` աւելցնելով, որ այդ աշխատանքին մտայղացումը կատարուած է Սարօ Վարժապետեանի կողմէ:

Սարօ Վարժապետեանի մասին խօսելով` Մ. Քուսա կը յայտնէ, որ ան եւս Քոլոմպիա համալսարանի ուսանող է` բեմադրութեան ճիւղի մագիստրոսի վկայականի:

Ան լուսանկարած է երկու ժապաւէններ 2007-ին` «Էրզա» անունով ժապաւէն մը, իսկ 2010-ին «Էլիըթ լավզ» անունով ժապաւէն մը:

2008-ին Նիւ Եորքի մէջ բեմադրած է «Լա շամպր տը մոթել» ժապաւէնը, որ ներկայացուած է «Ուայլտ սաունտ» ժապաւէնի փառատօնին, իսկ 2009-ին ան բեմադրած է «Քոսու» անունով ժապաւէն մը, որուն նկարահանումը կատարուած է Հնդկաստանի մէջ: Տարի մը ետք` 2010-ին, «Քոսու» արժանացած է Փրավասի ժապաւէնի փառատօնին պատուոյ յիշատակութեան:

Քուսա դիտել կու տայ, որ ժապաւէնին բեմագրութիւնը ինք ստացած է անցեալ աշնան եւ իր սրտին խօսած է Հայաստան երթալու ու հոն նկարահանում կատարելու գաղափարը:

Խօսելով նաեւ այն պատճառներուն մասին, որոնք մղումներ կու տան իրեն իբրեւ անձ, Միրա Քուսա հաստատեց, որ Քոլոմպիա համալսարանին մէջ ինք աշխատած է այնպիսի խմբակներու հետ, որոնք կազմուած են տարբեր ազգերու եւ կրօններու պատկանող անձերէ: «Հետեւաբար այդ իրականութիւնը զարգացուցած է զիս եւ անոր շնորհիւ է, որ ես ինքզինքս պատրաստ կը զգամ տարբեր մշակոյթներու ու քաղաքակրթութիւններու հետ մերձենալու: Իբրեւ մարդ արարած ես հարստացած կը զգամ, երբ տարբեր ազգերու հետ շփուելու նման փորձառութիւն կ՛ապրիմ», կ՛ըսէ ան:

Սարօ Վարժապետեան

«Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնին մասին խօսելով` Քուսա կ՛ընդգծէ, որ Սարօ Վարժապետեանին ծանօթացած վայրկեանէն իսկ ան զգացած է, թէ զայն շատոնց կը ճանչնայ: Այս իրականութիւնը երիտասարդ արուեստագիտուհին կը վերագրէ Լիբանանի մէջ հայկական շրջանակին մօտիկ ըլլալու երեւոյթին:

Ան կը նշէ, թէ Սարօ Վարժապետեան  զաւակն է հայ ընտանիքի մը, որ Պուլկարիայէն գաղթած է Միացեալ Նահանգներ եւ ոչ թէ Լիբանանէն, սակայն ատով հանդերձ ան շատ մօտ զգացած է անոր, որովհետեւ ինք լաւատեղեակ է հայկական աւանդութիւններուն մասին:

«Լիբանանի մէջ ապրող հայ համայնքը այնքան կառչած է իր մայրենի լեզուին, մշակոյթին եւ աւանդութիւններուն, որ կարծէք զուգահեռ կ՛ընթանայ անոր լիբանանցի եւ հայ ըլլալու իրողութիւնը», կ՛ըսէ ան:

Աւելի՛ն. Միրա Քուսա կը յայտնէ, թէ ինք տակաւին աշակերտական տարիքէն ունեցած է լիբանանահայ դասընկեր մը եւ գիտէ որքան կարեւոր է Հայկական հարցը հայոց համար:

«Մեր նկարահանելիք այս ժապաւէնին բեմագրութեան մէջ ինծի համար ամէնէն յուզիչ նախադասութիւնը հետեւեալն է. «Արարատը մեր ինքնութեան յուշարարն է. ան կը յուշէ, որ մենք ժամանակին ի՛նչ ունեցած ենք, եւ թէ ի՛նչ պիտի ունենանք մեր սրտերուն մէջ մինչեւ յաւիտեան: Այնքան ատեն որ Արարատը կայ, այնքան երկար մենք հոն պիտի գոյատեւենք»: Իբրեւ լիբանանցի ես ինքզինքս կը գտնեմ այս ժապաւէնին մէջ եւ ինծի համար այս հարցը եւս ենթակայական կը սեպեմ», կ՛ընդգծէ ան:

«Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնին նիւթը կը կեդրոնանայ հայ կնոջ մը եւ անոր դուստրերուն Հայաստան այցելութեան վրայ:

Պատմութիւնը Պուլկարիայէն Նիւ Եորք գաղթած հայ ընտանիքի մը մասին է: Ընտանիքը, որ կը բաղկանայ չորս անդամներէ` հայր, մայր եւ երկու դուստրեր, կը դիմագրաւէ ծանր փորձառութիւն մը, երբ ընտանիքին հայրը կը մահանայ:

Մայրը կը մտնէ խոր սուգի մէջ, իսկ անոր աղջիկները թեթեւցնելու համար իրենց մօր տխրութիւնն ու յուզումը կ՛որոշեն ընկերակցիլ անոր դէպի Հայաստան եւ իրականացնել իրենց հօր երազը` Արարատ լերան առջեւ ընտանեկան լուսանկար մը ունենալու:

Ժապաւէնին ընթացքը կը կեդրոնանայ Հայաստանի մէջ անոնց ունեցած փորձառութիւններուն, ինչպէս նաեւ հայրենիք այցելող սփիւռքահայուն ունեցած զգացումներուն եւ ապրած հոգեկան վերիվայրումներուն վրայ:

 

«Էնթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնի յատուկ կայքէջէն պատկերներ

Ժապաւէնին ընթացքը ընտանիքին Հայաստան այցելութիւնն է` տարեց կին վարորդի մը ընկերակցութեամբ, եւ ճամբուն ընթացքին սփիւռքահայ ընտանիքի անդամներուն ունեցած հարազատ զգացումները իրենց մայր հայրենիքին նկատմամբ:

Ժապաւէնին բեմագրութիւնը, որ գրուած է Սարօ Վարժապետեանի կողմէ, հիմնուած է իսկական պատմութեան վրայ: Անիկա իր մեծ հօր պատմութիւնն է, որ միշտ ու միշտ երազած է ընտանեօք այցելել հայրենիք, սակայն ան մահացած է առանց այդ երազը  կարենալ իրականացնելու:

«Ժապաւէնին մէջ նկարահանուած լուսանկարները իսկական են. անոնք Սարօ Վարժապետեանի մեծ հօր նկարներն են», կ՛ըսէ Միրա Քուսա` աւելցնելով, որ ժապաւէնին տեւողութիւնը 20 վայրկեան է, իսկ ժանրը` տրամա:

Ժապաւէնի նկարահանման մանրամասնութիւններուն անդրադառնալով` Միրա Քուսա կը յայտնէ, որ դերասանները Նիւ Եորքէն Հայաստան պիտի հասնին յառաջիկայ 11 օգոստոսին, ընկերակցութեամբ` Սարօ Վարժապետեանի, իսկ ժապաւէնին նկարահանումը պիտի կատարուի 15-էն 23 օգոստոսին:

«Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ»ի ֆինանսաւորման մասին խօսելով, Քուսա կ՛ըսէ, որ այդ ժապաւէնին պատրաստութեան համար գոյացած գումարը մեծաւ մասամբ հաւաքուած է ամերիկահայութեան օժանդակութեամբ:

Ան կ՛աւելցնէ, որ Սարօ Վարժապետեան եւ անոր ընտանիքը մեծ աշխատանք տարած են այդ գումարին գոյացման համար:

Խօսելով ժապաւէնին պատրաստութեան դիմագրաւելիք հաւանական դժուարութիւններուն մասին` Միրա Քուսա կը յայտնէ, որ ժապաւէնին պատրաստութեան համար գոյացած գումարը բաւարար չէ, յատկապէս նկատի ունենալով Հայաստան հասնելու տոմսերուն սուղ սակերը:

Այս ծիրին մէջ ան կոչ ուղղեց հայութեան` օժանդակելու այս ժապաւէնին նկարահանումին, որպէսզի կարելի ըլլայ յաջողեցնել ամբողջ սփիւռքահայութեան նուիրուած այս յատուկ ժապաւէնը:

Նուիրատուութիւններուն առումով Քուսա կը նշէ, որ այդ նուիրատուութիւնները կը սկսին 25 ամերիկեան տոլարէն եւ կը հասնին մինչեւ 3000 ամերիկեան տոլար` աւելցնելով, որ նուիրատուութիւն կատարելու պարագային կարելի է կապուիլ հետեւեալ ե-նամակի հասցէին. info@afterwaterthemovie.com:

Քուսա կը յայտնէ, թէ Հայաստանի մէջ իրենց երկրորդ առաքելութիւնը պիտի ըլլայ նպաստել BAFA կոչուող ոչ հասութաբեր կազմակերպութեան, որ Նիւ Եորքի մէջ կեդրոն մը ունի: Այս մարդասիրական կազմակերպութիւնը կը նպաստէ Հայաստանի կրթական ծրագիրներուն, ինչպէս նաեւ երկրին մէջ  գործադրուող ճաշերու պատրաստութեան եւ կարիքաւորներու բաշխման ծրագիրներուն:

«Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնի նկարահանման անձնակազմը մարդասիրական այս կազմակերպութեան համար եւս կարճ ծանուցողական ժապաւէն մը պիտի նկարահանէ` նպաստելու համար նաեւ այդ կազմակերպութեան իրագործած մարդկային առաքելութեան:

Իր ապագայ աշխատանքներուն մասին խօսելով` Միրա Քուսա կ՛ըսէ, թէ ան կը պատրաստէ այլ կարճ ժապաւէն մը, որ Եգիպտոսի մասին է: Ժապաւէնին բեմագրութիւնը ինք գրած է, ինչպէս նաեւ պիտի ըլլայ այդ ժապաւէնին արտադրողը:

Ժապաւէնին բեմադրիչը պիտի ըլլայ քորէացի մը:

Քուսա կը յայտնէ նաեւ, որ ինք կը պատրաստէ երկու այլ ժապաւէններ, որոնցմէ մէկը պիտի նկարահանուի Լիբանանի մէջ: Ան կը նշէ, որ Լիբանանի մէջ նկարահանուելիք ժապաւէնին թեման լիբանանեան պատերազմին ընթացքին մանուկներուն հոգեբանութեան մասին է: Ան կը շեշտէ, որ իր ժապաւէնը երբեք կապ պիտի չունենայ քաղաքական յղացքին հետ եւ պատերազմէն եկած շատ տեսարաններ ալ պիտի չընդգրկէ, սակայն անիկա պիտի պատմէ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին ընթացքին լիբանանցի երեխաներուն անցուցած հոգեկան ապրումներուն մասին:

Քուսա նկատել կու տայ, որ իրեն համար ժապաւէնները նաեւ բուժում կը նկատուին` աւելցնելով, որ ինք կը կարծէ, թէ լիբանանեան պատերազմին պարագային տակաւին շատ ժապաւէններ կրնան նկարահանուիլ, որովհետեւ լիբանանցին դեռ կը կրէ այդ պատերազմին հետեւանքները, անկախ այն իրականութենէն, որ ան տակաւին կ՛ապրի նաեւ նման պատերազմի մը սպառնալիքին ճնշումին տակ:

Քուսա իր խօսքը ուղղելով հայ ընթերցողին` կը մաղթէ, որ այս ժապաւէնը արտացոլացնէ Հայաստան գացող իւրաքանչիւր սփիւռքահայու ապրած զգացումները, ինչպէս նաեւ խթան հանդիսանայ, որ Հայոց ցեղասպանութեան պատճառով իրենց հայրենիքէն հեռացած հայերը անպայման այցելեն Հայաստան եւ ունենան այդ արտակարգ ու իւրայատուկ զգացումները:

Միրա Քուսա յոյս կը յայտնէ, որ հայութիւնը բարոյական թէ նիւթական օժանդակութեամբ կը զօրակցի ժապաւէնին պատրաստութեան եւ մաղթեց, որ հայութիւնը` այս արտակարգ ժողովուրդը, դիտէ այդ ժապաւէնը, որ պիտի մասնակցի բազմաթիւ փառատօներու:

«Ինծի համար «Էֆթըր ուոթըր տեր իզ սենտ» ժապաւէնը Հայոց ցեղասպանութենէն ետք մայր հայրենիք վերադարձող հայուն իրականութիւնը մարմնաւորող ժապաւէն մըն է եւ կը յուսամ, որ այդ ժապաւէնին մակարդակը կ՛ըլլայ Հայկական հարցին մեծութեան եւ կարեւորութեան վայել ժապաւէն մը», կը շեշտէ Միրա Քուսա:

Ժապաւէնին նկարներուն եւ մանրամասնութիւններուն մասին յաւելեալ տեղեկութիւններու համար կարելի է հետեւիլ http://www.afterwaterthemovie.com կայքէջին:

Հարցազրոյցը վարեց`
ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES