Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ. Ա. Կաթողիկոս Հովուապետական Այցելութիւն Կու Տայ Իրան

Ս. Պատարագ Նոր Ջուղայի
Ս. Ամենափրկիչ Վանքին Մէջ

1019_51Ս. Ամենափրկիչ վանքի Ս. Յովսէփ Արիմաթացի եկեղեցւոյ հիմնադրութեան 350-ամեակին առիթով տեղի ունեցաւ հանդիսաւոր Ս. պատարագ` յիշեալ պատմական եկեղեցւոյ մէջ: Պատարագիչն էր Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեանը: Պատարագի աւարտին Արամ Ա. կաթողիկոսին հանդիսապետութեամբ, Ս. Յովսէփ Արիմաթացիի աջով տեղի ունեցաւ ջրօրհնէքի արարողութիւն:

Իր պատգամին մէջ անդրադառնալով Նոր Ջուղայի չորս հարիւր տարիներու պատմութեան` վեհափառը ըսաւ. «Այս բուռ մը հողին վրայ մեր  ժողովուրդի զաւակները քրիստոնէական հաւատքը ամուր պահեցին եւ մեր մշակութային արժէքները` կենսունակ: Անոնք հաւատարիմ գտնուեցան մեր ժողովուրդի դարաւոր ձգտումներուն ու երազներուն: Նոր Ջուղան անցեալ չէ, այլ ան  ներկայ ու մանաւանդ ապագայ է: Չի՛ բաւեր միայն անցեալով հպարտանալ, այլ անցեալին հաւատարիմ գտնուելով` պէտք է կերտել ապագան»: Արամ Ա. կաթողիկոս անդրադառնալով արտագաղթի մտահոգիչ երեւոյթին` շեշտեց Իրանի եւ դարաւոր գաղութին ամուր կառչելու հրամայականը. «Դուք կոչուած էք շարունակելու անոնց նուիրական գործը: Իսկ եթէ ոմանք ինչ-ինչ պատճառներով պարտաւորուած կ’ըլլան հեռանալու այս երկրէն, անոնք միայն մէկ հասցէ պէտք է ունենան` Հայաստան, միայն Հայաստան…»:

Հայրապետական պատգամէն ետք Նոր Ջուղայի արուեստագէտներուն կողմէ ներկայացուեցաւ գեղարուեստական կոկիկ յատագիր մը: Հանդիսութեան աւարտին, վեհափառ հայրապետը, ընդառաջելով թեմի Ազգային իշխանութեան խնդրանքին, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան «Ասպետ»-ի շքանշանով պարգեւատրեց` Վրէժ  Տէր Մարտիրոսեանը, Գարեգին Մարկոսեանը, Հրայր Շահնազարեանը եւ Ճորճ Աբրահամեանը:

Ս. Ամենափրկիչ վանքին մէջ կաթողիկոսը հանդիպում ունեցաւ Շահընշահրի վարչութեան եւ յարակից մարմիններու ներկայացուցիչներուն հետ:

Նոր Ջուղային Նուիրուած Համագումար

1023_hamakoumar21 հոկտեմբեր 2014-ի առաւօտուն Նոր Ջուղայի «Արարատ» սրահին մէջ Նոր Ջուղայի չորս հարիւր տարիներու պատմութեան նուիրուած համագումարին բացումը կատարուեցաւ` հովանաւորութեամբ Արամ Ա. կաթողիկոսին: Համագումարին ներկայ էին Իրանի հայոց երեք առաջնորդները, Սպահանի նահանգապետը, փոխ նահանգապետը, Թեմական ու Պատգամաւորական ժողովներու ներկայացուցիչները, կրօնապետը, Սպահանի համալսարանի տնօրէնն ու Երեւանի համալսարանի դասախօսներ:

Համագումարին բացումը կատարելով` կաթողիկոսը ողջունեց Նոր Ջուղայի պատմութեան կարեւոր իրագործումներն ու յատկանշական երեւոյթները լուսարձակի տակ բերելու կոչուած այդ նախաձեռնութիւնը: Ապա վեհափառ հայրապետը յիշեցուց, թէ համագումարը առիթ մըն է հաւաքական քննարկումի ենթարկելու Նոր Ջուղայի իւրայատուկ նպաստը, յատկապէս` մշակութային բնագաւառին մէջ, դիտել տալով, որ այս գծով մենագրութիւններ ու աշխատասիրութիւններ հրատարակուած են զանազան լեզուներով, սակայն տակաւին գոյութիւն ունին անկոխ գետիններ, որոնք կը կարօտին լուրջ քննարկումի, իրապաշտ ու գիտական մօտեցումով:

Իր խօսքի երկրորդ բաժինին մէջ վեհափառը մեկնելով համագումարի ընդհանուր թեմայէն` «Նոր Ջուղան միաստուածեան կրօններու համակեցութեան ու համագործակցութեան խորհրդանիշ», շեշտեց միաստուածեան կրօններու երկխօսութեան առանցքային կարեւորութիւնը: Ան անդրադառնալով իմամ Խոմէյնիի հոգեւոր յեղափոխութեան` ըսաւ. «իմամ Խոմէյնիի հոգեւոր յեղափոխութիւնը երկու կարեւոր յիշեցումներ կատարեց ներկայ ընկերութեան, առաջին` բարոյական արժէքներու առանցքային կարեւորութիւնը ընկերային կեանքէն ներս,  երկրորդ` կրօններու համակեցութեան հրամայականը»: Ապա վեհափառը  յայտնեց, որ Նոր Ջուղան օրինակելի տիպար դարձած է միջկրօնական երկխօսութեան: Ապա յաջորդաբար խօսք առին Թեմական խորհուրդի ատենապետն ու Իրանի խորհրդարանի երեսփոխանը, Սպահանի քաղաքապետը, համալսարանի տնօրէնը եւ Սպահանի հայոց առաջնորդը: Բոլորն ալ կարեւորութեամբ յիշեցուցին, որ Նոր Ջուղան միշտ եղած է քրիստոնեայ-իսլամ եւ հայ-իրանեան համակեցութեան խորհրդանիշ:

Կէսօրին տեղի ունեցած հաւաքական ճաշին ներկայ եղան վեհափառ հայրապետը, Հայաստանի վարչապետ Յովիկ Աբրահամեանը, որ նոյն օրը ժամանած էր Իրան` գլխաւորելով նախարարներէ բաղկացած պատուիրակութիւն մը:

Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ Վանքի Հիմնադրութեան
350-
Ամեակի Ժողովրդային Նշում

fa6e735c83aec4ca3dac50669a18935e_XLԵրեքշաբթի, 21 հոկտեմբեր 2014-ին ժողովրդային հանդիսութեամբ նշուեցաւ Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ վանքի հիմնադրութեան 350-ամեակը Նոր Ջուղայի «Արարատ» միութեան սրահին մէջ` հովանաւորութեամբ Արամ Ա. կաթողիկոսին: Հանդիսութեան ներկայ էին Հայաստանի վարչապետ Յովիկ Աբրահամեանը` եօթը նախարարներով, Սպահանի առաջնորդը, Թեհրանի ու Ատրպատականի առաջնորդները, թեմական իշխանութիւններն ու զանազան կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներ:

Հանդիսականներուն ներկայացուեցաւ գեղարուեստական յայտագիր` բաղկացած երգչախմբային ելոյթներէ, պարերէ, մեներգներէ ու ասմունքներէ: Նոր Ջուղայի վանքին հիմնադրութեան 350-ամեակը պատմական ենթահողին վրայ ներկայացուց Թեմական խորհուրդի ատենապետ Նոյէլ Մինասեանը: Խօսք առաւ Հայաստանի վարչապետը, որ իր գնահատանքը յայտնեց 400 տարիներ շարունակ իր հայութիւնը պահած ու մշակութային արժէքներ ստեղծած ու պաշտպանած Նոր Ջուղայի հայութեան: Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ Բաբգէն եպս. Չարեան իր խօսքին մէջ կոչ ուղղեց Նոր Ջուղայի հայութեան` առաւել հաւատքով ու նուիրումով շարունակել մշակութային արժէքներու պաշտպանութեան նուիրուած իրենց պապերուն առաքելութիւնը:

Օրուան խորհուրդին պատգամը փոխանցեց Արամ Ա. կաթողիկոս նախ յիշեցնելով, թէ` «ազգեր կ’ապրին, կը գոյատեւեն ու կը յաւերժանան սրբազան արժէքներով եւ իրենց կեանքը կը լիցքաւորեն ու կը հունաւորեն այդ արժէքներով»: Խօսելով հայ ժողովուրդին մասին` վեհափառ հայրապետը ըսաւ. «Այսօր իւրաքանչիւր հայ իր կեանքին դիմաց ունի չորս սրբազան արժէքներ, որոնք կ’իմաստաւորեն ու կ’ուղղեն իւրաքանչիւր հայու եւ ամբողջ ազգին կեանքը: Այդ արժէքներն են` եկեղեցի, հայրենիք, մշակոյթ ու պահանջատիրութիւն»: Ապա վեհափառը իւրաքանչիւր արժէքին անդրադարձաւ` շեշտելով անոր իւրայատուկ տեղը մեր ազգային կեանքին մէջ: Յատկապէս պահանջատիրութիւնը լուսարձակի տակ առնելով` վեհափառ հայրապետը ըսաւ. «Ի՛նչ որ ալ ըլլան մեզ շրջապատող պայմանները, ո՛ւր որ ալ գտնուինք, որքա՛ն որ տարիները մեզ հեռացնեն Հայոց ցեղասպանութեան թուականէն, մենք պիտի մնանք պահանջատէր: Ճիշդ է, Հայաստանը որպէս պետութիւն` տարբեր ոճով ու շեշտով կը մօտենայ մեր պահանջատիրութեան. իսկ սփիւռքը` տարբեր: Սակայն խորքը ու նպատակը նոյնն է ու նոյնը պէտք է ըլլայ: Ես մեր ժողովուրդին սրտի թարգմանը ըլլալով` կ’ըսեմ, որ մենք չենք կրնար մոռնալ մեր նահատակներուն նուիրական կտակը, մեր ազգին բռնաբարուած իրաւունքները. ցեղասպանն ու միջազգային համայնքը պէտք է միշտ իմանան, որ մեր ազգը պիտի շարունակէ անտեղիտալիօրէն պահանջել իր բռնաբարուած իրաւունքները»:

Հանդիսութենէն առաջ վեհափառ հայրապետն ու վարչապետը ընթրիքի հիւրերը եղան Սպահանի նահանգապետին: Ընթրիքի աւարտին նահանգապետը յատուկ նուէրներ յանձնեց կաթողիկոսին ու վարչապետին: Ապա անոնք ուղղուեցան Ս. Ամենափրկիչ վանք եւ շրջագայեցան վանքի մատենադարանն ու թանգարանը եւ հիացումով դիտեցին եզակի որմնանկարներով հարուստ Ս. Յովսէփ Արեմաթացի եկեղեցին:

Իրանի Մէջ Լիբանանի Դեսպանին Մօտ

73-1024x682Չորեքշաբթի, 22 հոկտեմբեր 2014-ին, Իրանի մէջ Լիբանանի դեսպան Ֆատի Հաժ ճաշկերոյթ մը սարքեց ի պատիւ կաթողիկոսին: Ճաշկերոյթին ներկայ էին Իրանի թեմակալ երեք առաջնորդները, թեմականները, Ռուսիոյ, Սուրիոյ, Պաղեստինի եւ այլ երկիրներու ներկայացուցիչները, Իրանի արտաքին գործոց նախարարութեան պատասխանատուները եւ այլ քաղաքական ու պետական դէմքեր: Ճաշկերոյթի ընթացքին խօսք առնելով` Լիբանանի դեսպանը ջերմօրէն ողջունեց Վեհափառ Հայրապետին այցելութիւնը Իրան: Ան յատուկ գնահատանքով արտայայտուեցաւ լիբանանահայութեան քաղաքական դերակատարութեան եւ Լիբանանի բարգաւաճման բերած իր դրական մասնակցութեան մասին: Ան նաեւ ընդգծեց կարեւորութիւնը Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան եւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան միջեւ գոյութիւն ունեցող բարեկամական կապերուն:

Վեհափառ հայրապետը իր խօսքին մէջ Լիբանանը նկատեց, Հայոց ցեղասպանութենէն ետք հայ ժողովուրդի վերածննդեան աղբիւրը: Վեհափառը ըսաւ, որ Լիբանանի հայութիւնը ո՛չ միայն իր գործօն մասնակցութիւնը ունեցաւ Լիբանանի վերաշինութեան ու բարգաւաճման աշխատանքներուն, այլ նաեւ իր հոգեւորական թէ աշխարհական ղեկավարներուն ճամբով դարձաւ Լիբանանի դեսպանը աշխարհի չորս ծագերուն:

Յայտնենք, որ նոյն օրը  կաթողիկոսը այցելեց Մարի Մանուկեան եւ Կիւլպէնկեան վարժարանները ու իր հայրական խօսքը ուղղեց աշակերտներուն եւ ուսուցչական կազմին:

Հանդիպում Իրանի Քրիստոնեայ Համայնքներու
Հոգեւոր Պետերուն Հետ

10590487_819300498091674_2296845251208572250_nՀինգշաբթի, 23 հոկտեմբեր 2014-ին, Թեհրանի Ազգային առաջնորդարանին մէջ տեղի ունեցաւ Իրանի քրիստոնեայ համայնքներու հոգեւոր պետերու հանդիպումը:

Սեպուհ արք. Սարգիսեան ընդհանուր կերպով ներկայացուց Իրանի մէջ քրիստոնեայ համայնքներուն պարզած պատկերը, յայտնելով, որ յաճախակի առիթներով անոնք հանդիպումներ կ’ունենան ընդհանրական հարցերու շուրջ խորհրդակցելու նպատակով: Ապա յաջորդաբար խօսք առին ներկայ հոգեւորականները, որոնք լայն բացատրութիւններ տուին իրենց համայնքներուն առնչուած ծրագիրներուն, մտահոգութիւններուն ու աշխատանքներուն մասին:

Արամ Ա. կաթողիկոս ողջունելով քրիստոնեայ համայնքներու ներկայացուցիչները` շեշտեց յաճախակի առիթներով միասին ըլլալու եւ քրիստոնեայ համայնքները յուզող հարցերուն շուրջ, աղօթական մթնոլորտի մէջ խորհդակցութիւններ ունենալու կարեւորութիւնը: Վեհափառը անդրադառնալով ընդհանրապէս Միջին Արեւելքի ներկայ կացութեան` յիշեցուց քրիստոնէական միութեան առաջնահերթութիւնը` Միջին Արեւելքի եկեղեցիներու խորհուրդը նկատելով միջեկեղեցական գործակցութեան ամէնէն կարեւոր կառոյցը շրջանին մէջ:

Ապա վեհափառ հայրապետը պատասխանեց իրեն ուղղուած հարցումներուն:

Հանդիպում  Իրանի Հայ Նահատակներու
Ընտանիքներուն Հետ

1544974_843357765686125_6578809020474276274_n22 հոկտեմբեր 2014-ի երեկոյեան Թեհրանի Ազգային առաջնորդարանի սրահին մէջ Արամ Ա. կաթողիկոս հանդիպում մը ունեցաւ Իրան-Իրաք պարտադրեալ պատերազմի ընթացքին զոհուած իրանահայ նահատակներու ընտանիքներուն հետ:

Թեհրանի հայոց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արք. Սարգիսեան լայնօրէն անդրադարձաւ, թէ ի՛նչ պայմաններու տակ իրանեան բանակին մէջ ծառայող հայ զինուորները, պաշտպանելով իրանեան հայրենիքը, զոհուեցան պատերազմի դաշտին վրայ: Ան նաեւ բացատրութիւններ տուաւ, թէ պետութիւնն ու Ազգային Առաջնորդարանի իշխանութիւնը ի՛նչ ձեւերով փորձած են օգտակար հանդիսանալ նահատակներու ընտանիքներուն: Յաջորդաբար խօսք առին ներկաներէն ոմանք, ինչպէս նաեւ` նոյն պատերազմին մասնակցած, գերի բռնուած կամ վիրաւորուած հայ զինուորները:

Աւելի քան ժամ մը տեւած այս հանդիպման ընթացքին Արամ Ա. կաթողիկոս լսելէ ետք արտասանուած խօսքերը, իր գնահատանքը յայտնեց, որ հայ զինուորներ, որպէս Իրանի քաղաքացիներ, իրենց արիւնն են թափած իրանեան հայրենիքի պաշտպանութեան ի խնդիր:

Թեհրանի Հայաստանի Դեսպանատան Մէջ

10388189_10152925350513714_2083144805361050166_n23 հոկտեմբեր 2014-ին կաթողիկոսը պաշտօնական այցելութիւն մը տուաւ Իրանի մէջ Հայաստանի դեսպանատան: Ընդունելութեան ներկայ էր նաեւ Հայաստանի Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը:

Առաջին հերթին խօսք առաւ դեսպանը եւ ողջունեց  ներկաները: Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեանը նաեւ ողջունեց վեհափառ հայրապետին ներկայութիւնը` զայն նկատելով գօտեպնդիչ ու առաջնորդող: Անդրադառնալով Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին` նախարարը շեշտեց Արամ Ա.ի ունեցած կարեւոր ներդրումը 100-ամեակի նախապատրաստական աշխատանքներուն:

Իր պատգամին մէջ վեհափառ հայրապետը ողջունեց Իրանի հայութեան եւ դեսպանատան միջեւ գոյութիւն ունեցող սերտ գործակցութիւնը: Ան յայտնեց, որ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւնը եւ իր թեմերը միշտ պիտի շարունակեն իրենց գործօն մասնակցութիւնը բերել Հայաստանի Հանրապետութեան հզօրացման աշխատանքներուն` թէ՛ դեսպանատուներու ճամբով եւ թէ՛ ուղղակիօրէն, ինչպէս նաեւ` Ղարաբաղի անկախութեան առաւել ամրապնդման: Խօսքերու փոխանակումէն ետք տեղի ունեցաւ հիւրասիրութիւն:

Թեհրանի «Արարատ» Մարզաւանին
Հիմնադրութեան 70-Ամեակի Տօնախմբութիւն

1383281_844454508909784_1067960556469937103_nՇուրջ երկու հազար հանդիսականներու ներկայութեան, 23 հոկտեմբեր 2014-ի երեկոյեան, Թեհրանի «Արարատ» մարզաւանին մէջ տեղի ունեցաւ նոյն մարզաւանին հիմնարկութեան 70-ամեակի տօնախմբութիւնը` նախագահութեամբ Արամ Ա. կաթողիկոսին: Ներկայ էին Թեհրանի, Սպահանի եւ Ատրպատականի առաջնորդ սրբազանները, դեսպանները, Հայաստանի Հանրապետութեան սփիւռքի նախարարը եւ զանազան կազմակերպութեանց ու միութեանց ներկայացուցիչները:

Շուրջ երկու ժամ տեւած հանդիսութեան ընթացքին յաջորդաբար խօսք առին` «Արարատ» միութեան ատենապետը, սեպուհ սրբազանը, ՀՄԸՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան ու Համազգայինի Կեդրոնական վարչութեան ատենապետները եւ սփիւռքի նախարարը, որոնք բոլորն ալ շեշտեցին միութեան բերած կարեւոր նպաստը իրանահայ կեանքին: Առաջնորդ սրբազանը վեր առաւ այն նշանակալից դերը, որ ունեցած է «Արարատ» միութիւնը, յատկապէս` գաղութի մշակութային կեանքին մէջ եւ կոչ ուղղեց միութեան առաւել խանդով շարունակելու իր առաքելութիւնը:

Իր հայրապետական պատգամին մէջ ըսաւ, թէ սոսկ սովորութիւն պէտք չէ դառնայ այս, այլ որպէս անձ կամ կազմակերպութիւն` պէտք է հաւատարիմ գտնուինք մեր կրած անուան խորհուրդին ու պատգամին: Ապա վեհափառ հայրապետը անդրադարձաւ «Արարատ» անունին: «Արարատը սոսկ լեռ չէ մեր ժողովուրդին համար: Ան մեր հաւատքին, վճռակամութեան, յոյսին ու տեսիլքին խոյանքն է դէպի երկինք: Կարելի չէ հայութիւնն ու Հայաստանը հասկնալ առանց Արարատին: Այսօր գերեվարուած է Արարատը ցեղասպան թուրքին կողմէ. սակայն ան հայութեան կը պատկանի: Այս գիտակցութեամբ պէտք է ապրի ու պայքարի իւրաքանչիւր հայ»:

Անդրադառնալով Իրանի հայութեան հիմնած «Արարատ» միութեան` վեհափառ հայրապետը ըսաւ. «Եօթանասուն տարիներ «Արարատ» միութիւնը Իրանի հայութեան կեանքին մէջ, Արարատը ապրեցաւ ու ապրեցուց որպէս ոգի, հաւատք ու տեսիլք: Այսօր ան պէտք է վերանորոգէ իր ուխտը նոյն յանձնառութեամբ շարունակելու իր արարատեան առաքելութիւնը»:

Գեղարուեստական հարուստ յայտագիր մը ներկայացուեցաւ, որուն յաջորդեց հիւրասիրութիւն` «Արարատ» մարզաւանի սրահին մէջ: Յայտնենք, որ նոյն օրը Արամ Ա. կաթողիկոսին այցելեց եւ ճաշի հիւրը եղաւ Իրանի մէջ Ռուսիոյ հայազգի դեսպան Լեւոն Ճաղարեանը:

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )