Յեղաշրջող Գաղափարներ. Ինչպէ՞ս Կը Հնչէ Յաջող Քաղաքագէտի Մը Ձայնը

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

ԳԻՏՆԱԿԱՆՆԵՐ Ի ՅԱՅՏ ԲԵՐԱԾ ԵՆ ԱՄԷՆԷՆ ՏՊԱՒՈՐԻՉ ՁԱՅՆԱՍՏԻՃԱՆԸ, ՈՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԳՈՐԾԻՉ ՄԸ ՊԻՏԻ ՕԺՏԷՐ ՀՄԱՅԵԼՈՒ ԿԱՐՈՂՈՒԹԵԱՄԲ: «ՏԻ ԻՆՏԻՓԵՆՏԸՆԹ» ԿԸ ՀՐԱՊԱՐԱԿԷ ԳԱՂՏՆԻՔԸ:

Իտալացի քաղաքագէտ Ումպերթօ Պոսիի ձայնը փոխուած է սրտի կաթուածի ենթարկուելէ ետք:

Իտալացի քաղաքագէտ Ումպերթօ Պոսիի ձայնը փոխուած է սրտի կաթուածի ենթարկուելէ ետք:

Տպաւորելու եւ հմայելու կարողութիւնը խորհրդաւոր գաղափար մըն է: Գիտենք, թէ պիտի ուզէինք այս կարողութիւնը տեսնել մեր ղեկավարներուն մէջ: Սակայն, ինչպէ՞ս անձ մը տպաւորիչ կը նկատենք, իսկ ուրիշ մը` ոչ: Դժուար է ըսել: Այժմ Լոս Անճելըսի մէջ Քալիֆորնիոյ համալսարանէն գիտնականներ կը հաւատան, թէ գտած են կարգ մը պատասխաններ, գէթ` ինչ կը վերաբերի հասկնալու, թէ ինչպէ՛ս կը հնչէ յաջող քաղաքագէտի մը ձայնը: Տարածութեան մէջ հնչող ձայնի մասնագէտ Ռոզարօ Սինիորելլոյի համաձայն, այս կարողութիւնը կախեալ է ձայնային ալիքներու լայն տարողութենէն, ինչպէս նաեւ` ձայնային ալիքները ցանկալի ներգործութեամբ լարելու կարողութենէն:

Սինիորելլօ կը բացատրէ տպաւորիչ ձայնի մը հիմնական երկու երեւոյթները. առաջինը կենսաբանական է, միւսը հիմնուած է լեզուի եւ մշակոյթի վրայ: Կենսաբանական երեւոյթը ընդոծին է եւ կախեալ է անձի մը ձայնալարերուն երկարութենէն (թէեւ իրականութեան մէջ լարեր չեն անոնք, այլ` ծալքեր): Այս յատկանիշը կ՛որոշէ, թէ մէկուն ձայնը բա՞րձր է, թէ՞ ցած: Նախապէս կատարուած ուսումնասիրութիւններու համաձայն, շատ ցած ձայնաստիճաններ մտածել կու տան, թէ խօսողը տիրական է եւ վտանգ կը սպառնայ, իսկ բարձր ձայնաստիճաններ մտածել կու տան, թէ խօսողը բարեհամբոյր է եւ բարեգութ: Երկու տեսակի ձայները կրնան տպաւորիչ թուիլ` ունկնդիրին նախասիրութեան համաձայն:

Ձայնալարերը անփոփոխ են: Սակայն Սինիորելլօ սկսած է հետաքրքրութիւն ցուցաբերել տպաւորիչ անհատականութեան եւ մարդկային ձայնին միջեւ կապին վերաբերեալ, երբ իտալացի քաղաքագէտ Ումպերթօ Պոսի սրտի կաթուածի ենթարկուած է 2004-ին: Կաթուածէն առաջ Պոսի կը նկատուէր ինքզինք պարտադրող բացարձակ հեղինակութիւն, սակայն կաթուածէն ետք մարդիկ զայն կը նկատէին բարեգութ անձ մը: Թէեւ Պոսի կը շարունակէր կիրարկել քաղաքական աջ թեւի նոյն կուսակցութեան քաղաքականութիւնը, սակայն հանրութեան պատկերացումները փոխուած էին անոր նկատմամբ, որովհետեւ փոխուած էր անոր ձայնը:

Լեզուն եւ մշակոյթը շատ աւելի ճկուն են, քան` մարդկային ընդոծին կազմախօսական դրուածքը: Իսկ ինչ որ տպաւորիչ եւ հմայիչ կը նկատենք անհատի մը քով, յաճախ արդիւնք է մեր սորված յատկանիշներուն: «Մեր ուսումնասիրութիւնը ցոյց կուտայ, թէ ձայնային որոշ յատկանիշներ կրնան ինքնիշխան եւ սպառնական թուիլ կարգ մը մշակոյթներու քով, եւ ջերմ` այլ մշակոյթներու», կ՛ըսէ Սինիորելլօ:

Իր ուսումնասիրութեան մէջ Սինիորելլօ օգտագործած է իտալացի ղեկավար Լուիճի տը Մաճիսթրիսի, ֆրանսացի ղեկավար Ֆրանսուա Հոլանտի, պրազիլցի ղեկավար Լուիզ Ինասիօ Լուլա տա Սիլվայի արտասանած ճառերը: Ան տարբաղադրած է անոնց խօսքերը, այսինքն դուրս բերած է բառերը եւ պահած է միայն ձայնային ալիքներն ու ձայնաստիճանը: Ապա ուսումնասիրութեան մասնակցողներէն խնդրած է 67 ածականներով (եռանդուն, ցանկայարոյց, իմաստուն, գրաւիչ, եւ այլն) նկարագրել խօսքերը` առանց ենթակայ դառնալու անոնց գործածած բառերուն ազդեցութեան:

Սինիորելլօ շրջած է ձայնային յարաչափութիւնները` ի յայտ բերելու համար անոնց ներգործութիւնը ունկնդիրին վրայ: Ան նկատած է, թէ այն ղեկավարները, որոնք կը բնորոշուին իբրեւ տիրապետող եւ սպառնական, հիմնականին մէջ ունին ձայնային կարճ ալիքներ եւ լայն տարողութեամբ ձայնաստիճաններ, իսկ այն ղեկավարները, որոնք կը բնորոշուին իբրեւ անկեղծ եւ վստահեցնող` հակամէտ են ունենալու ձայնային աւելի երկար ալիքներ եւ ձայնաստիճանի աւելի սեղմ տարողութիւն:

Այս յայտնաբերումները, որոնք ներկայացուած են Ամերիկայի ձայնագէտներու ընկերակցութեան 168-րդ ժողովին, հասարակաց երեւոյթ էին, անկախ, թէ ուսումնասիրութեան մասնակցողները ուրկէ կու գային (ուսումնասիրութիւնը կատարուած է Ֆրանսայի, Իտալիոյ եւ Պրազիլի մէջ): Սակայն Սինիորելլօ ի յայտ բերած է, թէ ունկնդիրներուն նախընտրած ղեկավարի տեսակը սերտօրէն կ՛առնչուի այն մշակոյթին հետ, որուն կը պատկանին անոնք:

«Կը թուի, թէ իտալացիք կարիքը ունին ցած ձայնաստիճանով ղեկավարներու, ֆրանսացիք` բարձր, եւ այս` մշակութային պատճառներով,- կը բացատրէ Սինիորելլօ:- Կը թուի, թէ իտալացիք կը նախընտրեն աւելի տիրական ղեկավարը, իսկ ֆրանսացիք` աւելի մրցունակը»:

Ուսումնասիրողները չեն քննած բրիտանացի քաղաքագէտներու ձայնին ներգործութիւնը: Հետեւաբար միայն ենթադրութիւններ կարելի է կատարել այս մասին: Սակայն Սինիորելլօ կ՛ըսէ, թէ գոյութիւն չունին ոչ գրաւիչ ձայներ: Ան ձայները կը բաժնէ երեք տեսակի` գրաւիչ, բարեհամբոյր կամ` մրցունակ եւ տիրական:

«Տի Ինտիփենտընթ» Բրիտանիոյ քաղաքական կուսակցական ղեկավարներու ճառերը ուղարկած է Սինիորելլոյի, որ թէեւ գիտական ձեւով զանոնք վերլուծելու ժամանակ չէ ունեցած, սակայն նկատած է, թէ Նայճըլ Ֆերըճ «շատ աւելի նուազ չափով ի գործ կը դնէ գրաւիչ ձայնի մը յատկանիշները», քան` Տէյվիտ Քամերոն: «Քամերոն իր գրաւիչ ձայնը տարբեր ձեւերով կը գործածէ, որովհետեւ տարբեր տեսակի հետեւորդներ ունի», կը նշէ Սինիորելլօ:

«Եթէ Ֆերըճ կը փափաքի հասնիլ աւելի լայն զանգուածներու, ապա պէտք է փոխէ իր ձայնը գործածելու ռազմավարութիւնը եւ ի գործ դնէ գրաւիչ դառնալու այլ միջոցներ` փոխանակ ամէն անգամ խօսելու կարճ ալիքի վրայ եւ` թաւ ձայնաստիճանով,- կ՛ըսէ Սինիորելլօ:- Ան իր ձայնային երկար ալիքները պէտք է ի գործ դնէ, երբ կը ցանկայ գրաւել իգական սեռը»:

 

 

Share this Article
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )