Թուրք Բարձրաստիճան Զօրավարին «Յատուկ Նշանակութեան» Ելոյթն Առաջնագծում

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ

KB_Turkish-General-1Հնարաւոր չէր անտարբեր անցնել օրերս թուրքական մի շարք առաջատար լրատուամիջոցների գլխաւոր լուրերի շարքում տեղ գտած մի տեղեկութեան կողքով, որում նշւում էր, թէ թուրքական բանակի յատուկ նշանակութեան զօրքերի հրամանատարն այցելել է Ազրպէյճան, ապա հայ-ազրպէյճանական շփման գիծ (Արցախի հատուած), որտեղ հանդիպել է ազրպէյճանցի սահմանապահ զինծառայողներին, դիտել հայկական մարտական դիրքերը եւ յայտարարութիւններ արել: Ի հարկէ, թուրք բարձրաստիճան զինուորականի այցն առաջնագիծ իրադարձային էր, քանի որ յաճախակի Պաքու մեկնող թուրք զինուորականներն ամէն անգամ չէ, որ այցելում են հայ-ազրպէյճանական սահման (եւ ինչն աշխուժօրէն լուսաբանում են թուրքական աղբիւրները): Ուշադրութիւն էր գրաւում նաեւ նրա` իր զբաղեցրած պաշտօնին այնքան էլ չհամապատասխանող ելոյթն առաջնագծում` ազրպէյճանական բանակի զինծառայողների համար:

KB_Turkish-General-2Այժմ` աւելի մանրամասն: Թուրքիայի զինուած ուժերի յատուկ նշանակութեան զօրքերի հրամանատար, զօրավար Զեքայի Աքսաքալլըն նոյեմբերի 6-ին այցով Ազրպէյճանում էր, իսկ նոյեմբերի 9-ին մեկնել էր առաջնագիծ, որտեղ զրուցել է Ազրպէյճանի զինուած ուժերի  զինծառայողների հետ, դիպուկահար հրացանի նշանառման հեռադիտակով դիտել հայկական զինուած ուժերի մարտական դիրքերը: Հետաքրքրութիւն առաջացրած այցն առաւել մեծ ուշադրութիւն գրաւեց առաջնագծում թուրք զօրավարի` ազրպէյճանցի զինուորներին ուղղուած «ոգեւորող» խօսքով. «Ձեզանով հպարտանում եմ: [….] Թուրքիան մշտապէս Ազրպէյճանի կողքին է: Ազրպէյճանի եւ Թուրքիայի զինուորներն անպարտելի են: Պատերազմներում մենք սա բազմիցս ցուցադրել ենք»:

Այս խօսքերից յետոյ կարող ենք մտածել, որ թուրք զօրավարը կա՛մ յայտնի պատմական փաստերին չի տիրապետում, կա՛մ էլ ուղղակի իր շրջապատին յիմարի տեղ է դրել: Չգնալով վաղ անցեալ` բաւական է յիշել արցախեան պատերազմը, որտեղ ազրպէյճանցիները կատարեալ ռազմական պարտութիւն կրեցին, իսկ Թուրքիան, մեծ հաշուով, Ազրպէյճանի կողքին չեղաւ, ինչպէս փորձում էր համոզել բարձրաստիճան թուրք զինուորականը: Բաւական թոյլ ու անհիմն, «պաթոս 99 լվլ» մակարդակի ելոյթ էր` փաստերի խեղաթիւրումով: Միգուցէ լսարանի պահանջներն էին այդքան ցածր, թէ՞ ուղղակի դասախօսը լաւ պատրաստ չէր: Սա զօրավար Աքսաքալլըն ինքը կ՛իմանայ:

Չկենտրոնանալով միայն զօրավարի ասած խօսքերի վրայ` հարկ է կանգ առնել այս այցի միւս կէտերի վրայ: Մասնաւորապէս տեղեկութիւնները շատ են, որ ազրպէյճանական բանակի յատուկ ջոկատայինները պատրաստութիւն են անցնում կա՛մ Թուրքիայում, կա՛մ էլ թուրք ռազմական տեսուչների ղեկավարութեամբ: Թէեւ Թուրքիայի եւ Ազրպէյճանի միջեւ ռազմական արհեստագիտութեան ոլորտին մէջ համագործակցութիւնը չի կարելի անուանել բարձր մակարդակի, այնուամենայնիւ, ռազմական կրթութեան առումով երկու պետութիւններն էլ սերտ համագործակցում են, ինչը ցոյց է տալիս թուրքական ռազմական եւ ռազմաբժշկական կրթական հաստատութիւններում սովորող ազրպէյճանցիների բաւական մեծ թիւը: Այնպէս որ, սպասելի է, որ այս այցի արդիւնքներով թուրք եւ ազրպէյճանցի յատուկ ջոկատայինների միջեւ համագործակցութիւնը կը խորանայ, նոր պայմանաւորուածութիւններ կը լինեն: Սա այն ոլորտը չէ, որի մասին բոլոր մանրամասները հասանելի կը լինեն հասարակութեան լայն շերտերին, սակայն մեր պետութեան համապատասխան կառոյցներն ուշադրութեան կենտրոնում պէտք է պահեն այն:

Յետ Գրութեան Փոխարէն

Սպասելի էր, որ թուրք զօրավարի այցն առաջնագիծ ու նմանատիպ յայտարարութիւնը կը գրաւի հայկական լրատուամիջոցների ուշադրութիւնը:

Բայց հայկական որոշ լրատուամիջոցներ փորձեցին լինել «Հռոմի պապից աւելի կաթոլիկ» այցը համեմելով սեփական պատումներով, որոնցից մէկն էլ այն էր, թէ թուրք զօրավարը ոչ միայն դիտել է հայկական մարտական դիրքերը, այլ նաեւ դիպուկահար հրացանով կրակ արձակել Արցախի դիրքապահների ուղղութեամբ: Թուրք զօրավարի այցի վերաբերեալ աղբիւրը` թուրքական պետական «Անատոլու» լրատուական գործակալութիւնն ու նրանից նիւթն արտատպած թուրքական լրատուամիջոցների մօտ որեւէ յիշատակում չկար կրակոցի մասին, իսկ այդ ո՞ր աղբիւրը նրանց յուշեց, թէ թուրք զօրավարը դիտելուց բացի` դեռ մի հատ էլ կրակել է Պաշտպանութեան բանակի դիրքերի ուղղութեամբ: Արդեօ՞ք պէտք է մեզ նման մօտեցում, երբ ինքներս ենք ստիպում թուրք զօրավարին «կրակել» մեր դիրքապահների ուղղութեամբ:

Եւ վերջում, նման ելոյթներ նախընտրող թուրք զօրավարի համար օգտակար է դիտել «անպարտելի ազրպէյճանցիներին» Արցախի հերոսամարտում յաղթած հայկական բանակին` իր ելոյթի եւ իրականութեան միջեւ տարբերութիւնները հասկանալու համար:

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ
Թուրքագէտ

«Թուրքագիտական փորթալ»

Share this Article
CATEGORIES