ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԱՍՆԱԳԷՏԸ ԿՈՉ Կ՛ՈՒՂՂԷ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹԵՆԷՆ ԲԱՐՁՐ ԴԱՍԵԼՈՒ ՀԱՅԵՐՈՒՆ ՏԱՌԱՊԱՆՔՆԵՐԸ

Իսրայէլ Չառնի

22 յուլիսին իսրայէլեան «Հաարեց» օրաթերթին մէջ լոյս տեսաւ Ռաֆայէլ Ատենի ստորագրութեամբ յօդուած մը, ուր յօդուածագիրը կ՛անդրադառնայ հրեայ պատմաբան, ցեղասպանութիւններու աշխարհահռչակ մասնագէտ Իսրայէլ Չառնիի անցեալ շաբաթ Հայոց ցեղասպանութեան մասին կատարած յայտարարութիւններուն:

«Եթէ ապագային Իսրայէլ ճանչնայ Թուրքիոյ կողմէ կատարուած մէկուկէս միլիոն հայերու ցեղասպանութիւնը, ապա այդ ճանաչումը իրագործուած պիտի ըլլայ իսրայէլացի պատմաբան Իսրայէլ Չառնիի` տասնամեակներու ընթացքին տարած ջանքերուն շնորհիւ: Սակայն Չառնին, որ այսօր կ՛ապրի Երուսաղէմի մէջ, զգուշութեամբ կը մօտենայ Թուրքիոյ եւ Իսրայէլի միջեւ լարուածութեան թուլացումին: Բան մը, որ կրնայ խափանել ճանաչման ուղղութեամբ կատարուող աշխատանքները», կը գրէ յօդուածագիրը:

Ատեն կը մէջբերէ Չառնիին անցեալ շաբաթ կատարած մէկ յայտարարութիւնը. «Թուրքիոյ հետ մերձեցումը խաղ մըն է, զոր քաղաքագէտները պէտք է խաղան, որովհետեւ մենք կ՛ուզենք արձանագրել առաւելագոյն շահերը: Սակայն պէտք չէ կարծենք, որ մենք գործ ունինք ոչ ամբողջատիրական եւ անվնաս կառավարութեան մը հետ: Չեմ կարծեր, որ մենք պէտք է դարձեալ փոխզիջման երթանք Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանչնալու-չճանչնալու հարցին շուրջ: Այդ մէկը պէտք չէ  ամուսնալուծումէն ետք վերամիաւորուելու հիմքը ըլլայ»:

Յօդուածագիրը դիտել կու տայ, որ Թուրքիա տակաւին կը մերժէ 1915-էն 1923-ի միջեւ Օսմանեան կայսրութեան կողմէ մէկուկէս միլիոն հայերու սպանութիւնը ճանչնալ իբրեւ ցեղասպանութիւն: «Իսրայէլ, որ մինչեւ վերջերս Թուրքիան կը նկատէ կարեւոր դաշնակից մը շրջանին մէջ, տակաւին պաշտօնապէս չէ ճանչցած Հայոց ցեղասպանութիւնը: Բայց «Ազատութեան» նաւատորմիղի միջադէպին պատճառով երկկողմ յարաբերութիւններու սառեցումէն ետք Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման հարցը նոր թափ ստացած էր», կ՛ըսէ Ատեն:

Յօդուածագիրը դարձեալ կը մէջբերէ Չառնիին խօսքերը. «Ես կը հաւատամ, որ մեր ղեկավարները պէտք չէ տան այնպիսի որոշումներ, որոնք կրնան վնասել մեր երկրին: [®] Իսրայէլի ապահովութիւնը բացարձակ առաջնահերթութիւն է: Սակայն քաղաքական, տնտեսական եւ զինուորական արդարացի մտահոգութիւններով հանդերձ, Իսրայէլ միայն իր սեփական տառապանքներուն համար պէտք չէ շարունակէ ուրանալ ուրիշ ժողովուրդի մը տառապանքները: Երբ հարցը գայ Իսրայէլի կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ուրացման, ես հարց կու տամ. ի՞նչ պիտի ըլլար մեր կառավարութեան եւ մեր ժողովուրդին հակազդեցութիւնը, եթէ որեւէ երկիր ուրանար Ողջակիզումը»:

Յօդուածը նաեւ կը նշէ, որ Չառնին մասնագիտութեամբ հոգեբան եղած է, սակայն ցեղասպանութիւններու նկատմամբ հետաքրքրութիւն ցուցաբերած է 1960-ականներուն, երբ Ողջակիզումին վերաբերող ահաւոր երազէ մը արթննալով անդրադարձած է, որ հոգեբան ըլլալով հանդերձ երբեք չէ ուսումնասիրած մարդկային դաժանութիւնը:

 

Share this Article
CATEGORIES