Լիբանանահայ Օգնութեան Խաչ. Դասախօսութիւն` «Առողջ Երկարակեցութիւնը» Նիւթով

Շաքէ Բարմաքսզեան
Կազմակերպութեամբ Լիբանանահայ օգնութեան խաչի առողջապահական յանձնախումբին եւ «Ա. Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի նախազգուշական բաժանմունքին, չորեքշաբթի, 10 դեկտեմբեր 2014-ին առաւօտեան ժամը 10:00-ին, կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Առողջ երկարակեցութիւնը» նիւթով դասախօսութիւնը, զոր ներկայացուց տարրալուծարանի մասնագէտ Շաքէ Բարմաքսզեան:
Առողջապահական յանձնախումբին անունով բացման խօսքը ներկայացուց Սոնա Եափուճեան: Ան ներկայացնելէ ետք օրուան դասախօսը նշեց, որ երկարակեցութիւնը թէեւ որոշ չափով ժառանգական է, սակայն առողջ երկարակեցութեան համար սնունդը, մարզանքը, աշխատանքը, ինչպէս նաեւ կեանքի նկատմամբ լաւատեսութիւնը նպաստաւոր պայմաններ են:
Դասախօս Շաքէ Բարմաքսզեան իր ներածականին մէջ յիշեց Հին կտակարանէն Մովսէս մարգարէն, ապրած է 120 տարի: Աստուածաշունչը կ՛աւելցնէ. «իր տեսողութիւնը պղտորած չէր եւ իր ուժը, զօրութիւնը պահպանած էր»: Մարդ արարածը երկար ապրելու կարողականութիւնը ունեցած է: Անցեալ դարու սկիզբը` 1900-ական թուականներուն, մարդիկ կ՛ապրէին միջին հաշուով 45 տարի, իսկ ներկայիս երկարակեցութեան ակնկալութիւնը 80 տարի է:
Սահմանելով երկարակեցութիւնը` դասախօսը նշեց, որ անիկա այն կարողականութիւնն է, որ ողջ անհատը, որոշ ցեղի պատկանող, իր ամբողջ կեանքին ընթացքին, իր ծննդեան թուականէն սկսեալ, ծրագրուած է ապրելու առաւելագոյն տարիքի հասնելու համար: Ի մտի պէտք է ունենալ, թէ նոյն ցեղին պատկանող անհատի մը միջին երկարակեցութեան ակնկալութիւնը փոփոխական է: Երկարակեցութեան մրցանիշը կոտրած է Ժան Լուիզ Քալմանը (1875-1997)` ապրելով 122 տարի եւ 164 օր:
Շաքէ Բարմաքսզեան նշեց նաեւ այն երկիրները, ուր մարդիկ աւելի երկար եւ առողջ կ՛ապրին, նկատի ունենալով կլիմայական պայմանները: Այս բաժինով կ՛արժէ յիշել հայկական աշխարհէն Լեռնային Ղարաբաղը, ինչպէս նաեւ Արմաւիրի մարզը:
Երկրորդ բաժինով դասախօսը նշեց տարբեր պատճառներ, ազդակներ, որոնք կը նպաստեն ներկայ ժամանակաշրջանին առողջ երկարակեցութեան:
ա.- Առողջապահական դիտանկիւնէն նախազգուշական զանազան միջոցառումները.
Հսկել մարմնի ընդհանուր առողջութեան` հեռու մնալով գիրութենէ, ոգելից ըմպելիէ եւ տարբեր մոլութիւններէ, որոնք նպաստաւոր չեն առողջ ապրելաձեւին համար:
Շարունակաբար մարզանքի հետեւիլը:
Ծննդաբերութեան եւ մանկաբուժութեան մարզերուն մէջ տարբեր յառաջդիմութիւնները:
Մանրէներու դէմ հականեխումը, անթիպիոթիքները, պատուաստները:
Վիրաբուժութեան եւ ատամնաբուժութեան արդիականացումը:
բ.- Ընկերային դիտանկիւնէն.
Աշխատանքի պայմաններու բարելաւումը:
Վճարովի արձակուրդը:
Շինարարական եւ կառոյցներու նկատմամբ ապահովութեան առկայութիւնը:
Շաքէ Բարմաքսզեան պատասխանելով այն հարցումին, թէ ինչպէ՛ս կարելի է երկար եւ առողջ ապրիլ, նշեց հետեւեալ կէտերը.
Քունի դերակատարութիւնը:
Կեանքին մէջ նպատակ մը հետապնդելը:
Հետեւիլ կեանքի տարբեր հանգրուաններուն, բժիշկի այցելութիւններուն, պատուաստներուն, նախազգուշական քննութիւններուն:
Վերջին եւ երրորդ բաժինով դասախօսը ներկայացուց գիտնականներու հետազօտութիւնները` առողջ երկարակեցութեան մարզին մէջ:
Կենսաբանութեան ծիրին մէջ, արդի արհեստագիտութեան եւ կենսաբժշկութեան օգնութեամբ գիտնականները կը սերտեն մարդկային բջիջներու կազմը` յայտնաբերելու ու կանխարգիլելու տարբեր հիւանդութիւններու պատճառները, յատկապէս ծինային հիւանդութիւններու պարագային:
Յատուկ աշխատանքներ տեղի կ՛ունենան զարգացնելու դեղաբանութիւնը:
Տեղի կ՛ունենան լայն ուսումնասիրութիւններ` հասկնալու ուղեղային գործօնը` գիտակցութեան, յիշողութեան եւ ճանչնալու կարողութիւնները, յատկապէս Ալզհայմըր, Փարքինսըն, հիւանդութիւններուն պարագային:
Հիւանդութիւններու դէմ դիմադրողականութիւնը աւելի զօրացնելու եւ պաշտպանելու հոլովոյթը:
Օգտագործել արդի արհեստագիտութիւնը դիմագրաւելու մարտահրաւէրները, պաշտպանել մեկուսացումէ, ստեղծելով այնպիսի միջավայր մը, որ անհատը ինքզինք ուրիշէն կախեալ չզգայ:
Ֆիզիքական թերութիւնները սրբագրելու կերպերը մշակել:
Աւարտին Շաքէ Բարմաքսզեան զանազան օրինակներով եւ բացատրութիւններով պատասխանեց ներկաներուն հարցումներուն:

