ԳԱՂՈՒԹԷ-ԳԱՂՈՒԹ

ՍՈՒՐԻԱ

ՊԱՇՏՕՆԱԿԱՆ ԲԱՑՈՒՄ ՀԱԼԷՊԻ ԿԻԼԻԿԵԱՆ
ՃԵՄԱՐԱՆԻ ԱՐԴԻԱԿԱՆ ՏԱՐՐԱԼՈՒԾԱՐԱՆԻՆ

Հովանաւորութեամբ Հալէպի շրջանի վարիչ մարմինին, կազմակերպութեամբ Կիլիկեան ճեմարանի հոգաբարձութեան, նախագահութեամբ Սուրիոյ Հայ աւետարանական եկեղեցիներու համայնքապետ վեր. Յարութիւն Սելիմեանի, ներկայութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան հիւպատոս Աշոտ Մանուկեանի, հալէպահայ մշակութային, բարեսիրական եւ մարզական միութեանց ներկայացուցիչներու, Կիլիկեան կրթական հաստատութեան բարերարներու եւ բարեկամներու հոծ բազմութեան, վերջերս բացումը կատարուեցաւ Կիլիկեան ճեմարանի գերարդիական եւ ժամանակակից տարրալուծարանին, որուն սրահին վերանորոգումն ու սարքաւորումը սիրայօժար յանձն առած էին ազգային բարերարներ` Գաբրիէլ եւ Վիգէն Չեմպերճեաններ, ի յիշատակ իրենց մօր` Պերճուհի Չեմպերճեանի անթառամ յիշատակին:

Բացման խօսքով հանդէս եկաւ հոգաբարձութեան անդամ Աւօ Խոշաֆեան, որ իր շնորհակալական խօսքէն ետք հրաւիրեց հոգաբարձութեան ատենապետ տոքթ. Յակոբ Օգճեանը, որ յուշանուէրով մը պատուեց տարրալուծարանի բարերար եւ վարիչ մարմինի ատենապետ Վիգէն Չեմպերճեանը: Ազգ. բարերար Գաբրիէլ Չեմպերճեան քաղաքէն բացակայելուն պատճառով չկրցաւ ներկայ գտնուիլ բացման պաշտօնական հանդիսութեան:

Տարրալուծարանի բացման ժապաւէնը հատեցին Սուրիոյ Հայ աւետ. եկեղեցիներու համայնքապետ վեր. Յարութիւն Սելիմեան, Հայաստանի հիւպատոս Աշոտ Մանուկեան եւ ազգային բարերար Վիգէն Չեմպերճեան, ապա Կիլիկեանի նախկին սաներէն քիմիագէտ տոքթ. Վազգէն Գաբրիէլեան մանրամասն տեղեկութիւններ եւ բացատրութիւններ տուաւ տարրալուծարանի շուրջ:

Յաջորդաբար խօսք առին վեր. Սելիմեան,  տոքթ. Թորոս Թորանեան եւ Հայ առաք. եկեղեցւոյ ներկայացուցիչ Յուսիկ Ա. քհնյ. Սեդրակեան, որոնք բարձր գնահատեցին տարուած աշխատանքը եւ Կիլիկեան կրթական հաստատութեան կատարած վսեմ գործը` հալէպահայ  գաղութին մէջ, մաղթելով նորանոր յաջողութիւններ եւ վերելք` դէպի նոր ապագայ:

 

ԹԵՀՐԱՆ

«ԱԼԻՔ»` ՅՈԲԵԼԵՆԱԿԱՆ 80-ԱՄԵԱԿԻ ՁԵՌՆԱՐԿՆԵՐ

«Ալիք» օրաթերթի յոբելենական 80-ամեակին առիթով կազմակերպուեցան զանազան ձեռնարկներ, որոնց ընթացքին խօսքեր արտասանեցին կարգ մը անձնաւորութիւններ, որոնցմէ` թերթի գլխաւոր խմբագիր Դերենիկ Մելիքեան, «Ալիք» օրաթերթի արտօնատէր Ալպերթ Աճեմեան եւ մտաւորական, իրաւաբան դոկտ. Օննիկ Սահակեան:

Դերենիկ Մելիքեան իր խօսքին մէջ նշեց, որ իրենց պարտքն է արդարացնել նախորդ սերունդներու ուսերուն վրայ դրուած` մտքերուն մէջ կոփուած եւ իրենց առօրեայ գործի աշխատանքի արգասիքները: Ան նաեւ ամփոփ կէտերու մէջ ներկայացուց օրաթերթին աշխատանքները:

Ալպերթ Աճեմեան հաստատեց, թէ «Ալիք»ը որպէս Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան մեծ անդաստանի մէկ անդամը` եղած է նաեւ համայնքային թերթ եւ առաջին իսկ օրէն ժողովուրդին եւ մանաւանդ մտաւորականութեան կողմէ սիրուած եւ  գուրգուրուած օրկան մը: Ան յարգանքի խօսք ուղղեց հիմնադիրներուն, երախտագիտական խօսք ուղղեց բոլոր անոնց, որոնք նիւթապէս եւ բարոյապէս նեցուկ կանգնեցան թերթի յաջողութեան:

Դոկտ. Օննիկ Սահակեան, որ այս յատուկ առիթին համար ժամանած էր Հայաստանէն, իր խօսքին մէջ հպարտութեամբ նշեց, որ ինք դեռ 24 տարեկան էր, երբ «Ալիք»ի ժամանակի խմբագիր Յովսէփ Յովհաննիսեան Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ Ներսէս արք. Մելիք-Թանգեանի յուղարկաւորութեան մասնակցելու համար 1948 թուականին մեկնած էր Թաւրիզ` խմբագրի պարտականութիւնները վստահելով իրեն, որուն համար ինք այսօր մեծ հպարտութիւն կը զգար:

 

ՅՈՒՆԱՍՏԱՆ

ՆԷՈՍ ՔՈԶՄՈՍԻ Ս. ԿԱՐԱՊԵՏ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ
ՈՒԽՏԱԳՆԱՑՈՒԹԻՒՆԸ ԴԷՊԻ ԼԵԶՊՈՍ-
ՄԻԹԻԼԻՆԻ ԿՂԶԻՆ

Կազմակերպութեամբ Նէոս Քոզմոսի Ս. Կարապետ եկեղեցւոյ Թաղային խորհուրդին,   26 յունիսին տեղի ունեցաւ ուխտագնացութիւն-շրջապտոյտ դէպի Միթիլինի` Փոքր Ասիոյ աղէտէն ետք հայութեան առաջին գաղթօճախը, ուր հազարաւոր աղէտաւոր հայորդիներ  ապաստան գտած էին:

Մասնակցողները չորս օրերու ընթացքին առիթը ունեցան այցելելու ուխտակատար պատմական եկեղեցիներ եւ վանքեր, յատկանշական տեսարժան վայրեր, Այասոյի բարձրաւանդակ գիւղը, Վաթերա եւ անոր բնութեան պատմութեան թանգարանը, Վրիսա կոչուած վայրը, Սիղրի եւ անոր Լիմոնաս վանքային համալիրը իր 90 ճարտարապետական տարբեր մատուռներով, Էրեսոսի աշխարհահռչակ քարացած անտառը, Միթիլինիի նշանաւոր  ուխտատեղի` սուրբ Ռաֆայէլի վանքը,  հրաշակատար սուրբ Թաքսիարխիսի, Մոլիվոյի գեղեցիկ ծովափն ու անոր բերդը, Փեթրայի հրաշալի ծովափը, «Վարվայեանի» ծանօթ մակնիշի օղիի գործարանը, Միթիլինի քաղաքի առաջնորդանիստ` Ս. Թերափոնտա մայր տաճարը, ինչպէս նաեւ 1922-ի աղէտի գաղթական հայերու երբեմնի եկեղեցին, որ հայութեան պարպումէն ետք տրամադրուած է կղզիի յոյն կաթողիկէ համայնքին: Անոնք այցելեցին նաեւ Ս. Քիրիաքիի գերեզմանատունը:

ՅԱՆՈՒՆ ԱԶԳԻ ԱԶԱՏՈՒԹԵԱՆ-ԼԻԶՊՈՆԻ
ՀԻՆԳ ՏՂՈՑ ՅԻՇԱՏԱԿԻՆ ՆՈՒԻՐՈՒԱԾ
ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ

Կազմակերպութեամբ ՀՅԴ Երիտասարդական միութեան Կեդրոնական վարչութեան եւ նախագահութեամբ թեմի առաջնորդ Խորէն եպս. Տողրամաճեանի, 24 յուլիսին Քոքինիոյ Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ տեղի ունեցաւ Լիզպոնի տղոց ողջակիզման 28-ամեակի նշում: Ներկայ գտնուեցան Յունահայոց ազգային վարչութեան, ՀՅԴ Յունաստանի Կեդրոնական կոմիտէի եւ ՀՅԴ կոմիտէներու ներկայացուցիչներ, ինչպէս նաեւ միութենական կառոյցներու շրջանային եւ տեղական վարչութիւններու անդամներ, ՀՅԴ Երիտասարդական եւ ՀՅԴ Պատանեկան միութեանց անդամներ:

Իր խօսքին մէջ առաջնորդ սրբազան հայրը անդրադառնալով Լիզպոնի հինգ անձնազոհերու արարքին` հաստատեց, որ մարդու տրամաբանութենէն վեր, մանաւանդ քաջութիւն պահանջող կամ հաւատք պահանջող արարք մըն էր: Սովորական նահատակութիւն մը չէր Լիզպոնի հինգին կատարածը, այլ ուղղակի անձնազոհութիւն էր, Հայաստանի, հայրենիքին, ազգին ու եկեղեցւոյ հաւատքին ընդմէջէն: Ան նկատել տուաւ, որ Լիզպոնի հինգ տղոց` Արային, Սեդրակին,  Սիմոնին, Վաչէին եւ Սագոյին յիշատակին կազմակերպուած յուշ-երեկոները կու գան լռութեան պատերը քանդելու եւ ըսելու, թէ հայ երիտասարդութիւնը ինքզինք պատրաստ կը զգայ ամէն օր պայքարը շարունակելու, որպէսզի համայն աշխարհին միշտ լսցնէ, թէ անարդարութիւն մը գործուած է, եւ հայ ժողովուրդը տակաւին կը սպասէ արդարութեան հատուցման:

Սրբազան հայրը յիշեց Արցախի ազատամարտի օրերը` նշելով, թէ Լիզպոնի տղոց արարքը ներշնչման աղբիւր դարձաւ նաեւ Արցախի ազատագրութեան պայքարին մասնակցած հայ երիտասարդութեան համար: Ան խստօրէն դատապարտեց անտարբերութեան մթնոլորտը,  որ հեռու կը պահէ երիտասարդ կամ աւելի տարեց սերունդները, որոնք նախապատուութիւն կու տան անձնական զուարճանքին` թերանալով նոյնիսկ նուազագոյն պարտականութիւնը կատարելէ,  հոգեհանգստեան պաշտօնին ներկայ գտնուելէ:

ՀՅԴ Երիտասարդական միութեան խօսքին մէջ շեշտուեցաւ, որ հայ ժողովուրդի իրաւունքներուն եւ արդարութեան համար մինչեւ վերջին շունչ պայքարելու ուխտեալներ էին Լիզպոնի հինգ քաջերը, որոնք յանուն Հայ դատի պահանջատիրութեան` ուժանակով պայթեցուցին թրքական պետութիւնը խորհրդանշող շէնքը, ինքնասպանական գործողութեամբ եւ հերոսական գաղափարապաշտութեամբ նուիրաբերելով իրենց գերագոյնը` դեռատի կեանքերը:

Լիզպոնի տղաքը ուխտեցին` նախ մեր ժողովուրդին եւ իրենց սերնդակիցներուն,  ապա ցեղասպան թրքական պետութեան ժառանգորդներուն եւ, վերջապէս, լուռ ու անտարբեր հայեացքով հայոց ողբերգութեան նայող աշխարհին` առաւելագոյն ուժգնութեամբ փոխանցել իրենց պատգամը:

Լիզպոնի պատգամը մէկ էր. նոր ժամանակներու ոգիով սեփական վկայութիւնը տալ հայ ազգային գաղափարախօսութեան: Ազատ,  Անկախ ու Միացեալ Հայաստանէն դուրս` թափառական  կեանքի բոլոր հեռանկարները մերժելու հայու յեղափոխական անդառնալի ուխտն էր այդ պատգամը:

Լիզպոնը խորհրդանշեց հայու պատրաստակամութիւնը` գերագոյն զոհաբերութեան անձնական օրինակով յառաջ շարժելու պատմութեան անիւը եւ նուաճելու հայ ժողովուրդին մեծ երազը:

 

ՄԻԱՑԵԱԼ ՆԱՀԱՆԳՆԵՐ

ԻՐԱՒԱԲԱՆ ԺՈԶԵՖ ԿԱՆԻՄԵԱՆ ԿԱՐՄԻՐ ԽԱՉԷՆ
ԿԸ ՍՏԱՆԱՅ ԾԱՌԱՅՈՒԹԵԱՆ ՇՔԱՆՇԱՆ

Մեծն Լոս Անճելըսի Ամերիկեան կարմիր խաչի տարեկան 95-րդ ժողովը գումարուեցաւ 24 յունիսին: Ընթացքին, սոյն մարմինի խնամակալ մարմինի անդամ, իրաւաբան Ժոզեֆ Կանիմեան, խնամակալ մարմինի ատենապետին` Ճեֆ Սաքակուչիի եւ վարչական գլխաւոր պաշտօնեայ Փոլ Շուլցի ձեռամբ ստացաւ հինգ տարուան ծառայութեան շքանշան` առ ի գնահատութիւն Ամերիկեան կարմիր խաչին մատուցած ծառայութեանց համար:

Ժոզեֆ Կանիմեան եղած է Թեմական խորհուրդի նախկին ատենապետ եւ Արեւմտեան թեմի մնայուն հիմնադրամի վարիչ մարմինի անդամ: Ան անդամ է նաեւ «Արարատ տան» խնամակալ մարմինին եւ իր գործօն մասնակցութիւնը կը բերէ գաղութին մէջ գործող զանազան բարեսիրական կազմակերպութիւններուն: Հայաստանեայց  եկեղեցւոյ Արեւմտեան թեմը գործնականապէս կ՛օժանդակէ Ամերիկեան կարմիր խաչին` մարդասիրական օգնութիւն ցուցաբերելով համայն աշխարհի բարեսիրական առաքելութեան: Թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեան անձամբ եւ յանուն Թեմական խորհուրդին ու թեմի համայն հաւատացեալներուն` շնորհաւորեց  պատուոյ շքանշանին արժանացած Ժոզեֆ Կանիմեանը:

ՄԵԾԱՐԱՆՔԻ ՀԱՆԴԻՍՈՒԹԻՒՆ` ՆՈՒԻՐՈՒԱԾ
ԴՈԿՏ. ԶԱՒԷՆ Ա. ՔՀՆՅ. ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆԻ

Նախագահութեամբ թեմի առաջնորդ Յովնան արք. Տէրտէրեանի, կազմակերպութեամբ ԹՄՄ Լոս Անճելըսի մասնաճիւղին, վերջերս  առաջնորդարանի «Զօրայեան» թանգարանին մէջ տեղի ունեցաւ մեծարանքի հանդիսութիւն մը` դոկտ. Զաւէն Ա. քհնյ. Արզումանեանի մշակութային-հոգեւոր 60 տարիներու ծառայութեան եւ 2011-ին հրատարակուած իր երեք հատորներուն առիթներով:

ԹՄՄ Լոս Անճելըսի մասնաճիւղին անունով Վաչէ Սեմերճեան իր շնորհակալութիւնը յայտնեց առաջնորդին, որ սիրով ընդառաջած էր սոյն ձեռնարկը կազմակերպելու խնդրանքին: Ապա Պարետ Ծ. վրդ. Երէցեան հանդէս եկաւ ողջոյնի խօսքով եւ անդրադարձաւ մեծարեալին հոգեւոր ծառայութեան ու հրատարակութիւններուն` քաջառողջութեան եւ արեւշատութեան մաղթանքներ կատարելով:

Օրուան հանդիսավարն էր Հրաչ Սեփեթճեան, որ բարի գալուստ մաղթելէ ետք հիւրերուն,  ամփոփ կերպով ներկայացուց օրուան մեծարեալը` զայն համարելով անզուգական կրօնական մը, բազմաբեղուն պատմագիր մը, ազնիւ մարդ մը, ապա կարդաց ԹՄՄ-ի ստացած շնորհաւորական նամակները` այս ձեռնարկին առիթով:

Եփրեմ արք. Թապագեան մանրամասնօրէն ներկայացուց տէր հօր հեղինակած օգտակար եւ մնայուն արժէք ներկայացնող կրօնական, ծիսական, վարդապետական եւ աստուածաբանական գործերը` նշելով, որ «Ազգապատում»ի երրորդ եւ չորրորդ հատորներու  պատրաստութեան համար մեծարեալը երկար տարիներ տրամադրած էր:

Տեղի ունեցաւ գեղարուեստական յայտագիր մը` մասնակցութեամբ Սալբի Քերքոնեանի (սրինգ) եւ Սօսի Քերքոնեանի (տաւիղ):

Ելոյթ ունեցաւ նաեւ տէր հօր կրտսեր եղբայրը` տոքթ. Յարութիւն Արզումանեան, որ խօսեցաւ դոկտ. Զաւէն Ա. քհնյ. Արզումանեանի մանկութեան եւ իրենց ընտանեկան կեանքէն առնուած դէպքերու մասին:

Յայտագիրի աւարտին մեծարեալը իր շնորհակալութիւնները յայտնեց առաջնորդին,  հոգեւոր հայրերուն, ԹՄՄ Լոս Անճելըսի մասնաճիւղին, ինչպէս նաեւ` յայտագիրի բոլոր մաս կազմողներուն:

Ապա առաջնորդը մեծապէս գնահատեց տէր հօր առաքինութիւնները եւ նուիրումը Հայց. եկեղեցւոյ եւ հայ ժողովուրդին` շեշտելով անոր հեղինակած դաստիարակիչ եւ մնայուն արժէք ունեցող գիրքերուն կարեւորութիւնը,  քաջառողջութեան եւ նորանոր հրատարակութիւններու մաղթանքներ կատարելով: Յայտարարուեցաւ, որ տէր հօր գիրքերը տրամադրելի են, եւ անոր յառաջիկայ հրատարակութիւններուն համար,  առաջնորդարանին մէջ հաստատուած է հիմնադրամ մը, որ պիտի նպաստէ ապագայ գիրքերու տպագրութեան: Ապա առաջնորդը յուշանուէր մը յանձնեց մեծարեալին:

Աւարտին, հանդիսավար Հրաչ Սեփեթճեան իր երախտագիտութիւնը յայտնեց առաջնորդին` քաջալերութեան համար, ինչպէս նաեւ շնորհակալութիւն յայտնեց ԹՄՄ-ի կազմակերպիչ յանձնախումբին եւ յայտագիրի մասնակցողներուն: ԹՄՄ-ի կողմէ տոքթ. Յարութիւն Արզումանեան եւ Վաչէ Սեմերճեան յատուկ շնորհաւորագիր մը յաձնեցին Զաւէն Ա. քհնյ. Արզումանեանի:

ԿԵԴՐՈՆԱԿԱՆ ՎԱՐՉՈՒԹԻՒՆԸ ՀՕՄ-Ի
100-ԱՄԵԱՅ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՀԱՏՈՐԸ ՆՈՒԻՐԵՑ
ԱՇԽԷՆ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆԻՆ

16 յուլիսին Սանթա Մոնիքայի «Շերիթըն Տելֆինա» պանդոկի սրահին մէջ իր յաջող աւարտին հասաւ ՀՕՄ-ի Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան շրջանի 91-րդ Շրջանային պատգամաւորական ժողովը:

Եռօրեայ արդիւնաւէտ այս ժողովէն ետք, բոլոր ժողովականները ՀՕՄ-ի «Կարս» մասնաճիւղին կողմէ հրաւիրուեցան ծանօթ բարերարուհի եւ ՀՕՄ-ի «Կարս» մասնաճիւղի անդամ Աշխէն Փիլաւճեանին բնակարանը:

ՀՕՄ-ի «Կարս» մասնաճիւղի ատենապետուհի Հելկա Սարգիս բարի գալուստ մաղթեց ներկաներուն եւ իր մասնաճիւղին երախտագիտութիւնը փոխանցեց Ա. Փիլաւճեանին, որ ոչ միայն հիւրընկալած էր ներկաները, այլ նաեւ սիրայօժար ընդունած էր ճաշկերոյթին հովանաւորութիւնը:

Կեդրոնական վարչութեան անունով ելոյթ ունեցաւ ատենապետուհի Վիքի Մարաշլեան, որ առիթը պատեհ նկատելով` Աշխէն Փիլաւճեանին պաշտօնապէս նուիրեց ՀՕՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան հրատարակած ՀՕՄ-ի 100-ամեայ պատմութեան հատորը, որուն մեկենասութիւնը սիրայօժար ստանձնած էր ինք` ընկերուհի Փիլաւճեանը:

Վիքի Մարաշլեան յստակացուց նաեւ, թէ Հայաստան-Արցախ կատարուած ՀՕՄ-ի 100-ամեակին նուիրուած ձեռնարկներու շարքին, ՀՕՄ-ի 100-ամեայ պատմութիւնը ընդգրկող այս հատորին շնորհահանդէսը տեղի ունեցած էր 2010 հոկտեմբերին, սակայն Աշխէն  Փիլաւճեան չկարենալով ներկայ գտնուիլ անոր` վարչութիւնը սոյն հանդիպումը  յարմար գտած էր  իր շնորհակալութիւնը յայտնելու եւ հատորէն օրինակ մը յանձնելու իրեն:

Այնուհետեւ, Վ. Մարաշլեան կարդաց Աշխէն Փիլաւճեանի կենսագրականը, որ հրատարակուած էր հատորին մէջ:

ՀԱՅ ԱՒԵՏԱՐԱՆԱԿԱՆ ՔՈԼԵՃԻ 1964-Ի ՇՐՋԱՆԱՒԱՐՏՆԵՐՈՒ
ՎԵՐԱՀԱՒԱՔ ՖՐԵԶՆՈՅԻ ԵՒ ԼՈՍ ԱՆՃԵԼԸՍԻ ՄԷՋ

10, 11 եւ 12 յունիսին Պէյրութի Հայ աւետարանական քոլեճի 1964-ի շրջանաւարտներէն շուրջ 17 հոգի իրենց կողակիցներով շրջանաւարտից վերահաւաք մը կազմակերպած էին Ֆրեզնոյի մէջ: Վերահաւաքին ընթացքին նշուեցաւ նաեւ 1964-ի շրջանաւարտ խմբագիր, հրապարակագիր, ուսուցիչ, դասախօս, լեզուագէտ եւ բանասէր Պարոյր Աղպաշեանի քառասնամեայ ազգային, հասարակական, խմբագրական, հրապարակագրական գործունէութիւնը: «Ռատիսոն» պանդոկին մէջ շրջանաւարտները առիթ ունեցան բաժնեկցելու իրենց դպրոցական յուշերը ներկաներուն հետ, ինչպէս նաեւ հեռաձայնի միջոցով կապ պահեցին բացականերուն հետ:

Շրջանաւարտները այցելութիւն տուին Սասունցի Դաւիթ յուշարձանին եւ Ուիլիըմ Սարոյեանի անուան թատրոն: Երեկոյեան հաւաքոյթի ընթացքին խօսք առնելով` Պարոյր Աղպաշեան շնորհակալութիւն յայտնեց հաւաքը կազմակերպողներուն եւ յաջողութիւն մաղթեց ուսուցիչներուն եւ տնօրէններուն, ի մասնաւորի` ներկայ տնօրէն Զաւէն Մսըրլեանին: Ընթրիքի ընթացքին կատարուեցաւ շուրջ 4000 տոլարի նուիրատուութիւն:

Յուլիս 3-ին երկրորդ վերահաւաք մը տեղի ունեցաւ Լոս Անճելըսի «Վարուժան» ճաշարանին մէջ` Ժանեթ Գարամանուկեան-Քասունիի ներկայութեամբ:

 

ՔԱՆԱՏԱ

ՆՈՐ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹԻՒՆ`
ՔԵՊԵՔԻ ՀԱՅ ԳԱՂՈՒԹԻ ՄԱՍԻՆ

«Հայկական սփիւռքի կեանքը» ընդհանուր առմամբ ծանօթ է պատմական ու աշխարհաքաղաքական տեսանկիւնէ,  որովհետեւ բաւական հարուստ գիտական գրականութիւն կայ այս գծով: Սակայն քիչ ուսումնասիրութիւններ կան` նուիրուած համայնքներու առօրեայ կեանքին:

Վերջերս նոր գիրք մը հրատարակուեցաւ Քեպեքի հայ գաղութին մասին: Գիրքի հեղինակ  Մարի-Պլանշ Ֆուրքատ ուսումնասիրած է ընտանիքներու մշակութային ժառանգութիւնները` տան, անձնական եւ մտերիմ տարածքին մէջ, բացայայտելու այն բնական կապը, որ տեղաշարժերու ընթացքին գոյութիւն ունի ժառանգութեան եւ ինքնութեան միջեւ:

Քեպեք եւ Մոնրէալ հաստատուած 19 հայ ընտանիքներու 500 առարկաներու ուսումնասիրութիւնը, առիթ ընծայած է անոր,  որպէսզի ուսումնասիրէ պատմութիւնն ու խորհրդանշական արժէքը,  ինչպէս նաեւ այս առարկաներուն դերը` ինքնութեան կազմութեան գործընթացին մէջ,  որովհետեւ ժառանգութեան մասնագէտը կը հաստատէ. «Եթէ անհատներ առարկաներ կը կերտեն,  առարկաները նաեւ իրենց կարգին անհատներ կը կերտեն»:

Մարի-Պլանշ Ֆուրքատ յայտնած է, թէ իր ընտանեկան արմատները Մարոքէն են, սակայն հայ գաղութին հետ շփման պատճառով սիրած է հայ համայնքը: Հայ համայնքին հետ շփման առիթ հանդիսացած է Լաւալի համալսարանին եւ Երեւանի Մանկավարժական համալսարանին կազմակերպած միացեալ ցուցադրութեան մը ծրագիրը: Ֆուրքատ, իր ուսման տարիներուն,  նաեւ առիթը ունեցած է բարեկամութեան կապեր հաստատելու հայ ուսանողուհիի մը հետ, որ առիթ ընծայած է իրեն ծանօթանալու Քեպեքի հայութեան:

Ան նկատել տուած է, թէ  ուսումնասիրութիւնները կատարած պահուն նկատած էե որ հրատարակուած ուսումնասիրութիւններուն հեղինակները մեծ մասով հայեր են, հետեւաբար ինք կը գրաւէ իւրայատուկ դիրք մը` դուրսէն ուսումնասիրած ըլլալով հայ համայնքը:

Ֆուրքատ մանրամասնօրէն բացատրած է, թէ ինչո՛ւ եւ ինչպէ՛ս հայ գաղութը բաղկացած է տարբեր հատուածներէ, Ցեղասպանութեան որպէս հետեւանք տարբեր սերունդներու գաղթին պատճառով: Ան յայտնած է, թէ խորապէս զգացուած է Ցեղասպանութեան եւ հայ ընտանիքներու պատմութենէն:

Հեղինակին համար ուշագրաւ է, որ համայնքը պահպանած է լեզուն:

Ան շեշտած է, թէ շատ մը հայերու համար Հայաստան այցելութիւնը յայտնաբերումի եւ ծննդավայրի հողին հետ կապ հաստատելու քայլ մըն է. ճամբորդութիւն մը, որ առիթը ունեցած է կատարելու ինք եւս 2002-ին` վերոնշեալ համալսարաններու միացեալ ծրագրի ծիրին մէջ:

Ֆուրքատ իր ուսումնասիրութիւններուն համար օգտագործած է հայ ընտանիքներու մօտ գոյութիւն ունեցող ընտանեկան տնային առարկաները, լուսանկարները, ասեղնագործերը եւ այլն:

 

ՖՐԱՆՍԱ

«ԿԱՐՊԻՍ ԱՓՐԻԿԵԱՆԻ ԲԱՐԵԿԱՄՆԵՐ»
ԸՆԿԵՐԱԿՑՈՒԹԻՒՆ

Փարիզի մէջ հիմնուած է «Կարպիս Ափրիկեանի բարեկամներ» ընկերակցութիւնը, որուն նպատակն է տարածել եւ յաւերժացնել մեծ երաժիշտ եւ խմբավար Կարպիս Ափրիկեանի ստեղծագործութիւններն ու աւելի ան կէս դարու երաժշտական գործունէութիւնը` իր գլխաւորած «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբով:

«Սիփան-Կոմիտաս» երգչախումբը հանդիսացած է հայկական գաղթաշխարհի հայ երաժշտութեան գանձերու լաւագոյն մեկնաբաններէն մէկը:

Այս երգչախումբին կատարողութեամբ կարելի է ունկնդրել Կոմիտասի, Գուրգէն Ալէմշահի, Բարսեղ Կանաչեանի, Կարպիս Ափրիկեանի եւ այլ երաժիշտներու ստեղծագործութիւնները հետեւեալ կայքէջերէն. itunes, virgin, amazon, starzik, 7 digital եւ Deezer:

 

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ

 

ՄԱՇՏՈՑ ԱՆՈՒՆԸ ՊԱՐՏԱՒՈՐԵՑՆՈՂ Է
(ԱՒԱՐՏԱՀԱՆԴԷՍԻՆ ԱՌԻԹՈՎ)

Մաշտոցի անուան քոլեճը կայացած իրողութիւն է, որը վաւերացուած է Քալիֆորնիա նահանգի պետական կրթական համապատասխան հաստատութիւնների ու պատասխանատուների կողմից:

1992-ին` իր հիմնադրութիւնից ի վեր, քոլեճը կտրել է երկար ճանապարհ: Նկատի առնելով տեղիս, յատկապէս հայ համայնքի աշխատանքային պէտքերը` մշակուել ու գործադրւում են կարճ եւ երկարաժամկէտ կրթական ծրագրեր, որոնք աւարտելով ենթական ստանում է համապատասխան վկայագիր կամ գիտական տիտղոս:

Քոլեճը մի շարք ճիւղերի մէջ, ինչպէս` հայագիտութիւն, մանկավարժութիւն, երկլեզու ուսուցում եւ այլն, պսակաւոր արուեստից (պաքալորէա) տիտղոս է շնորհում շրջանաւարտներին: Հարկ է նշել, թէ հայագիտութեանը առանցքային տեղ է յատկացուել եւ դրանով է իմաստաւորւում քոլեճի գոյութեան բուն նպատակը: Ուստի, գործադրւում են տարբեր տեւողութեան ու մակարդակի ծրագրեր: Այսպէս` հայոց լեզուի ու լեզուաբանութեան միամեայ ծրագիր, հայոց լեզուի ու գրականութեան երկամեայ ծրագիր եւ հայագիտութեան քառամեայ ծրագիր: Առաջին երկու ծրագրերը համապատասխան վկայագրերի ծրագրեր են, իսկ վերջինը` պսակաւոր արուեստից տիտղոս ստանալու ծրագիր:

Մաշտոց քոլեճը ամբողջ Միացեալ Նահանգների տարածքին միակն է, որ իր կրթական տարբեր ծրագրերով բոլոր ցանկացողներին առիթ է ընձեռնում իբրեւ հայոց լեզուի ուսուցիչ պատրաստուելու, վերապատրաստուելու եւ ուսուցչական գիտելիքները թարմացնելու ու կատարելագործելու ուղղութեամբ:

1992 թուականից մինչ օրս` իր 19-ամեայ կեանքի ընթացքում, Մաշտոց քոլեճը տուել է շրջանաւարտների բեղմնաւոր հունձք: Աւելի քան 4886 շրջանաւարտներ տարբեր ճիւղերի մէջ վկայուել են համապատասխան վկայագրով եւ պսակաւոր արուեստից տիտղոսով: Ուրախութեամբ պիտի նշել, որ աւելի քան 20 շրջանաւարտներ, ամբողջացնելով հայագիտութեան քառամեայ ծրագիրը, հայոց լեզուի ու գրականութեան ճիւղում արժանացել են պսակաւոր արուեստից տիտղոսին:

Մաշտոց քոլեճը բոլոր այլ քոլեճների համեմատութեամբ բազմաթիւ առաւելութիւններ ունի: Թուենք նրանցից մի քանիսը:

Օրինակ` կրթական ծրագիրը յարմարեցուած է տարբեր  աշխատանքային պահանջների: Դասաւանդութեան ծրագիրը ճկուն է եւ դասաւանդութիւնները տեղի են ունենում առաւօտեան, երեկոյեան եւ շաբաթ օրերը տարբեր ժամերի` նկատի առնելով աշխատող ուսանողների պարագան: Դասեր են անցկացւում հեռակայ կարգով` Սքայփի (Skype) միջոցով: Թոշակները իջեցուած են նուազագոյնի եւ վճարւում են մասնավճարներով: Հաշուի են առնւում տարբեր ճեմարաններում, քոլեճներում եւ համալսարաններում դիմորդի հաւաքած վարկանիշերը:

Քոլեճի այս տարուայ աւարտահանդէսը տեղի ունեցաւ յունիսի 25-ին, առաւօտեան ժամը 11:00-ին, Կլենտէյլի «Վերտիւկօ հիլզ քանթրի քլապ»ի դահլիճում, ներկայութեամբ շրջանաւարտների ու նրանց պարագաների, քոլեճի դասախօսական կազմի անդամների եւ հիւրերի:

Քոլեճի տնօրէն դոկտ. Կարպիս Տէր Եղիայեանի ողջոյնի, շնորհաւորանքի ու գնահատանքի խօսքից յետոյ, աղօթքը կատարեց քոլեճի հոգաբարձութեան փոխատենապետ Ժիրայր Թորոսեան: Այնուհետեւ գնահատանքի ու շնորհակալութեան խօսքեր հնչեցին շրջանաւարտների, քոլեճի շրջանաւարտից միութեան, դասախօսական կազմի ու հիւրերի կողմից եւ եղան գեղարուեստական ելոյթներ: Ապա խանդավառ մթնոլորտում կատարուեց 62 շրջանաւարտների վկայականների տուչութիւնը:

Մաշտոց քոլեճը, իբրեւ գնահատանք եւ քաջալերանք, պատուաւոր դոկտորի ու փրոֆեսէօրի կոչում է շնորհում համայնքիս մէջ տարբեր մարզերում խիստ բեղմնաւոր գործունէութիւն ծաւալած անհատների: Այս տարի հայ մշակոյթի փրոֆեսէօրի պատուաւոր կոչումին արժանացաւ «Վարդան եւ Սիրանուշ» պարային համոյթի եւ դպրոցի համահիմնադիր Վարդան Գէորգեանը, որը  ընդառաջուեց ներկաների խանդավառ ծափողջոյններով:

ՕՆՆԻԿ ՀԱՅՐԱՊԵՏԵԱՆ

 

Share this Article
CATEGORIES