ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԱՇԽԱՐՀԷՆ. ՎԱՏՈՐԱԿ ԱՐՈՒԵՍՏԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆԸ…

… ԱՅՆՔԱ՛Ն ՎԱՏՈՐԱԿ, ՈՐ ԿԱՐԵԼԻ ՉԷ ԶԱՅՆ ԱՐՀԱՄԱՐՀԵԼ: ԱՆԻԿԱ ՆԵՐԿԱՅ Է ՆԱԵՒ ՀԱՄԱՑԱՆՑԻ ՎՐԱՅ (www.museumofbadart.org), ԵՒ ԱՆՈՐ ՀԱՒԱՔԱԾՈՆ Կ՛ԸՆԴԱՐՁԱԿՈՒԻ ՏԱՐՕՐԻՆԱԿ ՈՒՂՂՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՎ: «ՏԻ ԻՆՏԻՓԵՆՏԸՆԹ» ԿԸ ՆԿԱՐԱԳՐԷ ՏԱՐՕՐԻՆԱԿ ԹԱՆԳԱՐԱՆ ՄԸ ԵՒ ՎԵՐՋԵՐՍ ԱՆՈՐ ՀՐԱՊԱՐԱԿԱԾ ԻՒՐԱՅԱՏՈՒԿ ՄԷԿ ՊԱՏԿԵՐԱԳԻՐՔԸ:

Մեզմէ շատեր ծանօթ են արուեստի այնպիսի գործերու, որոնք կը ցուցադրուին հպարտօրէն, սակայն այն տպաւորութինը կը ստեղծեն, թէ իրագործուած են 4 տարեկան մանուկներու կողմէ` խաղի ժամանակ: Սակայն այժմ փոխանակ ձեր բարեկամներուն կամ հարազատներուն անտաղանդ շնորհը քաջալերելու` կրնաք անոնց խորհուրդ տալ, որ իրենց մասնակցութիւնը բերեն Վատորակ արուեստի թանգարանին (ՄՈՊԱ). հաստատութիւն մը, որ կ՛ընդունի միայն այնպիսի վատորակ գործեր, զորս կարելի չէ արհամարհել:

ՄՈՊԱ-ի մնայուն հաւաքածոյին մաս կը կազմեն 600 գործեր: Թանգարանը կը հպարտանայ իբրեւ «աշխարհի ամէնէն գեղեցիկ վատորակ արուեստի հաստատութիւնը»: Մասաչուսեցի մէջ հին շէնքի մը նոյնքան հին նկուղին մէջ, «յարմարօրէն զետեղուած» Տետհամ քըմիունիթի թիեթըրի լուացարաններուն քով, անիկա ներգրաւած է կարգ մը անգին գործեր, գրեթէ` առանց որեւէ վճարում կատարելու եւ առանց որեւէ հիմնադրամի:

Վատորակ արուեստի թանգարանին գաղափարը յղացած է արուեստագէտներու խումբ մը, որոնց շարքին` Մայքըլ Ֆրենք, որ այժմ թանգարանին մէջ ցուցադրուող գործերուն գլխաւոր պատասխանատուն է, նաեւ երաժիշտ է եւ` մանուկներուն համար հաճելի ժամանցի պահեր պարգեւելու յատկութեամբ օժտուած անձ մը (ան նախանձելի կարողութիւնը ունի փուչիկներ ձեւաւորելու): Հիմնադիր այլ անդամ մըն է Լուիս Ռայլի Սագօ, որ հաստատութեան մնայուն գործադիր տնօրէնն է այն օրէն, երբ 1993-ին խումբը ի յայտ բերած է այնքա՛ն վատորակ գեղանկար մը, զոր անպայման ցուցադրելու մղումը ունեցած է:

Հիմնադիր այլ անդամի մը` Մարի Ճեքսընի օգնութեամբ, որ կը ղեկավարէ թանգարանին գեղագիտական մեկնաբանութեան բաժանմունքը, սակայն գեղագիտական արժեւորումի որեւէ ուսում չէ ստացած եւ համակարգիչ գործածել չի գիտեր, ինչպէս նաեւ` «Փլէյպոյ»ի երբեմնի լուսանկարիչ Թոմ Սթանքովիչի գործակցութեամբ, ՄՈՊԱ վերջերս հրատարակած է պատկերագիրք մը, որ կ՛ընկերակցի անոր հաւաքածոյին ցուցադրութեան եւ կը կրէ «Միւզիըմ աֆ պետ արթ. արթ թու պետ թու պի իկնորտ» վերնագիրը:

Կողքին` կարգ մը նկարներ թանգարանին պատկերագիրքին արխիւէն, համապատասխան քննադատական սուր մեկնաբանութեամբ:

 

 

 

 

 

 

 

 

«ՊԵՏՄԻՆԹԸՆ ԷՆԻՈՒԱ՞Ն»
(Մէկը կը փափաքի՞ պետմինթըն խաղալ)

Գեղանկարիչը անյայտ, իւղանկար` պաստառի վրայ, զայն գնած է Մայք Ֆրենք, 2011-ի մարտին, Պոսթընի մանրուքներու մէկ շուկայէն:

Վիքթորեան ժամանակներու Անգլիոյ մէջ ընկերային վերնախաւը կը սիրէր պետմինթըն խաղալ մարգագէտիններու վրայ կազմակերպուած հաւաքոյթներու ընթացքին: Գեղանկարին մէջ պատկերուած վայելուչ կինը բռնած է պետմինթընի գաւազան մը` գունագեղ փետուրներով, ինչպէս նաեւ` ռաքեթ մը, որ աւելի յարմար պիտի ըլլար մերօրեայ Ուիմպըլտընի մրցաշարքերուն:

 

 

 

 

 

 

 

«ՏԸ ՄԻԼՔՄԷՅՏ»
(Կաթ պարպող կինը)

Ստորագրութիւնը` անընթեռնլի.իւղանկար` պաստառի վրայ, զայն գնած է Մայք Ֆրենք, 2011-ի մարտին, Պոսթընի մանրուքներու մէկ շուկայէն:

Յայտնապէս զայն գծողը կը սիրէ Վերմերի «Տը միլքմէյտ» գեղանկարը (հոլանտացի վարպետը իրագործած է 1658-1661-ի միջեւ), սակայն մտածած է գունագեղ ծաղկեփունջով մը պայծառացնել անոր տխուր մթնոլորտը:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«ԻՆ ՏԸ ՔԵԹ՛Ց ՄԱՈՒԹ»
(Կատուին բերանին մէջ)

Կը վերագրուի Փանկորտայի. աքրիլիք` պաստառի վրայ: Սքոթ Ուիլսըն զայն գնած է Պոսթընի մանրուքներու մէկ շուկայէն:

Ակնարկ մը` ուժի այն զգացողութեան, զոր կ՛ապրին կատուազգիներ պահող անձերը: Արդեօք արուեստագէտը համակուած է իր կատուին նկատմամբ անհուն սիրո՞վ: Արդեօք ան ինքզինք նոյնացա՞ծ կը զգայ լարուած անասունին հետ: Արդեօք այս երկու զգացումներուն միջեւ նմանութիւնը կը նսեմանա՞յ անասունին քիթէն անդին: Կամ թերեւս ան պարզապէս կը ձգտի նկարել ծառուղի մը` կատուի մը աչքերով դիտուած:

 

 

 

 

 

 

 

 

«ՏԻՍԵՆԹ ՖՐԱՄ ՏԸ ՓԵՏԵՍԹԸԼ»
(Էջք` պատուանդանէն)

Գործ` Ռոպըրթ ՄաքԼէոտի. իւղանկար` պաստառի վրայ: Անանուն նուիրատուութիւն` ՄՈՊԱ-ի:

Զայրացած եւ յուզուած` աշխարհի վիճակին ի տես, Մոնրէալի կուռքը` Լէյտի աֆ տի հարպըր, վար իջած է իր աւանդական բարձրութենէն` ողբալով այն իրականութիւնը, թէ հակառակ ընդհանրական ջերմացումին` յայտնապէս արեւուն տակ իր օրերը վերջ գտած են:

 

 

 

 

 

 

 

 

«ՈՒԵԼՔԱՄ ԹՈՒ ՏԸ ՆԻՒ ՈՒՈՐԼՏ»
(Բարի եկաք Նոր աշխարհ)

Գեղանկարիչը անյայտ. իւղանկար` պաստառի վրայ: Գնուած` մարմնի վրայ կիտածները անհետացնող հաստատութենէ մը` Քալիֆորնիոյ մէջ: Զայն նուիրած է Պրայըն Տիշըն, 2010-ի դեկտեմբերին:

Ազթեք կայսր մը (հաւանաբար` Մոնթեզումա) ձեռքերը իրարու զարնելով զօրակցութիւն յայտնելու նշանը կը սորվեցնէ բարեկամի մը, որուն գլխանոցէն կարելի է հետեւցնել, թէ ան նոր ժամանած է արեւադարձային շրջան: Հետաքրքրական է տեսնել, թէ մինչ երկու տղամարդիկը կու գան տարբեր մշակոյթներէ, անոնք հագած են «կախ» տաբատներ, քաղաքային շրջաններու մէջ ընդհանրացած մերօրեայ նորաձեւութեան ոճով:

 

ՌԱՖԱՅԵԼՆԵՐ, ՊՈԹԻՉԵԼԼԻՆԵՐ… ԿԸ ԲՈՒԺԵՆ…

ԱՐՈՒԵՍՏՆԵՐԸ ԿԸ ԲԱՐԵԼԱՒԵՆ ՄԱՐԴԿԱՅԻՆ ՎԻՃԱԿԸ, ԵՒ ՈՉ ՄԻԱՅՆ ԸՆԿԵՐԱՅԻՆ ՎԻՃԱԿԸ, ԱՅԼ ՆԱԵՒ` ԱՌՈՂՋԱԿԱՆ: ԳԷԹ ԱՅՍՊԷՍ ՑՈՑՅ ԿՈՒ ՏԱՅ ՆՈՐՎԵԿԻՈՅ ՄԷՋ ԿԱՏԱՐՈՒԱԾ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹԻՒՆ ՄԸ, ՈՐՈՒՆ ՀԱՄԱՁԱՅՆ,ԿԻՆԵՐ ԵՒ ՏՂԱՄԱՐԴԻԿ ՏԱՐԲԵՐ ՁԵՒՈՎ ԿԸ ՀԱԿԱԶԴԵՆ ԱՐՈՒԵՍՏՆԵՐՈՒ ՆԵՐԳՈՐԾՈՒԹԵԱՆ: «ՏԸ ՀԱՖԻՆԿԹԸՆ ՓՈՍԹ» ԿԸ ՄԱՆՐԱՄԱՍՆԷ.

Ընկճուած կամ լարուա՞ծ կը զգաք: Թերեւս ձեր բժիշկը պիտի թելադրէր ներկայ ըլլալ օփերայի մը կատարումին: Նորվեկիոյ մէջ ուսումնասիրողներ հաստատած են գոյութիւնը կապի մը` առողջութեան եւ մշակութային ձեռնարկներու մասնակցութեան միջեւ:

«Ճըռնըլ աֆ Էփիտեմիոլոճի էնտ Քըմիունիթի հելթ» թեթին մէջ վերջերս լոյս տեսած տեղեկագիրով մը Նորվեկիոյ գիտութեան եւ արհեստագիտութեան համալսարանէն ուսումնասիրողներու խումբ մը,  գլխաւորութեամբ Քոնրատ Քիփարշի, ի յայտ կը բերէ, թէ մշակութային առողջ կեանք մը կրնայ ապացոյցը դառնալ ընդհանրապէս աւելի առողջ եւ ուրախ կեանքի մը: Ասիկա չի նշանակեր, թէ թանգարան այցելելը անմիջապէս կրնայ անհետացնել յաճախակի ընկճուածութիւնը, այլ պարզապէս` այն, թէ մշակութային աշխուժ կենսաձեւը ընդհանրապէս աւելի առողջարար է, քան` անոր բացակայութիւնը: Ուսումնասիրողները օգտագործած են տեղեկութիւններ` Նորտ Թրոնտըլակի 2006 – 2008-ի առողջապահական ուսումնասիրութենէն` մշակութային մասնակցութեան եւ առողջական վիճակի վերաբերեալ: Անոնք նաեւ զատորոշած են «մշակութային ստեղծագործական արարքները», ինչպէս` երգեցողութիւն եւ գեղանկարչութիւն, եւ «մշակութային ընկալումի արարքները», ինչպէս` ժապաւէն դիտել կամ երաժշտութիւն ունկնդրել:

Ուսումնասիրութեան ամէնէն զգայացունց յայտնաբերումներէն մէկը սեռային պատկանելիութեան իւրայատուկ տարրն է այս կապակցութիւններուն միջեւ: Մէկ կողմէ կիներու քով լաւ առողջութիւնը նուազ կ՛առնչուի մշակութային ընկալումի հետ, քան` ստեղծագործական արարքներու մասնակցութեան, միւս կողմէ` տղամարդիկ, որոնք կը մասնակցին մշակութային ընկալումի  արարքներու, բայց ոչ` ստեղծագործական, կը վայելեն աւելի լաւ առողջական վիճակ: Այլ խօսքով` մինչ կիներ յայտնաբար ամէնէն աւելի կ՛օգտուին արուեստի ստեղծագործական աշխուժ մասնակցութենէ, անդին` տղամարդիկ շատ աւելի ուժեղ կը հակազդեն, երբ որոշ ժամանակ կը տրամադրեն` գնահատելու ուրիշի մը աշխատանքը:

Ուսումնասիրութիւնները ցոյց կու տան, թէ հակառակ այս տիրական երեւոյթներուն, կիներ առողջական որոշ բարիքներ կը ստանան մշակութային ընկալումի արարքներէ, եւ տղամարդիկ` ստեղծագործական արարքներէ: Սակայն սեռային պատկանելիութեան հետ առնչուած յաւելեալ օգուտը կը ստեղծէ շարք մը հարցականներ` կիներու եւ տղամարդոց մշակութային տարբեր ձեւի սպառումներուն վերաբերեալ:

Նման ուսումնասիրութիւններու նկատմամբ յաճախ կ՛ուղղուի այն քննադատութիւնը, թէ մշակութային գործունէութիւնն ու առողջութիւնը սերտօրէն կ՛առնչուին ընկերատնտեսական մակարդակներու վրայ: Մինչ մեր եկամուտը կ՛աւելնայ, անշուշտ աւելի դիւրութեամբ կրնանք գնել Պրոտուէյի վրայ ներկայացուող մշակութային ձեռնարկներու տոմսերը եւ բուժումի ենթարկուիլ` Սինա լերան վրայ: Ասիկա կը դժուարացնէ առողջական փոփոխութիւնները մշակութային մասնակցութեան վերագրելը, որովհետեւ երկուքն ալ կախեալ են անհատներու նիւթական կարողութենէն:

Այսուհանդերձ, ուսումնասիրութիւնը յստակօրէն ցոյց կու տայ, թէ այս քննադատութիւնը անհիմն է: Ուսումնասիրութեան հեղինակներուն համաձայն, «թէեւ մշակութային մասնակցութիւնը կապ ունի ընկերատնտեսական դիրքի հետ, սակայն վերլուծումներ ի յայտ կը բերեն, թէ անիկա գլխաւոր գործօն մը չէ լաւ առողջութեան առնչուող յաւելեալ կապի մը մէջ»: «Թերեւս մեր եզրակացութիւնները կը համապատասխանեն Քաց-Կերոյի այն հաստատումներուն, թէ առողջութեան եւ ընկերատնտեսական դիրքի միջեւ կապը կարելի չէ բացատրել սոսկ առողջապահական խնամքի, աշխատանքային պայմաններու, ընկերային կապերու եւ առողջութեան հետ առնչուած վարուելակերպի աւելի լաւ հասողութեամբ», կ՛ըսէ ուսումնասիրութեան տեղեկագիրը:

Հետեւաբար, արդեօք ասիկա կը նշանակէ, թէ առողջապահութեան պետական նախարարներ պիտի սկսին բուժումներու իրենց ծրագիրներուն մէջ ներմուծել նաեւ մշակութայի՞ն գործունէութիւն: Հաւանական չէ, որ նման բան մը պատահի մօտ օրէն, սակայն գէթ անհատներ, որոնք պիտի լսեն այս ուսումնասիրութեան մասին, պիտի քաջալերուին` աւելցնելու մշակութային արարքներու իրենց մասնակցութիւնը` ի խնդիր իրենց առողջութեան: Եւ թերեւս ասիկա կրնայ դրական արդիւնք տալ. մարդիկ պատրաստ են ընելու որեւէ բան, երբ համոզուին, թէ անիկա պիտի նպաստէ իրենց առողջութեան:

 

ԵՐԵՒԱԿԱՅՈՒԹԵՆԷ ԱՆԴԻՆ

ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԱՅԻՆ ԵԼԵԿՏՐՈՆԱՅԻՆ ՍԱՐՔԵՐՈՒ ԻՆԹԵԼ ԸՆԿԵՐՈՒԹԻՒՆԸ ԳՈՐԾԻ ԿԸ ՀՐԱՒԻՐԷ ԳԻՏԱԵՐԵՒԱԿԱՅԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹԵԱՆ ՀԵՂԻՆԱԿՆԵՐ, ՈՐՊԷՍԶԻ ՊԱՏԿԵՐԱՑՆԵՆ ԱՊԱԳԱՅԻ ԱՐՀԵՍՏԱԳԻՏՈՒԹԻՒՆԸ: «ՊԻ. ՊԻ.ՍԻ.» ԿԸ ՆԿԱՐԱԳՐԷ, ԹԷ ԻՆՉՊԷ՛Ս ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆԸ ԿԸ ՀԱՍՆԻ ԱՊԱԳԱՅ ԱՐՀԵՍՏԱԳԻՏԱԿԱՆ ՇՈՒԿԱՆԵՐՈՒ ՕԳՆՈՒԹԵԱՆ:

Համակարգչային ելեկտրոնային սարքեր արտադրող Ինթել ընկերութիւնը պատուէրներ յղած է գիտաերեւակայական պատմութիւններու ականաւոր հեղինակներու, որպէսզի ընկերութեան համար գրի առնեն կարճ պատմուածքներ` երեւակայելով ապագայ գործածութեան յարմար արհեստագիտական նորութիւններ:

Կարճ պատմուածքներու այս հաւաքածոն կը կրէ «Տը թումարօ փրոճեքթ» (վաղուան ծրագիրը) -վերնագիրը: Անոր նպատակն է ներգրաւել հանրութեան երեւակայութիւնը` դէպի ընկերութեան ուսումնասիրական նոր դաշտերը:

Ինթել կը հաւատայ, թէ այս ձեւով կարելի պիտի ըլլայ նախատեսել սպառողական շուկային ձգտումները եւ դիւրացնել իր ապագայ արտադրութիւններուն որդեգրումը` սպառողներուն կողմէ:

«Տը թումարօ փրոճեքթ» արդէն տրամադրելի է համացանցի վրայ, եւ կարելի է զայն ձրի ամբարել մեր համակարգիչներուն մէջ:

Ծրագիրին ղեկավարն է Ինթելի ապագայի նորութիւնները յղացող մասնագէտ Պրայըն Տէյվիտ Ճոնսըն, որ զայն կը նկատէ կարեւոր` իբրեւ արհեստագիտական ապագայ ուղղութիւններու հասողութեան միջոց:

«Երբ կը ձեւագծենք ելեկտրոնային սարքեր` զանոնք պատկերասփիւռի ձեր գործիքներուն, համակարգիչներուն եւ հեռաձայններուն մէջ տեղադրելու համար, պէտք է զանոնք յղանանք 5-10 տարի առաջ: Պէտք է գիտնանք, թէ մարդիկ ի՛նչ նպատակի համար պիտի փափաքին օգտագործել նման սարքեր», կ՛ըսէ Ճոնսըն:

«Գիտաերեւակայական պատմութիւնները մեզի ցոյց կու տան միջոց մը` մտածելու մեր կառուցած արհեստագիտական նորութիւններուն անդրադարձներուն մասին, այն անձերուն վրայ, որոնք իրենց առօրեային մէջ պիտի օգտագործեն զանոնք», կը բացատրէ ան:

Գաղափարը կը կոչուի «ապագայի կաղապարում» եւ անոր նպատակն է թռիչք տալ արհեստագիտական նորութիւններու ապագայ գործածութեան, փոխանակ պարզապէս հակազդելու շուկայի ուժերուն:

«Եթէ կարենանք ընձեռել ապագայի տեսլական մը, եւ այս մէկը փոխանցել գիտաերեւակայական պատմութեան ճամբով, ապա կրնանք ներգրաւել մարդոց երեւակայութիւնը», կը բացատրէ Ճոնսըն:

Հաւաքածոն կ՛ընդգրկէ կարճ պատմուածք մը` գիտաերեւակայական պատմութիւններու բրիտանացի հեղինակ Ռէյ Հեմընտէն, որ Ինթելի գիտաշխատանոցներուն մէջ կատարուած ուսումնասիրութիւնները օգտագործած է իբրեւ հիմք` իր «Տը մըրսի տեշ» պատմուածքին, որուն մէջ ամոլ մը կը պայքարի երթեւեկի ապագայ արհեստագիտութեան մը միջոցով ամէնէն արագ ձեւով փրկելու մօր մը կեանքը:

«Ջիղերս շատ աւելի լարուած էին, երբ կը փորձէի գրել այս պատմութիւնը, քան` երբ կ՛աշխատէի երկար վէպերուս վրայ,- կ՛ըսէ Հեմընտ:- Նախապէս որեւէ կարճ պատմուածք չէի գրած, եւ այս ձեւը նորութիւն էր ինծի համար»:

Հեղինակին գործը ձրի տրամադրուած է Ինթելի համացանցի կայքին մէջ, եւ Հեմընտ հրճուած է ընթերցողներու հակազդեցութեամբ:

«Ստացած եմ հակազդեցութիւններ աշխարհի տարածքին քանի մը հարիւր հոգիէ, որոնք կարդացած են պատմութիւնը եւ փափաք կը յայտնեն կարդալու յաւելեալ գիրքեր, զորս գրած եմ, կամ` կը հարցնեն յատուկ հարցումներ` պատմուածքին բովանդակութեան վերաբերեալ», կ՛ըսէ Հեմընտ:

Նախաձեռնութիւնը մտածել կու տայ մշակութային շեղումի մը մասին, զոր կը կիրարկէ համակարգչային ելեկտրոնային սարքեր արտադրող այս հսկայական ընկերութիւնը, որ պարտաւոր է յարմարիլ արհեստագիտական նորութիւններու սպառողական շուկային մէջ արձանագրուած սուր փոփոխութիւններուն:

Նախորդ տասնամեակներուն Ինթել յաջողած էր յառաջդիմութիւն եւ շահ արձանագրել` արտադրելով համակարգչային արագութիւնը աստիճանաբար աւելցնող սարքեր: Այսուհանդերձ, անհատական համակարգիչներէ անդին սուրացող այս աշխարհին մէջ Ափըլի նման ընկերութիւններ յաջող կերպով օգտագործած են կենցաղային նոր յայտնագործումներ` ձեւաւորելով շուկաներու ապագայ ախորժակներ:

«Երկար ժամանակէ ի վեր Ինթելի սեփականութիւնն էին սեղանին վրայ դրուող համակարգիչներն ու համակարգչային ելեկտրոնային սպասարկութիւնները: Մինչ աշխարհը կ՛ուղղուի դէպի շարժական սարքեր, ուր Ինթել առաջին գիծի վրայ չէ, ուրեմն ի՞նչ պէտք է ընէ անիկա», հարց կու տայ Հեմընտ:

Հեղինակը կը հաւատայ, թէ երեւակայական պատմութիւնները կարեւոր դեր մը կը խաղան ապագայի արհեստագիտութեան մէջ:

«Պատմութիւն պատմելը յաճախ թերագնահատուած է շուկաներու մէջ արտադրութիւններ տարածելու եւ բարգաւաճումի ծիրին մէջ: Սակայն անիկա կրնայ ստեղծել այնպիսի հակազդեցութիւններ, զորս կարելի չէ ստանալ, երբ կը ցուցադրենք շարք մը լուսանկարներ: Ընկերութիւններու մէջ բարձրաստիճան լաւագոյն պատասխանատուները անոնք են, որոնք հրաշալի պատմողներ են, ինչպէս` Ափըլի մէջ Սթիւ Ճոպզ», կ՛ըսէ Հեմընտ:

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

 

 

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES