ԱԹՈՌԻ ԵՒ ԱԹՈՌՆԵՐՈՒ ՊԱՏՄՈՒԹԻՒՆՆԵՐ

Անհաւատալին պատմեցին: Ինչ որ ըսին,  առասպել չէր: Հայկական համայնքները «ղեկավարութիւններ» ունին, որոնց անդամները ունին աթոռներ եւ… աթոռակներ, որոնք մկրտութեան անունի պէս կպած են իրենց անձնաւորութեան: Առանց աթոռներու եւ աթոռակներու` անտէր եւ անգլուխ կը մնար մեր ազգը: Այս երեւոյթը այնքան բնորոշ է, որ գլուխ եւ աթոռ նոյնացած են, գլուխը հանգչած է աթոռին վրայ: Պիտի գա՞յ օրը, որ մարդիկ աթոռին վրայ հանգչող իրենց կարեւորութեան հետ, պայուսակի պէս պտտցնեն աթոռներ, ինչպէս այդ կ՛ընեն ձիարշաւի սիրահարներ, որոնք իրենց հետ կը տանին ծալուող եւ ափի չափ նստատեղ ունեցող աթոռ մը:

Արմենակ եւ Էլպիս կրկին ճամբորդած էին հայահոծ համայնքներու շունչով ջերմանալու համար: Հիւրընկալը զիրենք տարած է դպրոցներ, եկեղեցիներ:

– Իրիկուն մըն ալ գացինք թաղի Ս. Զաքարիա եկեղեցին: Ժողովասրահի մը դուռը բաց էր: Երբ գիտցան, որ դուրսէն եկած էինք, մեզ հրաւիրեցին իրենց միանալու: Ժողովի օր էր, բայց դեռ բոլոր ժողովականները չէին եկած: Սեղանին շուրջ բոլորուած էինք, նորեր եկան, ազատ աթոռ չմնաց` բացի մէկէն: Ոտքի մնացողներ կային, քանի որ մենք երեքով գրաւած էինք տեղերը: Ոտքի մնացողներէն մէկուն ըսի, որ ինչո՞ւ չի նստիր, քանի որ ազատ աթոռ կայ: Մարդիկ իրարու երես նայեցան, կարծես ձախաւերութիւն մը ըրած ըլլայի:

– Մարդ Աստուծոյ, դուն հիւր ես, ինչո՞ւ դուն քեզ տանտէր կը համարես:

– Այդքան իմաստութիւն Երկնաւորը ինծի չէ պարգեւած: Պղտորած մթնոլորտը պայծառացաւ, ոչ թէ անոր համար որ ոտքի մնացողը տեղաւորուեցաւ ազատ աթոռին վրայ, այլ անոր համար, որ յարգարժան Անթիպասին` թաղի աւագ երեւելիին կը պատկանէր ան, եւ ոչ ոք կրնար մեղանչել անոր վրայ հանգչելով: Հասկցայ, որ այդ քիչ մը մաշած թաւշեայ աթոռը վերապահուած էր ընդունելու… հասկցիր, ի՛նչ որ կ՛ուզես հասկնալ: Աթոռը մէկ մարմին եղած էր ջոջին հետ:

– Արմենա՛կ, սիրելիս, լաւ է, դեռ երիտասարդի պէս միամիտ ես: Աթոռի տենչը հզօր է եւ ժառանգական, ընտանեկան, հայ գիտուն մը օր մը ըսաւ, որ ղեկավար ըլլալու համար ղեկավար ընտանիքէ պէտք է գալ: Այդպէս էր նախնական ընկերութիւններու մէջ: Իսկ եթէ թոյլ տաս, որ ես ալ բան մը աւելցնեմ, նոյնիսկ յառաջադէմ երկիրներու մէջ այդպէս է, երեւոյթը կը քննադատեն, ֆրանսերէն գեղեցիկ բառ ալ հնարած են, կ՛ըսեն` nepotisme, ծնունդի իրաւունքով իշխանութիւն: Ֆրանսայի թագաւորները կ՛իշխէին աստուածատուր իրաւունքով, droit divin…

– Ուրեմն ժամանակ, ուսում, գիտութիւն, յառաջդիմութիւն, զուր են եւ անզօր:

– Լաւ է այդպէս չտեսնել հայ կեանքը:

– Մակա՛ր, քեզ լսելէ ետք մէկ ելք կը մնայ. Ճգնաւոր դառնալ այնպիսի տեղ մը, ուր մարդիկ աթոռի գիւտը ըրած չըլլան:

ՄԱԿԱՐ, ի Գաղիա, Ապրիլ 1` առանց կատակի, 2011

 

Share this Article
CATEGORIES