ԹՈՒՐՔԻԱ. ԻՍՐԱՅԷԼԻ ԴԷՄ ԱՆԳԱՐԱՅԻ ԿՈՇՏ ԽՕՍՔԵՐԸ ՆԱԵՒ ԿԻՊՐՈՍԻ՞ ՈՒՂՂՈՒԱԾ ԵՆ

Կազա հասնիլ փորձող նաւերուն դէմ անցեալ տարուան յարձակումին մասին ՄԱԿ-ին վերջերս հրապարակած տեղեկագիրին լոյսին տակ, Իսրայէլի հետ Թուրքիոյ յարաբերութիւնները, նահանջ կ՛արձանագրեն: Անգարա աւելի ու աւելի կը սրէ լարուածութիւնը իր նախկին դաշնակիցին հետ: Թուրքիա մասնաւորաբար խոստացած էր, որ պիտի աւելցնէ իր ծովուժին հսկողութիւնը արեւելեան Միջերկրականի ջուրերուն մէջ, որպէսզի Իսրայէլի ցոյց տայ Կազայի շարունակուող ծովային շրջափակումին հանդէպ իր դժգոհութիւնը: Բայց կրնա՞յ ըլլալ, որ այս ծրագրուած հսկողութիւնը (եթէ իրականանայ) խորքին մէջ Կիպրոսի ուղղուած մկաններու ցուցադրութիւն պիտի ըլլայ:

Թուրք եւ իսրայէլացի որոշ մեկնաբաններ նշած են, որ Թուրքիա Իսրայէլի հետ այս գժտութիւնը կրնայ օգտագործել հրէական պետութեան եւ երկփեղկուած Կիպրոս կղզիին միջեւ գտնուող ջուրերուն մէջ ծովուժի հսկողութիւններ հաստատելու:

Թուրքիա խիստ կերպով բողոքեց Կիպրոսի եւ Իսրայէլի միջեւ վերջերս գոյացած ուժանիւթային համաձայնութեան համար:

Թրքական ռազմանաւերու ներկայութիւնը սպառնալիք մը կրնայ ըլլալ եւ իբրեւ սադրանք` հրահրում կրնայ նկատուիլ Յունաստանի կողմէ, որ նոյնպէս ՕԹԱՆ-ի անդամ է:

Միացեալ Նահանգներու «Նոպըլ Էներճի» ընկերութիւնը կիպրոսի ափամերձ ջուրերուն մէջ հոկտեմբերին պիտի սկսի բնական կազի հետախուզական աշխատանքը` հակառակ այսպիսի զիջումներու դէմ Թուրքիոյ զգուշացումներուն:

Թուրքիա եւ Կիպրոսի տասնամեակներէ ի վեր տարակարծութեան մէջ են ցեղային գետնի վրայ պառակտուած Կիպրոսի հարցով, որուն միջազգայնօրէն ճանչցուած յոյն կիպրական կառավարութիւնը Եւրոպական Միութեան անդամ է:  Թուրք կիպրացիները կը բնակին հիւսիսային Կիպրոսի անջատուած նահանգին մէջ, որ միայն Թուրքիոյ կողմէ ճանչցուած  է:

Թուրքիոյ` Եւրոպական Միութեան անդամակցութեան հարցով նախարար Էկեմեն Պաղըշ, վերջերս պատասխանելով թուրք կիպրացիներու կողմէ բնական կազի հետախուզութեան մասին հարցումի մը` ըսաւ. «Այս պատճառին համար է, որ երկիրները

մարտանաւեր ունին: Այս պատճառին համար է, որ մենք ծովային ռազմական սարքեր ունինք եւ կը մարզենք մեր ծովուժը:

Յունաստանի պաշտպանութեան նախարարը` Փանոս Պեկլիտիս սեպտեմբերի սկիզբը Իսրայէլ պաշտօնական այցելութեան ընթացքին ըսաւ. «Մենք կ՛ապրինք այնպիսի ժամանակի մը մէջ, երբ շրջանի բոլոր կողմերուն համար խաղաղութիւն պէտք է ըլլայ: Ասիկա հակամարտութիւններու եւ բախումներու ժամանակը չէ»:

Մինչ այդ Թուրքիոյ ուժանիւթի նախարարը նոյնպէս միացան վէճին` Կիպրոսը զգուշացնելով բնական կազի հետախուզական ծրագիրներուն համար:

Թուրքիոյ ուժանիւթի նախարարը վերջերս ըսաւ. «Ոչ ոք պէտք է աշխատի փորձարկել, քննութեան ենթարկել թրքական կառավարութիւնը կամ երկրի անցեալը»: Նախարարը կ՛ակնարկէր Միջերկրական ծովու յատակին կազի հետախուզութեան յոյն կիպրացիներու ծրագիրներուն:

«Ատիկա վտանգաւոր քայլ մը պիտի ըլլայ», ըսաւ նախարար Թաներ Եըլտըզ` Սի. Էն. Էն.ի թրքական ցանցին տուած հարցազրոյցին ընթացքին մեկնաբանելով կիպրական ծրագիրը:

Եըլտըզ այս խօսքով կը հակադարձէր Կիպրոսի արտաքին գործոց նախարարին հետեւեալ յայտարարութեան. «Թուրքիա ոչինչ կը յանդգնի ընել»:

Նախարար Եըլտըզ ըսաւ, որ շրջանին մէջ քարիւղի հետախուզութիւն պէտք չէ կատարուի, որովհետեւ այդ շրջանին սահմանները տակաւին չեն ճշդուած, եւ թէ` քարիւղ եւ բնական կազ հետախուզելու յոյն կիպրացիներուն գաղափարը համազօր է Թուրքիոյ կողմէ Թեսաղոնիկէի մէջ (Սելանիկ) քարիւղի հետախուզական արշաւի նախաձեռնելուն, առանց համաձայնութիւններու:

«Ես կ՛ուզեմ նշել, որ մենք նոյնպէս կրնանք իրաւունքներ ունենալ Միջերկրականի մէջ, որուն յատուկ տնտեսական գօտիներն ու սահմանները ցարդ չեն ճշդուած: Անոնք չեն կրնար հետախուզութիւն կատարել պարզապէս ընկերութիւններու հետ համաձայնութիւններ կնքելով», ըսաւ նախարարը:

ԵԻԿԱԼ ՇԼԷՅՖԸՐ

«Եուրէյժիանեթ»

Share this Article
CATEGORIES