ԼՈՒՍԱՐՁԱԿ` ՀՅԴ ԼԵՄ-Ի «ՌԱԶՄԻԿ» ՊԱՇՏՕՆԱԹԵՐԹԻ ԹԻՒ 3, 2011 ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹԵԱՆ ԱՌԻԹՈՎ. ԳԱՂԱՓԱՐԱԿԱՆ ԱՊՐՈՒՄՆԵՐՈՒ ԽԱՅՏԱՆՔԸ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ

Թէ ինչո՛ւ հաւաքաբար պարտաւոր ենք ամէն քայլափոխի մօտէն հետեւելու երիտասարդականի իւրաքանչիւր աշխատանքի, յատկապէս ինչ կը վերաբերի անոր մտաւորական աշխարհահայեացքներուն, պարզապէս որովհետեւ իբրեւ դաշնակցական միաւոր` Լիբանանի երիտասարդական միութիւնը, աւելի քան 35-ամեայ պատմութեամբ, արդէն իսկ նուաճած է պատուանդան մը, որ կը յատկանշուի իր կազմակերպական կառոյցով, դաստիարակչական ընկալումներով,   աշխատանքային ծիրով ու ծառայական գիտակցութեամբ:

Ի դէպ, առաջին անգամ չէ, որ անդրադարձ կը կատարուի ԼԵՄ-ի պաշտօնաթերթին, անոր ունեցած եզակի դերակատարութեան, արժէքին եւ անպայման` դաշնակցական կեանքի, գրականութեան, երիտասարդական խանդավառութիւններու եւ մօտեցումներու մասին ընդգրկած նիւթերուն եւ կեցուածքներուն, այլապէս ալ` սերնդափոխութեան իմաստով` ապրումներու խայտանքի միջավայր ըլլալու հասկացողութեամբ:

Հարկ է ընդգծել, թէ ԼԵՄ-ի կեանքին վերաբերող այլազան բնագաւառներու առընթեր «ՌԱԶՄԻԿ» պաշտօնաթերթը վերջին տարիներուն կ՛ունենայ առանձնակի յաջողութիւններ` իր ընդգրկած նիւթերուն, մատուցման ձեւին, գաղափարական հնչեղութեան, քաղաքական մօտեցումներուն համար, նաեւ ազգային կեանքի թէ ընդհանրապէս հայրենի կեանքը յուզող հարցերուն մասին համապարփակ ներկայացումներ կատարելով:

Այս առումով, յիշատակելի է վերեւ նշուած հրատարակութիւնը, որ իր խմբագրական թէ մատուցման եղանակով չի զիջիր նախորդներէն, այլապէս կը պահէ իր դասականի առընթեր` նաեւ արդի ոճային յատկութիւնն ու ձեւաւորումը:

Փակագիծ մը:

Սա չի նշանակեր, որ յաւելեալ ակնկալութիւններու հրայրքը պէտք չէ ապրի ընթերցասէր հասարակութիւնը, յատկապէս ինչ կը վերաբերի գունաւոր տպելու իրողութեան, լրատուական մասնագիտական կարելիութիւններէ օգտուելու անհրաժեշտութեան, այլազան նիւթերու թատերաբեմ դառնալու գիտակցութեան, քննական մտքի յաւելեալ զարգացումին եւ հայ կեանքին արձագանգը ապահովելու իւրաքանչիւր հրատարակութեան մէջ:

Այլ ասած, երիտասարդականի մտաւորական աշխատանքի հունաւորումին մէջ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆԱՑՈՒՄԻ մասին է խօսքը, ուր արիաբար պէտք է, որ տողանցէ սուր հայեացքներու եւ արժեւորումներու շքերթը, առանց սակայն իյնալու անտեղի ու ամուլ չափազանցութիւններու որոգայթին մէջ, պարզապէս ախորժակներ յագեցնելու դիտաւորութեամբ: Որովհետեւ դաշնակցական միտքի եւ դատողութեան համար որքան հրամայական են քննարկումներու առատութիւնը, նոյնքան չափորոշիչ է` որեւէ նիւթի մասին առարկայական եւ անաչառ ըլլալու հասկացողութիւնը, այսինքն` բազմակողմանի հմտութիւն եւ փորձառութիւն ցուցաբերելու արժեչափը:

Արդարեւ, ընդհանուր ակնարկ մը նետելէ ետք այս հրատարակութեան, կ՛արժէ ըստ էութեան արձանագրել, թէ` թիւին մէջ առկայ են այն հիմնական նիւթերը, որոնք լիարժէքօրէն կ՛առնչուին հայ կեանքին ու դաշնակցական երիտասարդի առօրեային:

Այլ հարց, թէ ընդհանրապէս մատնանշեալ նիւթերը որքանո՞վ կը յուզեն երիտասարդական փաղանգներ, ոչ անպայման միութենական կեանքի մասնակիցներու, որոնց հետաքրքրութիւններու աստիճանաչափը կամ ծիրը տակաւ կը թեքի դէպի ապազգային եւ օտարամոլ հորիզոններ: Այս առումով հարկ է միանշանակ լծուիլ այնպիսի առաջադրանքներու կիրարկումին, մօտեցումներու եւ կեցուածքներու ճշդորոշումին, որպէսզի «ՌԱԶՄԻԿ»-ը առաւելագոյն չափով հասանելի ըլլայ հայ երիտասարդական թէ ուսանողական շրջանակներու:

Առաջին հերթին, յոյժ գնահատելի է հետեւողականութեան այն պատկերը, որ գրեթէ ամէն թիւի մէջ առկայ է վաստակաւոր հեղինակութեան հետ հարցազրոյց մը, ուր ի շարս այլ նիւթերու` արծարծումի կիզակէտ կը դառնայ մասնագիտական բնոյթի տարբեր հորիզոններ:

Փաստօրէն, այս թիւով հարցազրոյց կատարուած է պատմագէտ եւ միջազգային օրէնսգիտութեան ոլորտներու քաջահմուտ մտաւորական Արա Պապեանի հետ:  Ան իբրեւ հետազօտող եւ բազմավաստակ գիտնական կեդրոնանալէ ետք Հայոց  ցեղասպանութեան ճանաչումի թէ այլ աշխատանքներու վրայ, կ՛անդրադառնայ ազգովին առնուելիք իրաւաբանական էական քայլերուն, յատկապէս ազգային կեանքին վերաբերող նախաձեռնութիւններու թէ առաջադրանքներուն` շեշտը դնելով միջազգայնօրէն ճանաչում գտած ամպիոններու եւ հաստատութիւններու մօտ դատաիրաւական գործընթացներու անյապաղ որդեգրումին վրայ:

Միւս կողմէ, պատմաբան Արա Պապեան, ինչպէս միշտ, համոզում կը յայտնէ այն մասին, թէ հայ-թուրք պետական մակարդակի յարաբերութիւններու ներկայի պատկերը կամ ստեղծուած փրոթոգոլային համաձայնութիւնները ոչ մէկ դրական արդիւնք կրնան ապահովել Հայաստանի. բան մը, որ հետագայ տարիները ցոյց տուին:

Բնականաբար, իբրեւ դաշնակցական երիտասարդական նորահաս գրիչներ, ԼԵՄ-ականներուն մտածումի թէ հայեցակարգի առանցքը պէտք է ըլլայ ՀՅԴաշնակցութեան Ծրագիրն ու Կանոնագիրը: Այս իմաստով, թիւին մէջ առկայ են ընկերվարական թէ ժողովրդավար արժեչափերու հասկացողութիւնները` յանուն նորաստեղծ հայրենիքի հզօրացման եւ բարգաւաճման:

Յաճախ հարց կը դրուի, թէ դաշնակցական երիտասարդը պէտք է որ մօտէն առնչուի ազգային թէ գաղութահայ կեանքի իւրաքանչիւր մանրամասնութեան, լաւապէս զննէ ու քննէ տեղի ունեցող իրադարձութիւններն ու բացթողումները: Այս իմաստով արդէն իսկ այս բոլորի մասին դիպուկ արտայայտութիւններով իր ըսելիքը կ՛ունենայ իւրաքանչիւր ԼԵՄ-ական, երբ «Ռազմիկ»-ի էջերով իսկ կ՛արծարծէ հայ աշակերտի ցուցաբերած անտարբերութիւնն ու խարխափող կեանքը, մշակութային կեանքի մէջ առկայ արտառոց երեւոյթները, հաւաքական կեանքին մաս կազմող յոռի թէ ինքնասպան դժբախտութիւնները, թրքաբարոյ թէ պատեհապաշտ վերաբերումներու անըմբռնելի տարողութիւնը, հայոց լեզուի նկատմամբ ցուցաբերուած մեղկ եւ հոգեսպան մօտեցումները, հայ վարժարանի առաքելութեան շունչ ու ոգի սերմանելու անյետաձգելի աշխատանքը, ինքնութեան եւ պահանջատիրական ոգիի անժամանցելիութիւնը, եւ մասամբ նորին:

Նուիրական այլ պարտաւորութեամբ, նորահաս սերունդի այս գրիչներուն համար Արեւմտահայաստանի, Ջաւախքի թէ Նախիջեւանի հողատարածքներու մասին արձագանգելը նոյնքան սուրբ ու անբաժանելի է, որքան հերոսական Արցախի ազատագրական պայքարի անշէջ կրակը:

Իրօք, անոնց իւրաքանչիւրին հոգեմտային աշխարհէն կը ցայտեն ազգային կամքի ու պայքարի ապրումներ եւ գաղափարական հայեացքներ, որոնք այլապէս ալ ցուցանիշ են դաստիարակութեան եւ ինքնաբիւրեղացման:

Ուշագրաւ են նիւթերու ընդմէջէն ի յայտ եկած վերլուծական կարգ մը դրսեւորումները, որոնց հիմքը քննական միտքի տեսութիւնն է, աւելի՛ն. երիտասարդականի կոչումին արժանավայել կեցուածքի ճշդորոշումը: Եւ խորքին մէջ այս է պահանջուածն ու ակնկալուածը դաշնակցական երիտասարդութենէն, որ կոչուած է տէր կանգնելու դաշնակցական արժէքային համակարգին եւ պատմութեան: Օրինակ` Հայ դատի նուիրական աշխատանքին լծուած գրասենեակներու աշխատանքային ծիրի փոփոխութեան առաջակութիւնն կամ պահանջը արդէն գօտեպնդող է, միւս կողմէ նաեւ` գաղութահայ կեանքի ղեկավարումի հարցին գծով արդէն իսկ կը տողանցեն յանդուգն ու խրոխտ արտայայտութիւններ:

Իսկ ամէնէն իւրայատուկ բաժինը այս թիւով կը մնայ այն, երբ ՆՈՐԱՐԱՐ մտայղացումով եւ քաջ մօտեցումով մը կը յիշատակուի Լիզպոնի տղոց աստուածային արարքին հնչեղութիւնը, բանաստեղծութեան թէ արձակ գրութիւններու կողքին տեղ կը գտնեն հարազատի մը պատմագրական արժէք ունեցող  անդրադարձները նահատակ Սիմոն Եահնիեանի մասին, որուն հետ ԼԵՄ-ականներուն զրուցակիցը ապրած է տարիներ շարունակ, մօտէն ճանչցած այս հերոսին հոգեմտային աշխարհն ու կազմաւորումը, անոր կենսակերպն ու իր ազգին հանդէպ անոր ունեցած հաւատամքի մեծութիւնը, եւ առանց պճնանքի զանոնք ներկայացուցած է յուշագրութեան մը ընդմէջէն:

Այս առումով, յոյժ գնահատելի են այս տիպի մատուցումները, որովհետեւ կը ներկայացնեն առիթներ` լոյսին բերելու թանկագին ապրումներ, յուզաշխարհներ եւ անձնական պատումներ:

Աւարտին, կը մնայ յարատեւութեան խայծը պահել եւ գաղափարական թէ քաղաքական հասունացումի առկայծները շրջապատին սեփականութիւնը դարձնել:

 

 

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES