50 ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ (30 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ 1961)

ՀԱՅԱՍՏԱՆ

ԼԱՒԱԳՈՅՆ ԵՐԳԸ

Սիլվա Կապուտիկեան վարձատրուեցաւ իբրեւ Խորհրդային Միութեան լաւագոյն երգին բառերուն հեղինակը: Արդարեւ, յատուկ կազմուած  դատակազմը պատուոյ գիրերով վարձատրեց բանաստեղծուհին` իր «Բխած ամպից, սարի տակից» յուզաթաթաւ քերթուածին համար, որուն վրայ եղանակաւորած է երգահան մը` Ե. Մէյտուսի, իր կարգին վարձատրուած` յօրինած իր եղանակին համար:

Մրցումը, լաւագոյն ռոմանսը, կազմակերպուած էր Խորհրդային Միութեան մշակոյթի նախարարութեան, երգահաններու եւ գրագէտներու միութեան կողմէ միասնաբար:

ՆՈՐ ԲՆԱԿԱՐԱՆՆԵՐ

Յունիս, յուլիս եւ օգոստոս ամիսներուն աւարտեցաւ 26 բնակելի շէնքերու շինութիւնը, Երեւանի մէջ: Ասոնց մեծ մասը շինուած է Շահումեանի եւ 26 Կոմիսարներու շրջաններուն մէջ: 1273 ընտանիքներ նոր բնակարան ստացան:

ՖՈՒԹՊՈԼ

Երեւանի «Սպարտակ» «Ա.» խումբը մրցեցաւ Մալիի ազգային խումբին դէմ: Խաղին սկիզբը հիւրերուն նուիրուած են երեւանեան գունագեղ, հոտաւէտ ծաղկեփունջեր եւ յուշադրօշ մը: Մրցումը վերջացած է 0 – 4 արդիւնքով` ի նպաստ երեւանցիներուն:

ԱՄԵՐԻԿԱՀԱՅ ԵՐԳՉՈՒՀԻ
Շ. ՇԱՀԲԱԶԵԱՆԻ ՀԱՄԵՐԳՆԵՐԸ

Ամերիկահայ երգչուհին երկու համերգներ տուաւ, մէկը` Հայֆիլհարմոնիայի դահլիճին մէջ, իսկ միւսը` Երեւանի հեռատեսիլին առջեւ: Երգչուհին` Շաքէ Շահբազեան, երգած է` Կոմիտասէն, Դոլուխանեանէն, Կոտոյեանէն եւ արտասահմանի երգահաններ` Ալան Յովհաննէսէ, Սրուանձտեանէ, Վ. Սարգիսեանէ, ինչպէս նաեւ` արեւմտեան դասական եւ արդի երգահաններու գործերէն, ցոյց տալով իր հմայիչ ձայնին նրբերանգները:

ՉԵԽԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՀԱՆԴԷՍ

Երեւանի գեղարուեստասէր հասարակութեան հետաքրքրութիւնը շարժած Ճարտարապետներու տան մէջ վերջերս տեղի ունեցած չեխական գիրքերու գծագրութեան ցուցահանդէսը, ուր երեք հարիւր աշխատութիւններ ներկայացուցած են չեխ երեսուն գծագրիչներ:

«ԶԷՅԹՈՒՆԻ ՀԵՐՈՍԱՄԱՐՏՆԵՐԸ»

Այս խորագիրով գրքոյկ մը լոյս տեսաւ վերջերս Հայաստանի մէջ: Հեղինակը` Վասպուր Մելիքսեթեան, հաւաքելով դիւաններու եւ մամուլի էջերուն մէջ ցրուած նիւթերը, կու տայ ոչ միայն Զէյթունի, ինչպէս կը թուի վերնագիրէն, այլեւ հայաշատ ուրիշ օճախներու բնակչութեան հերոսական կռիւներուն փաստերը` մեկնաբանութիւններով միասին:

Կիլիկեան հայկական պետութեան կործանումէն ետք անոր գաւառակներէն մէկը, Ուլնիա, զոր Զէյթուն կը կոչէին թուրքերը ԺԵ. դարուն, բազմաթիւ անգամներ հարկադրուեր է ետ մղելու քոչուոր եւ աւարառու ցեղերու յարձակումները եւ պաշտպանելու իր կիսանկախ գոյութիւնը:

Զէյթունցիները, գիւղատնտեսութենէն զատ, կը զբաղէին նաեւ արհեստներով: Իսկ տեղւոյն երկաթի հանքերէն ինքնապաշտպանութեան համար կը շինէին զէնքեր: Ահա այսքան փոքր տնտեսութիւն մը ունեցած է Զէյթուն, եւ հակառակ ատոր, մինչեւ ԺԹ. դարու 70-ական թուականները զէյթունցիները հարկադրուեր են ետ մղելու թրքական բանակներու եւ անոնց օգնող զանազան ցեղերու երեսուն մեծ եւ փոքր արշաւանքները, իսկ հետագային` աւելի մեծ գրոհները:

Թրքական վայրագ տիրապետութեան դէմ պայքարող ազգերու ցասումը խեղդելու համար սուլթանները կը հարստահարէին ոչ միայն հայերը, այլեւ` իրենց մականին տակ գտնուող միւս ժողովուրդները:

Թրքական բռնակալութեան դէմ զէյթունցիներուն ամէնէն նշանաւոր գօտեմարտը տեղի ունեցաւ 1862-ին: Մարաշի կառավարիչ նշանակուելէ ետք, Ազիզ փաշա սպառնաց սրածել զէյթունցիները, եթէ երբեք չենթարկուին կառավարութեան հրամաններուն: Եւ առանց վարանելու եւ առանց սեռի ու տարիքի խտրութեան` ջարդեց Զէյթունի շրջակայքի բնակչութիւնը, թալանեց գիւղերը եւ աւերակի վերածեց սրբավայրերը: Վերջապէս, քառասուն հազարնոց բանակով նոյն տարւոյն օգոստոսին սկիզբները պաշարեց Զէյթունը: Սակայն զէյթունցիներուն եօթը հազարէ բաղկացած աշխարհազօրը վարպետ եւ ճարպիկ մարտավարութիւններով քանի մը կէտերէ ճեղքեց թշնամիին օղակը, թիկունքէն եւ թեւերէն հասցուցած հարուածներով ոչնչացուց մօտ 12,000 թուրք, իսկ ողջ մնացածներուն ալ ստիպեց փախուստ տալ:

Թուրքերուն հասցուցած զէյթունցիներուն այս տարօրինակ հարուածը շշմեցուց սուլթանը, միեւնոյն ատեն ա՛լ աւելի կատղեցուց: Նախ պաշտօնանկ ըրաւ Ազիզ փաշան, ապա անոր տեղը նշանակեց ուրիշ արիւնարբու մը` Աշիր փաշան, որ աչքի զարկած էր սլաւներու ազատագրական շարժումները ճզմելու գործին մէջ:

Գրքոյկին հեղինակը կը նկարագրէ Ազիզ փաշային գործադրած դաժանութիւնները եւ սուլթաններու կառավարութեան ամէն տեսակի մեքենայութիւնները, որոնց պատճառով, վերջապէս, 1863-ին Զէյթուն զրկուեցաւ իր կիսանկախ վիճակէն:

Զէյթունի օրինակով Մուշի, Վանի եւ այլ վայրերու մէջ ապստամբութիւններ կը ծագին` վերածուելով հայութեան ազատագրական զգացումները արտայայտող շարժումներու:

Share this Article
CATEGORIES