ԼՈՅՍ ՏԵՍԱՒ «ՍՈՒՐԻԱՀԱՅ ԵՐԵՍՓՈԽԱՆՆԵՐԸ ՍՈՒՐԻՈՅ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆՆԵՐՈՒՆ ՄԷՋ. 1928-2011» ՎԵՐՆԱԳԻՐՈՎ ԳԻՐՔԸ, ՀԵՂԻՆԱԿ` ՊԱՏՄԱԲԱՆ, ԴՈԿՏ. ՆՈՐԱ ԱՐԻՍԵԱՆ

Դամասկոսի մէջ արաբերէնով լոյս տեսաւ 347 էջերէ բաղկացած «Սուրիահայ երեսփոխանները Սուրիոյ խորհրդարաններուն մէջ. 1928-2011» վերնագիրով փաստագրական գիրքը:

Անիկա կը ներկայանայ իբրեւ առաջին հետազօտութիւն, որ կ՛ուսումնասիրէ սուրիահայութեան խորհրդարանական  կեանքը, որուն մէջ հեղինակը կը կեդրոնանայ խորհրդարաններուն մէջ սուրիահայ երեսփոխաններու ներկայութեան եւ անոնց քաղաքական կեանքին մասնակցութեան վրայ:

Գիրքը կ՛անդրադառնայ 1928 թուականի Հիմնադիր խորհուրդէն սկսեալ մինչեւ 2011 թուականի իններորդ նստաշրջանի աւարտը ընդգրկող ժամանակահատուածը:

Սոյն աշխատութեան նպատակն է ուսումնասիրել Սուրիոյ մէջ հայ երեսփոխաններուն ներդրումն ու մասնակցութիւնը` ներառելով անոնց ելոյթներն ու նամակները, որոնք առնչութիւն ունին սուրիացի քաղաքացիին հետ` մեկնելով սուրիացի ժողովուրդին շահերէն:

Մօտ տասը տարիներու երկարութեան վրայ, Արիսեան հաւաքած է իր նիւթերը` հիմնուելով հիմնականօրէն Սուրիոյ խորհրդարանի արխիւին վրայ` խորհրդարանական ատենագրութիւններ ու տեղեկագիրներ, ինչպէս նաեւ` նոյն թեման ընդգրկող արաբերէն այլ պատմական ուսումնասիրութիւններու եւ յուշագրութիւններու:

Արիսեանի հետազօտութեան իբրեւ արդիւնք` կարելի է ծանօթանալ 1928 թուականէն մինչեւ 2011 թուականը 21 հայ երեսփոխաններուն ծաւալած գործունէութեան եւ խորհրդարանական կեանքին: Յաջորդաբար երեսփոխաններն են` Միհրան Բիւզանդեան, Ֆաթհալլա Ասիուն, Նիքոլա Ճանճիկեան, Մովսէս Տէր Գալուստեան, Հրաչ Փափազեան, Հանրի Հնտիէ (Պալապնեան), Հրանդ Սիւլահեան, Պետրոս Միլլեթպաշեան, Արտաշէս Պողիկեան, Նազարէթ Եագութեան, Մովսէս Սալաթեան, Տիգրան Չրաճեան, Ֆրետ Արսլանեան, Ապտալլա Ֆաթթալ, Լուիս Հնտիէ, Գրիգոր Էպլիղաթեան, Արամ Գարամանուկեան, Ռուբէն Տիրարեան, Լեւոն Ղազալ, Սիմոն Լիպարեան, Սիւնպիւլ Սիւնպիւլեան:

Գիրքը օժտուած է լուսանկարներով եւ երեսփոխաններու անձնաթուղթերով:

Սուրիահայութեան առնչութիւնը Սուրիոյ խորհրդարանական կեանքին մէջ վաւերագրելու հանգամանքը մեծ ներդրում է հայագիտութեան եւ սփիւռքագիտութեան մէջ, մանաւանդ որ գիրքը հիմնուած է սուրիական պաշտօնական փաստաթուղթերու եւ սկզբնաղբիւրներու վրայ, միեւնոյն ժամանակ նոր էջ մը կը համարուի Սուրիոյ խորհրդարանական կեանքի հոլովոյթին մէջ:

Նախկին երեսփոխան եւ ՄԱԿ-ի մէջ Սուրիոյ խմբակցութեան նախագահ դոկտ. Ժորժ Ժապուր գիրքին մասին գրած է: «Սոյն գիրքը արժէքաւոր յաւելում մըն է խորհրդարանական մեր կեանքի մասին սուրիական գրականութեան վրայ….»:

Յիշենք, որ պատմաբան դոկտ. Նորա Արիսեանը Արաբ գրողներու միութեան անդամ է, դասախօս է Դամասկոսի համալսարանին մէջ, ունի երեք աշխատութիւններ Հայոց ցեղասպանութեան թեմայով եւ ութ թարգմանական գիրքեր:

Share this Article
CATEGORIES