ԻՍՐԱՅԷԼԻ ԿՈՂՄԷ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԵԱՆ ՃԱՆԱՉՄԱՆ ՊԱՐԱԳԱՅԻՆ` ՊԷՏՔ Է ԳՆԱՀԱՏԵԼ ԴՈԿՏՈՐ ՉԱՌՆԻԻ ՆԵՐԴՐՈՒՄԸ

Հայերը լուրջ հիմք ունին վիրաւորուած զգալու` Իսրայէլի կառավարութեան կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման մերժումին համար: Անգթութիւն է այն, որ Ողջակիզումի կարգ մը զոհեր անզգայ կը գտնուին մէկ այլ ժողովուրդի մը նկատմամբ, որ նման ճակատագիր մը ունեցած է: Իսրայէլի կողմէ այդ վիրաւորական մերժումը պայմանաւորուած է Թուրքիան` իր «ռազմավարական դաշնակիցը» գոհացնելու ոչ բարոյական ցանկութեամբ:

Իսրայէլի բազմաթիւ քաղաքացիներու նման, դոկտոր Իսրայէլ Չառնի նոյնպէս խիստ դէմ է Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ իր երկրի կառավարութեան որդեգրած այդ ամօթալի դիրքորոշումին: Ան երկար տարիներէ ի վեր կը հանդիսանայ Երուսաղէմի մէջ Ողջակիզման եւ ցեղասպանութեան հիմնարկի տնօրէնը, ինչպէս նաեւ` Ցեղասպանագէտներու միջազգային միութեան նախկին նախագահը: Բազմաթիւ առիթներով դոկտոր Չառնի արտայայտած է իր խիստ դիրքորոշումը Իսրայէլի պաշտօնատարներուն նկատմամբ` քննադատելով անոնց դատապարտելի կեցուածքը Հայոց ցեղասպանութեան նկատմամբ:

Այս տարուան սկիզբը Հայաստանի նախագահը դոկտոր Չառնին պարգեւատրած է նախագահական շքանշանով եւ 10,000 տոլար մրցանակով` Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման ուղղուած անոր երկարամեայ ջանքերուն համար:

Այն պատճառով, որ Երեւանի մէջ պարգեւատրման արարողութեան ընթացքին դոկտոր Չառնի խօսելու հնարաւորութիւն չունեցաւ, կը փափաքիմ ներկայացնել անոր պատրաստած նկատառումներէն յատկանշական հատուածներ.

«Չափազանց անարդար, անիրաւ եւ տգեղ է ժխտել ցեղասպանութիւնը: Ատիկա վտանգաւոր է ոչ միայն ցեղասպանութեան ենթարկուած ժողովուրդին, այլ նաեւ մեր մարդկային քաղաքակրթութեան համար: Ցեղասպանութեան ժխտումը ցեղասպանութեան ենթարկուած ժողովուրդը անգամ մը եւս նուաստացնելու զազրելի փորձ է, եւ խարազանուած ու հետապնդուած զոհ ժողովուրդի վէրքերուն ցաւալի վերաթարմացում է»:

Աւելի՛ն. ցեղասպանութեան ուրացումը նաեւ բռնութեան օրինականացման մեծագոյն հաստատումն է, ցեղասպանութեան ընթացքին իրականացուած բռնի յատուկ սպանութիւններու յետադարձ արդարացումն է, ինչպէս նաեւ նոր բռնութիւններ գործելու նախազգուշացում եւ կոչ` միեւնոյն տուժած ազգին կամ այլ ազգի մը նկատմամբ: Իրականութեան մէջ ակնյայտ դարձած է այն, որ ցեղասպանութեան ժխտումը յաճախ ժխտողներուն կողմէ պատգամ մըն է այն մասին, թէ անոնք արդէն իսկ պատրաստ են կամ կը պատրաստուին անգամ մը եւս բռնութիւն իրականացնելու»:

«Երբեք պատահական չէ, որ (Թուրքիոյ վարչապետ) Էրտողան վերջին տարուան ընթացքին երկու առիթներով սպառնացած է Թուրքիայէն վտարել 100,000 հայեր, ինչպէս նաեւ երբեք պատահական չէ, որ Էրտողանի Թուրքիան (վարչակարգ մը, որ արտառոց կերպով մեծ ջանքեր կը գործադրէ` ժխտելու համար Հայոց ցեղասպանութիւնը) կը շարունակէ բռնութիւն գործադրել քիւրտերու նկատմամբ` ոչնչացնելով հազարաւոր գիւղեր, սպաննելով տասնեակ հազարաւոր մարդիկ. նաեւ, շատ յաճախ, Թուրքիոյ կառավարութիւնը թոյլ չի տար անոնց գործածել իրենց մայրենի լեզուն կամ տարածել իրենց մշակոյթը»:

«Իսրայէլ կը փորձէ բարիդրացիական յարաբերութիւններ ունենալ Թուրքիոյ հետ` Հայոց ցեղասպանութեան փաստի ճշմարտացիութեան հաշուոյն: Ես համոզուած եմ, որ այս քաղաքականութիւնը շատ սխալ է: Անշուշտ, ես չեմ հաւատար, որ ազգերը, յատկապէս` փոքր ազգերը, իրենք իրենց կ՛արտօնեն չգնահատել քաղաքական իրականութիւնը եւ ապահովութեան վտանգները, այնուամենայնիւ, կը կարծեմ, որ երկարաժամկէտ կտրուածքով, պէտք է ըլլան իրապաշտ քաղաքականութեան սահմանափակումներ, եւ որ ցեղասպանութեան պատմութեան ժխտումը ընդունելի սահմաններէն դուրս պէտք է ըլլայ»:

«Ես չեմ կրնար չխօսիլ Իսրայէլի պետութեան կողմէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման մասին: Իսրայէլ ամբողջութեամբ սխալ է Հայոց ցեղասպանութիւնը չճանչնալու հարցով: Միեւնոյն ժամանակ, փառք Աստուծոյ, այժմ ես արդէն կրնամ ըսել, թէ Իսրայէլի մշակոյթին, լրատուամիջոցներուն եւ մեր հասարակութեան մէջ մենք յաղթած ենք Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչնալու ճակատամարտը: Երբ քանի մը տարի առաջ չորս անձերէ բաղկացած մեր պատուիրակութիւնը, որուն կազմին մէջ էին փրոֆ. Եայիր Օրոն, փրոֆ. Եհուտա Պօեր, նախկին նախարար Եոսի Սարիտ եւ ես, եկաւ Հայաստան` Հայոց ցեղասպանութեան զոհերուն նուիրուած յուշարձանին ծաղկեպսակ դնելու համար, մենք իսկապէ՛ս կը ներկայացնէինք Իսրայէլի հասարակութեան ստուար զանգուածը»:

«Այս պահուն մեզ տեղեկացուցին, որ Քնեսեթը կը քննարկէ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման հարցը: Ընդհանուր առմամբ, Քնեսեթը այժմ Իսրայէլի պատմութեան մէջ արդէն երրորդ անգամն ըլլալով պիտի քննարկէ Հայոց ցեղասպանութեան հնարաւոր ճանաչման հարցը: Այս քուէարկութիւններէն իւրաքանչիւրը մեր նպատակին համար որոշ յառաջընթաց կը ներկայացնէ: Իսրայէլի համակարգով, առաջարկը պէտք է վերանայուի եւ որոշուի Քնեսեթի կոմիտէին մեծամասնութեան կողմէ: Ինչպէս գիտէք, քաղաքականութիւնը դիւրին գործ չէ, եւ մեր ընդդիմադիրները նախապէս յաջողած են մեզ պարտութեան մատնել ճանաչման ճիշդ այս հանգրուանին»:

«Այս անգամ առաջարկը պիտի յանձնուի կրթութեան հարցերով յանձնաժողովին, ինչ որ տարբեր է արտաքին գործոց եւ անվտանգութեան հարցերով կոմիտէի ընթացակարգերէն, ուր առաջարկը կարելի է թաղել` նոյնիսկ առանց որեւէ քննարկումի, եւ ոչ ոք կ՛իմանայ թէ ի՛նչ կատարուեցաւ. կրթութեան հարցերով յանձնաժողովին մէջ քննարկումները եւ քուէարկութիւնը հրապարակային կ՛ըլլան: Մեր մօտիկ գործընկերները եւ ես մեծ յոյսեր չունինք, թէ անիկա կ՛ընդունուի, սակայն ներկայիս աւելի մեծ հաւանականութիւն կայ անոր յաջողութեան, քան` անցեալին: Ճիշդն ըսած` այժմ Ցեղասպանութիւնը ճանչնալու հաւանականութիւնը աւելի մեծ է, որովհետեւ Թուրքիան Իսրայէլի ցոյց տուաւ իր նենգ կողմը, եւ մեզմէ շատերը պիտի ամչնան անշուշտ, եթէ Ցեղասպանութեան ճանաչումը կատարուի այդ պատճառով, այլ ոչ թէ` այն հանգամանքին համար, որ Իսրայէլ կ՛ուղղէ երկար տարիներու իր սխալը»:

Իսրայէլացի լրագրող Ռաֆայէլ Ահրեն ճշգրտօրէն կը նշէ վերջերս հրապարակուած «Հաարեց»ի իր յօդուածին մէջ. «Եթէ Իսրայէլ մօտ ապագային ճանչնայ Թուրքիոյ կողմէ 1 միլիոն հայերու ցեղասպանութիւնը, ապա ատիկա մեծապէս հիմնուած պիտի ըլլայ ամերիկածին գիտաշխատող Իսրայէլ Չառնիի ջանքերուն վրայ»:

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈԻՆԵԱՆ
«Քալիֆորնիա Քուրիըր»
թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

Թարգմանեց`
ԿԱՐԻՆԷ ԳԷՈՐԳԵԱՆ

Share this Article
CATEGORIES