50 ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ (12 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ 1961)

ԻՆՉՊԷ՞Ս ԿԸ ԽՕՍԻ ՈՒ ԿԸ ԳՐԷ
ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ՇԻՐԱԶ

Յախուռն, կրքոտ, անհանգիստ, բայց եւ ոգեշունչ խառնուածքը ցոյց տուած է Յովհաննէս Շիրազ հրապարակային դասախօսութեան մը ընթացքին, երբ կարդացած է «Թոնդրակեցիներ»ը` իր նոր, դեռ անտիպ «Անի» երկարաշունչ քերթողագիրքէն:

«Շիրազ կը սկսի կարդալ եւ ունկնդիրները կը լարուին, կը գրէ երեւանեան թերթի մը լրագրողը: Ունկնդիրները հմայուած են «Թոնդրակեցիներ»ու փիլիսոփայական խորութենէն, խոհերէն, հայրենասիրական շունչէն, որով պարուրուած են բանաստեղծին ամէն մէկ տողը, շիրազեան շռայլ, յստակ եւ տեսանելի պատկերներով հեղեղուած էջերը: Ժայթքած է բանաստեղծին տաղանդը, բուռն բնաւորութիւնը զօդուած է իմացականութեան եւ խոհականութեան հետ եւ սփռուած են «Թոնդրակեցիներ»ու էջերուն մէջ: Կիրքերու, միտքերու զօրաւոր բախում կայ հոն, կան մարդկային ուժեղ, հակասական բնաւորութիւններ, կայ բանաստեղծական տաք շունչ, որ, սակայն, երբեմն սահման չճանչնալով, կը կոտրէ ստեղծագործութեան ամբողջականութիւնը: Պատկերներու անզուսպ յորձանքը առիթ կու տայ անհարկի կրկնութիւններու»:

Մէկ խօսքով, այս գործին մէջ իսկապէս Յովհաննէս Շիրազն է` իր ինքնատպութեամբ, բանաստեղծական իւրօրինակ մտածողութեամբ:

Բանաստեղծը կը բացատրէ գրելու իր կերպը:

– Երբ կը տարուիմ նիւթով մը, հանգստութիւնս կը կորսուի, մտածումներու յորձանքով կը պաշարուիմ: Առանց թուղթին յանձնելու` ամէն ինչ նախ կը գրուի ուղեղիս մէջ, կը գրուի ամբողջութեամբ: Յետոյ այնպէս կը թուի, թէ արդէն գրուած է, կը փնտռեմ, բայց չկայ: Երբ չկայ, արագ թուղթին կը յանձնեմ ամէն բան: Անշուշտ ատիկա սեւագրութիւն է, բայց հիմնականն է: Այս ձեւով է ահա, որ ծնունդ առաւ «Անի»ն, ծնունդ առաւ Մոսկուայի մօտ` Պերեդելկինոյի մէջ, 14 օրուան ընթացքին:

Գիտէք, կ՛աւելցնէ Յովհաննէս Շիրազ, երբ վագրը կ՛ուզէ որսին վրայ յարձակիլ, մէկէն կը նետուի, առանց աջ ու ձախ նայելու, առանց նայելու, թէ իր առջեւ անդունդ կամ խութ կայ: Այդպէս ալ իմ ստեղծագործական խառնուածքն է, բռնել մէկը: Բայց… յետոյ կու գան երկարատեւ աշխատանքի օրերը, կը մշակուի եւ կը ստեղծուին տարբերակներ: «Սիամանթօ եւ Խոջեզարէ» քերթուածը երեք տարբերակ ունի, այդքան է առայժմ նաեւ «Անի»ի տարբերակներուն թիւը:

Յետոյ բանաստեղծը կը խօսի իր նոր գործերուն մասին: Շուտով լոյս կը տեսնէ «Իմ ընկեր Լորիկը» անունով հաւաքածոն, ուր տեղ գտած են «Տիգրան Մեծի վիշտը», «Շղթայուած մեղեդիներ», «Ծնողական սէր», «Կուժկոտրուկ» եւ այլ նոր գործեր: Ատկէ զատ, վերամշակած եմ «Իմ ընկեր Լորիկը» եւ «Մարդկանց անուններ» բանաստեղծութիւնները: Պետհրատին յանձնած եմ նաեւ «Աստուծոյ գլուխ-գործոցը» բանաստեղծութիւնը եւ «Քնար Հայաստանի» գիրքին երկրորդ հատորը:

ԵՐԹԵՒԵԿԸ ԴԻՒՐԱՑԱՒ ԼԻԲԱՆԱՆԻ
ԵՒ ՍՈՒՐԻՈՅ ՄԻՋԵՒ

Երէկ Պէյրութ հասած սուրիացիներ յայտարարեցին, թէ դէպի Լիբանան սուրիացիներուն երթեւեկին վրայ դրուած սեղմումները մեծապէս մեղմացուած են: Ճամբորդութեան արտօնագրերը ներկայիս կը յանձնուին առաւելագոյնը 24 ժամէն, մինչ նախապէս այդ ձեւակերպութիւնները շատ աւելի երկար ժամանակ կ՛առնէին:

Միւս կողմէ, ճամբու հաղորդակցութիւնները բնականոն կերպով վերսկսան Լիբանանի եւ Սուրիոյ միջեւ: Լիբանանեան, սուրիական եւ յորդանանեան բոլոր ինքնաշարժները կրնան Սուրիա երթալ եւ դուրս գալ, իսկ լիբանանցիք կրնան սահմանէն անցնիլ` պարզապէս իրենց ինքնութեան թուղթերը ցոյց տալով:

Share this Article
CATEGORIES