ԺԱՄՈՐՈՇՈՒՄԸ ԲԱՆԱԼԻ` ՇԱԼԻԹԻ ԱԶԱՏ ԱՐՁԱԿՈՒՄԻ ԳՈՐԾԱՐՔԻՆ

Շալիթ գերի պահուեցաւ աւելի քան հինգ տարի:

Իսրայէլացի գերեվարուած զինուոր Ժելատ Շալիթի եւ իսրայէլեան բանտերուն մէջ արգելափակուած աւելի քան 1000 պաղեստինցիներու ազատ արձակման վերաբերեալ գործարքէն յայտնի է, որ այս մարդոցմէ շատեր շատ աւելի կանուխ կրնային ազատագրուած ըլլալ:

Այս համաձայնութեան մէջ շատ քիչ բան կայ, որ սեղանի վրայ չէ եղած տարիներէ ի վեր: Ցցուն, հիմանկան կէտը միշտ եղած է ազատ արձակումը աղմկայարոյց բանտարկեալներու, ինչպէս` պաղեսինցի ազդեցիկ ղեկավար Մարուան Պարղութին եւ Պաղեստինի ազատագրութեան ժողովրդային ճակատի պետ Ահմետ Սաատաթը:

Համաս միշտ պնդած է, որ պէտք է Նուաճել բանալի դերակատարներու ազատ արձակումը: Իսրայէլ տեղի չէ տուած, եւ բնականաբար գործարքը ոչ մէկ տեղ հասաւ:

ՈՒՐԵՄՆ Ի՞ՆՉ ՓՈԽՈՒԵՑԱՒ

Իսրայէլացիք կ՛ըսեն, թէ Համաս ընթացք տուաւ բանակցութիւններուն գրեթէ այն ատեն, երբ պաղեստինեան իշխանութեան նախագահ Մահմուտ Ապպաս անցեալ ամիս Նիւ Եորքի մէջ ամպիոնէն իջաւ պաղեստինի ճանաչումին եւ անոր ՄԱԿ-ի անդամակցութեան կոչ ընելէ ետք:

Պարզուեցաւ, որ Ապպասի այս դիմումը շատ ժողովրդական է եւ` պաղեստինցիներուն սրտին խօսող:

Անգամուան մը համար տեսնուեցաւ, որ անոնք դիւանագիտական գետնի վրայ Իսրայէլը, շփոթի մատնած են, դիւանագիտութեան ասպարէզ մըն է, ուր պաղեստինցիք անցեալին ողորմելի կերպով անատակ էին:

Մահմուտ Ապպասի վարկանիշը ոստում արձանագրեց եւ գրաւեալ հողերու մէջ գտնուող ժողովուրդը թերեւս առաջին անգամ ըլլալով զգաց իսկական յոյսը, թէ բռնագրաւումին դէմ ոչ վայրագ իր դիմադրութիւնը կրնայ արդիւնաւորուիլ:

ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ԱՆԿՈՒՄ

Մինչ Ապպասի եւ պաղեստինեան իշխանութեան աստղը բարձրացաւ, Համասինը ինկաւ:

2006 թուականին պաղեստինեան շրջաններու մէջ տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրութիւններուն նուաճած յաղթանակէն ի վեր մարտական կազմակերպութիւնը ականատես եղած է իր ժողովրդականութեան անկումին:

 

Իսրայէլի հետ հրթիռներու հերթական փոխանակումը շատ քիչ բան ըրած չէ տեղական բարոյական կորովը բարձրացնելու համար: Իսրայէլեան շրջափակումը կեանքը անտանելի դարձուցած է բազմաթիւ կազացիներու համար:

Իսրայէլ անցեալ տարի ստիպուեցաւ մեղմելու այս սահմանափակումները, Կազա օժանդակութիւն փոխադրող նաւախումբին մաս կազմող «Մաւի Մարմարա» նաւուն վրայ յարձակելէ ետք:

Պաղեստինցիներու համակիր 9 գործիչներ սպաննուեցան եւ միջազգային հանրութիւնը միաձայնութեամբ դատապարտեց շրջափակումը:

Իսրայէլացի պաշտօնատարներ մեղմացուցին շրջափակումը, անոնք մարտավարութիւնը փոխեցին եւ սկսան աւելի կեդրոնանալ Եգիպտոսէն դէպի Կազա դրամի մաքսանենգութեան վրայ:

Աւելի քան 1000 պաղեստինցիներու ազատ արձակումը Համասի համար քարոզչական մեծ յեղաշրջում մը պիտի ըլլայ

Իսրայէլեան կառավարութեան անդամ նախարար մը առանձին ինծի ըսաւ, որ Իսրայէլի բանակի օդային հարուածները կ՛օգտագործուին սպաննելու համար ոչ առաջնային նկատուող թիրախներ, որոնք սակայն մեծաքանակ գումարներ կը փոխադրէին:

 

Համասի կանխիկ գումարները կը նուազէին, իսկ ծխախոտներու եւ վառելանիւթի տուրքերը բարձրացնելու փորձերը աւելի եւս օտարացուցին Համասը տեղական բնակչութենէն: Հետեւաբար անոնք ստիպուած ընդունեցին նախապէս անընդունելի նկատուած պայմանները եւ գոյացուցին գործարք մը, որուն տարիներէ ի վեր դէմ էին:

Եգիպտացիները բանալի դեր ունեցան: Սուրիոյ վարչակարգին դանդաղօրէն կծկուիլը Համասի ղեկավարութիւնը դրաւ նոր ապաստան մը գտնելու անհրաժեշտութեան հեռանկարին դիմաց: Եգիպտոսը կրնար ըլլալ իրենց նուազագոյն վատ ընտրանքը եւ ան ճնշում կը բանեցնէր համաձայնութիւն գոյացնելու համար:

11 հոկտեմբերի գիշերը եգիպտացի պաշտօնատարներ կ՛երթեւեկէին Գահիրէի երկու պանդոկներու միջեւ` իւրաքանչիւր կողմի պատուիրակութեան փոխանցելու համար բանակցութիւններուն վերաբերեալ միւս կողմի պատուիրակութեան դիրքերը:

Համաս մետասաներորդ պահու զիջումներ ապահովեց Իսրայէլէն, որ իր կարգին կը փորձէ յարմարիլ շրջանին մէջ Արաբական գարունէն ետք ստեղծուած կացութեան:

Նոր համաձայնութեան մէկ երեւոյթը այն է, որ ատոր մէջ ներառուած են 27 կին բանտարկեալներ: Անոնցմէ ոմանք տխրահռչակ գործիչներ են, որոնց ազատ արձակումը Իսրայէլի հանրութիւնը դժուար պիտի մարսէ:

Այդ համաձայնութիւնը նաեւ ստիպեց Իսրայէլը առաջին անգամ համաձայնելու, որ իսրայէլացի արաբ բանտարկեալներ ներառուին բանակցութեանց մէջ:

ԿԱՐՃԱԺԱՄԿԷՏ ՅԱՋՈՂՈՒԹԻՒՆ

Համաձայնութեան մասին Պի.Պի.Սի.ի հաղորդած լուրէն անմիջապէս ետք, Իսրայէլի վարչապետ Պենիամին Նաթանիահու աճապարանօք կառավարութեան արտակարգ ժողով գումարեց` ծրագիրի վաւերացումը ստանալու եւ յայտարարելու. «Ես Ժելատ Շալիթը տուն կը բերեմ»:

Պաղեստինեան ներքին քաղաքականութիւնը զերօ գումարի խաղ մըն է: Այսինքն խաղ մը, երբ իւրաքանչիւր կողմի շահոյթը կը համապատասխանէ միւս կողմի վնասին, եւ միջին լուծումներ չկան:

Առայժմ Համաս պիտի ջերմանայ եւ ժողովրդականութիւն շահի մէկ մարդու փոխարէն հազար պաղեստինցի բանտարկեալներու ազատ արձակումը ապահովելուն համար:

Մահմուտ Ապպաս, որ նոյն գիշերը շնորհաւորեց փոխանակումը, յաջորդ առաւօտեան արթնցաւ իբրեւ քաղաքականապէս եւ ժողովրդականութեան իմաստով տկարացած գործիչ մը:

Բայց երբ բանտին դռները բացուին, հաւանաբար շուտով, եւ մարդիկ սկսին տուն մեկնիլ` միանալու իրենց ընտանիքներուն, աւելի յստակ պիտի ըլլայ, որ պաղեստինցի քաղաքական բանալի մարտիկներ, որոնք գրաւեալ հողերուն մէջ շատերու կողմէ հերոսներ կը նկատուին, տակաւին կը մնան ճաղերու ետին:

Համաս պարզապէս խաղցած է իր միակ յաղթաթուղթը:

Անվիճելիօրէն Համաս շահած է ռաունտ-ը, հանգրուանը: Բայց ատիկա բաւարար պիտի ըլլա՞յ, որպէսզի Համաս խաղը շահի:

ՓՈԼ ՏԱՆԱՀԱՐ

«Պի.Պի.Սի.»

 

 

Share this Article
CATEGORIES