ՀԱՅԿ ԴԵՄՈՅԵԱՆ ԴԱՐՁԵԱԼ ԿԸ ՄԵՐԺԷ ԹՈՒՐՔ ՊԱՏՄԱԲԱՆՆԵՐՈՒ ԱՌԱՋԱՐԿԸ
Թուրքիոյ պատմաբաններու ընկերակցութիւնը նամակ յղած է Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեանին, եւ առաջարկած` «չէզոք» մասնագէտներու մասնակցութեամբ սկսիլ պատմաբաններու ենթայանձնախումբի աշխատանքներուն: Այս մասին նշած է Հայկ Դեմոյեան:
Մեկնաբանելով նամակը` «բայց այս պարագայում, պէտք է հիասթափեցնել հակառակ կողմին, որ գնացքը վաղուց գնացել է: Այս պահի դրութեամբ, թրքական այդպիսի առաջարկ չի քննարկուի հայկական կողմից: Մենք ասել ենք, որ եթէ ուզում են նման քննարկում, մենք օրակարգում կը դնենք միայն մէկ հարց` Ցեղասպանութեան հետեւանքների վերացման հարցը: Այլ հարց մենք չենք կարող քննարկել: Ժամկէտների շուրջ որեւէ առաջարկի մասին խօսք չկայ, որովհետեւ ես տեղեկութիւն կամ առաջարկ չունեմ այդ հարցում», ըսած է Հայկ Դեմոյեան:
Նշենք, որ ենթայանձնախումբի ստեղծման գաղափարը նշուած էր Հայաստան – Թուրքիա արձանագրութիւններուն մէջ, որոնք առ այսօր վաւերացուած չեն:
Պատասխանելով այն հարցումին, թէ ինչի՞ հիման վրայ թուրքերը նման առաջարկ կ՛ընեն, եթէ արձանագրութիւնները չեն վաւերացուած, Հայկ Դեմոյեան ըսած է. «Հէնց դա՛ է, որ ուզում են վակոնը շոգեքարշից առաջ դնել: Այսինքն, ասում են` եկէ՛ք քննարկենք, յետոյ յանձնաժողովը կը լինի, կամ չի լինի: Իրենց խորամանկութիւնը բացայայտ են ասում: Եթէ արձանագրութիւնները տապալւում են, իրենց հետ թաղում են նաեւ այդ գաղափարը: Իրենք չեն ուզում, որ մեռնի այդ գաղափարը, եւ հանել են արձանագրութիւններից, ու ուզում են դա աշխատեցնել: Խորամանկութիւնը դրա մէջ է»:
Իսկ այն հարցումին, թէ հայկական կողմը պատրա՞ստ է նման քննարկումներու, եթէ նման կառոյց ստեղծուի, Հայկ Դեմոյեան պատասխանած է. «Ես չեմ գտնում, որ այդպիսի քննարկումը տեղին է: Այդպիսի ցանկացած ձեւաչափ թրքական կողմը փորձելու է եւ հաստատ կը փորձի իր սեփական շահից ելնելով ներկայացնել: Երկրորդը, եթէ խօսքը վերաբերում է պատմաբանների քանակին կամ ունակութիւններին, ապա չեմ գտնում, թէ դա կարեւոր է, որովհետեւ առաւել կարեւոր է փաստագրական հիմքը` այն, ինչ մինչ այժմ ուսումնասիրուած է եւ մենք ունենք ձեռքի տակ: Այս առումով ես որեւէ խնդիր չեմ տեսնում»: