ԿՐԹԱԿԱՆ ՆԻՒԹԵՐ. ՉԻՆԱՍՏԱՆ ԻՆՉՊԷ՞Ս ԿԸ ՅԱՂԹԷ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒ ՄՐՑՈՒՄԻՆ ՄԷՋ

ՉԻՆԱՍՏԱՆԻ ԿՐԹԱԿԱՆ ՊԱՏԿԵՐԸ, ԳԷԹ` ՇԱՆԿՀԱՅԻ ԵՒ ՀՈՆԿ ՔՈՆԿԻ ՆՄԱՆ ՔԱՂԱՔՆԵՐՈՒ ՄԷՋ, ԿԸ ԹՈՒԻ, ԹԷ ՆՈՅՆՔԱՆ ՓԱՌԱՒՈՐ Է, ՈՐՔԱՆ` ԵՐԿՐԻՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԸՆԴԱՐՁԱԿՈՒՄԸ ԵՒ ԿԸ ԳԵՐԱԶԱՆՑԷ ԲԱԶՄԱԹԻՒ ՅԱՌԱՋԱԴԷՄ ԵՐԿԻՐՆԵՐՈՒ ՄԱԿԱՐԴԱԿԸ: Ի՞ՆՉ Է ԱՅՍ ՅԱՋՈՂՈՒԹԵԱՆ ԳԱՂՏՆԻՔԸ: «ՊԻ. ՊԻ. ՍԻ.» ԿԸ ՆԿԱՐԱԳՐԷ ՉԻՆԱՍՏԱՆԻ ՄԷՋ ՍՈՐՎԵԼՈՒ ԻՒՐԱՅԱՏՈՒԿ ՄՇԱԿՈՅԹԸ:

Աշխարհը զարմացաւ, երբ հրապարակուեցան արդիւնքները Տնտեսական գործակցութեան եւ բարգաւաճումի կազմակերպութեան (Օ. Ի. Սի. Տի.) կողմէ կատարուած ուսողութեան, գիտութեան եւ ընթերցանութեան միջազգային քննութիւններուն, որոնք մաս կը կազմեն Աշակերտներու ուսման մակարդակը չափող միջազգային ծրագիրին:

Շանկհայ, որ առաջին անգամ ըլլալով կը մասնակցէր այս քննութիւններուն, առաջնակարգ դիրք գրաւեց վերոյիշեալ երեք նիւթերուն մէջ:

Միւս կողմէ` Հոնկ Քոնկ, որ լաւ արդիւնքներ կ՛արձանագրէր բրիտանական իշխանութեան վերջին տասնամեակին, իր լաւ մակարդակէն անցած է գերազանց մակարդակի: Համաշխարհային այս դասաւորումներուն մէջ անիկա գրաւած է չորրորդ դիրքը ընթերցանութեան մէջ, երկրորդ դիրքը` ուսողութեան եւ երրորդ դիրքը` գիտութեան:

Չինաստան իբրեւ երկիր գոյութիւն չունի միջազգային դասաւորումներուն մէջ: Սակայն չինական այս երկու քաղաքները գերազանցած են աշխարհի կրթական գլխաւոր համակարգերը:

Պէյճինկի արդիւնքները, որոնք ցարդ ամբողջութեամբ չեն հրապարակուած, նոյնքան հոյակապ չեն: «Սակայն անոնք տակաւին բարձր են», կ՛ըսէ Օ. Ի. Սի. Տի.ի կրթական վիճակագրութիւններու եւ ցուցանիշներու բաժնի պատասխանատուն` Անտրէաս Շլայխըր:

Հոնկ Քոնկի համալսարանին մէջ կրթութեան դասախօս Չենկ Քայ Մինկ, որ մեծ դեր ունի Հոնկ Քոնկի եւ Շանկհայի քննութիւններուն պատրաստութեան մէջ, արդիւնքները կը վերագրէ «կրթութեան նկատմամբ այնպիսի նուիրումի մը, զոր չեն բաժներ կարգ մը այլ մշակոյթներ»:

Շանկհայի երկրորդական վարժարաններու աշակերտութեան աւելի քան 80 առ հարիւրը դպրոցէն արձակուելէ ետք կը ստանայ հետեւողական օգնութիւն: Աշակերտներ օրական 3-4 ժամ տան պարտականութիւններ կը կատարեն իրենց ծնողներուն կամ ուսուցիչներու լուրջ հսկողութեան տակ:

Ասիկա կարեւոր է ոչ միայն աշակերտներուն համար` իբրեւ անձերու, այլ նաեւ երկիրներու բարօրութեան, ինչպէս կ՛ըսէ Մինկ, որովհետեւ կրթական մակարդակի բարելաւումը ուղղակի ներգործութիւն ունի տնտեսական մակարդակի բարելաւումին վրայ:

Կրթական յաջող համակարգեր ունեցող երկիրներու շարքին են Ֆինլանտա եւ Հարաւային Քորէա:

Նման ժրաջան աշխատասիրութիւն մը կ՛արտացոլայ նաեւ համալսարաններու մուտքի քննութիւններու կատաղի պայքարին մէջ:

«Չինացի բոլոր ծնողները «վագր մայրեր» չեն, կը շեշտէ Մինկ.- Սակայն կասկած չկայ, թէ անոնք նուիրուած են իրենց զաւակներուն կրթութեան»:

Վստահաբար աշխարհին դիմաց բաց եւ աշխարհին նայող վերոնշեալ քաղաքները բարգաւաճած են կրթութեան ճամբով: Անոնք կամեցողութիւնը ունեցած են որդեգրելու աշխարհի լաւագոյն կրթական մեթոտները` յաջողութիւն ապահովելու համար: Հոնկ Քոնկի մէջ պետութիւնը տարեկան իր ծախսերուն աւելի քան մէկ հինգերորդը կը կատարէ կրթական մարզին մէջ:

«Շանկհայ եւ Հոնկ Քոնկ ունին կրթական փոքր համակարգեր: Անոնք ձեւով մը քաղաք-պետութիւններ են, ուր գաղափարները, մարդուժը եւ կրթական աղբիւրները խիտ կերպով կեդրոնացած են:

Այս երկիրներուն մէջ արձանագրուած նորարութեան թափը գոյութիւն չունի Չինաստանի այլ շրջաններուն մէջ, նոյնիսկ` Պէյճինկի, կ՛ըսէ Մինկ:

«Առաջնակարգ քաղաք, առաջնակարգ կրթութիւն» նշանաբանին ետին, Շանկհայ վերջին տասնամեակին ճամբայ ելած է կանոնաւոր հերթականութեամբ օժտելու իր դասարանները, բարելաւելու իր դպրոցները եւ վերատեսութեան ենթարկելու կրթական իր ծրագիրը:

Անիկա ձերբազատած է «բանալի դպրոցներու» համակարգէն, որ աղբիւրները կը կեդրոնացնէր միայն բարձր մակարդակ ունեցող աշակերտներու եւ վերնախաւ մը ներկայացնող դպրոցներու վրայ: Փոխարէնը` ուսուցչական կազմեր կը հետեւին ուսուցման աւելի կենդանի եւ աշակերտներուն մասնակցութիւնը երաշխաւորող մեթոտներ կիրարկելու յատուկ վարժութիւններու: Միւս կողմէ` համակարգիչը ներառուած է կրթութեան մէջ:

ՕՐԻՆԱԿԵԼԻ ԴՊՐՈՑՆԵՐ

Շանկհայի դպրոցները այժմ օրինակ մըն են ամբողջ երկրին համար: Շանկհայի դպրոցներէն շրջանաւարտներուն 80 առ հարիւրը համալսարան կը յաճախէ: Մինչդեռ Չինաստանի տարածքին ընդհանուր համեմատութիւնը 24 առ հարիւր է:

Չինաստան կը փոխակերպուի՞. թրծուած կաւէ զինուորներ Շանկհայի մէջ կը վերածուին թենիս խաղցող մարզիկներու:

Միւս կողմէ` աշխուժ Հոնկ Քոնկը պարտաւորուած է բարելաւել իր կրթական համակարգը, որովհետեւ ճարտարարուեստի իր մարզերը 1990-ական տարիներուն փոխադրուեցան Չինաստանի աւելի աժան աշխատավարձով շրջանները: Հոնկ Քոնկի գոյատեւումը իբրեւ Չինաստանի սպասարկութիւններու եւ վարչական կեդրոն` կը պահանջէր գիտութեան եւ կարողութիւններու մակարդակի բարձրացում:

«Աշխարհի ամէնէն աւելի կատարեալ կրթական համակարգերը ինչպէ՞ս կը շարունակեն աւելի բարելաւուիլ» վերնագիրը կրող տեղեկագիրը Հոնկ Քոնկի կրթական համակարգը կը դասէ աշխարհի լաւագոյն համակարգերուն շարքին:

Սակայն Հոնկ Քոնկի դպրոցները նաեւ կը կիրարկեն բարեկարգչական հսկայական ծրագիր մը` ջնջելով երկրորդական վարժարանի վերջին դասարանը եւ փոխարէնը 2012-էն սկսեալ որդեգրելով համալսարանական ուսման 4 տարուան վրայ երկարող դասընթացքներ` քայլ պահելու համար Չինաստանի հետ:

Ցարդ Հոնկ Քոնկի մէջ կիրարկուած կրթական բրիտանական օրինակէն հրաժարիլը բախտախաղի համազօր կը թուի, եւ ոչ ոք գիտէ, թէ ինչպիսի՛ ներգործութիւն պիտի ունենայ որակի վրայ:

ԱՌԱՋՆԱԿԱՐԳ ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐ

Այսուհանդերձ, Հոնկ Քոնկ կը հաւատայ, թէ իր կրթական համակարգը ունի ամուր եւ անխախտ հիմեր:

«Միայն վկայեալ ուսուցիչներ սկսանք ընդունիլ 1990-ական տարիներու վերջերէն: Եթէ կ՛ուզենք բարձր մակարդակ ապահովել, ապա պէտք է ընդունիլ, թէ նիւթի մը մէջ մասնագիտութիւնը շատ անհրաժեշտ է երկրորդական վարժարաններու համար», կ՛ըսէ Հոնկ Քոնկի կրթութեան փոխ նախարար Քաթըրին Ք.Ք. Չան:

Այժմ Հոնկ Քոնկ Սինկափուրի նման իր ուսուցիչները կ՛ընտրէ բարձրագոյն նիշերով համալսարանաւարտներու վերնախաւին 30 առ հարիւրէն: Ի տարբերութիւն` Միացեալ Նահանգներ իրենց ուսուցիչները կ՛ընտրեն ամէնէն տկար եւ ստորին խաւէն, ինչպէս կը նշէ տեղեկագիրը:

Շանկհայ ունի ուսուցիչներու ընտրութեան աւելի լայն ծիր մը, սակայն միշտ ալ զանոնք կ՛ընտրէ օժտուածներու խաւէ մը:

Շանկհայի իշխանութիւնները՛ կ՛որոշեն, թէ ո՛վ կրնայ ապրիլ եւ աշխատիլ քաղաքին մէջ: Քաղաքին մէջ կեցութեան համակարգը` «հուգու» տխրահրռչակ է, որովհետեւ թոյլ կու տայ, որ միայն լաւագոյն եւ ամէնէն փայլուն անձերը կայք հաստատեն հոն, աշխատին եւ դպրոց յաճախեն:

«Աւելի քան 50 տարիէ ի վեր Շանկհայ տաղանդներ կը կուտակէ եւ կը հաւաքէ Չինաստանի վերնախաւին ամէնէն փայլուն տարրերը: Ասիկա մեծ առաւելութիւն կ՛ընձեռէ իրեն», կ՛ըսէ Հոնկ Քոնկի Կրթութեան հիմնարկին նախկին տնօրէն Ռութ Հէյհօ, որ այժմ դասախօս է Թորոնթոյի համալսարանին մէջ:

ԳԱՂԹԱԿԱՆՆԵՐՈՒ ԶԱՒԱԿՆԵՐ

Օ. Ի. Սի. Տի.ի պատասխանատու Շլայխըր կը հաւատայ, թէ ուսուցիչներ մարզելը իր դերը ունեցած է Շանկհայի յաջողութեան մէջ: Բարձր մակարդակի ուսուցիչներ կը հետեւին աւելի ցած մակարդակի դպրոցներու մէջ ուսուցիչներու դասաւանդութեան` բարձրացնելու համար ընդհանուր մակարդակը:

«Ինչ որ ուշագրաւ է Շանկհայի մէջ, այն է, թէ ուսանողներու հաւաքականութիւնը յատկանշուած է ընկերատնտեսական ցայտուն փոփոխականութեամբ, սակայն այս մէկը որեւէ անդրադարձ չ՛ունենար Աշակերտներու ուսման մակարդակը չափող միջազգային ծրագիրին արդիւնքներուն վրայ», կը բացատրէ Շլայխըր:

«Ոմանք նոյնիսկ կ՛ըսեն, թէ մենք մեր քննութիւններուն մէջ չենք ներառած քաղաքին մէջ նկատառելի թիւ կազմող գաղթական հաւաքականութիւնները. Շանկհայի բնակչութեան շուրջ 5.1 առ հարիւրը կը կազմեն գիւղական շրջաններէ գաղթած չինացիներ: Անոնց զաւակները անպայման որ մասնակցած են քննութիւններուն», կ՛ըսէ ան:

Անցեալ տարի Շանկհայ դարձաւ Չինաստանի առաջին քաղաքը, որ ձրի ուսում շնորհեց բոլոր գաղթական մանուկներուն: Այս տարի առաջին անգամ ըլլալով Շանկհայի պետական նախակրթարաններուն մէջ գաղթական աշակերտներու թիւը գերազանցեց Շանկհայի մէջ ծնած աշակերտներուն թիւը` կազմելով աշակերտութեան 54 առ հարիւրը:

Մինկ կ՛ընդունի, թէ Աշակերտներու ուսման մակարդակը չափող միջազգային ծրագիրին արդիւնքները կ՛արտացոլեն լայն ընդխառնումներ: Այսուհանդերձ, գաղթական մանուկներուն մեծամասնութեան տարիքը 15 տարեկանէն վար է: Իսկ միջազգային բաղդատութիւնները կը կատարուին 15 տարեկան աշակերտներու վրայ կատարուած քննութիւններու հիմամբ: Նաեւ այս տարիքին է, որ աշակերտներ կ՛անցնին երկրորդական դասարան:

«Եթէ անոնց թոյլ տրուի յաճախել քաղաքին երկրորդական վարժարանները, արդիւնքները շատ աւելի տարբեր պիտի ըլլան», կ՛ըսէ Մինկ:

«Նոյնիսկ ներկայիս աշակերտներու ծնած վայրը որոշ տարողութեամբ կ՛որոշէ անոնց կրթական յաջողութեան կարելիութիւնները», կ՛ըսէ Շանկհայի համալսարանին մէջ ընկերաբանութեան դասախօս Կու Եան:

Հոնկ Քոնկի եւ Շանկհայի ընկերային հաւաքականութիւնները շատ արագ կը փոխակերպուին: Թերեւս առաջնակարգ դիրք գրաւելը շատ աւելի դիւրին պիտի ըլլայ, քան` հոն ապրիլը:

 

ԻՆՉՊԷ՞Ս ԼԱՒ ԱՐԴԻՒՆՔՆԵՐ Կ՛ԱՐՁԱՆԱԳՐԷ ԴՊՐՈՑ ՄԸ

 

 

 

 


 

Աշխարհի դրամատունը ուսումնասիրած է կրթական յաջող համակարգերը զատորոշող յատկանիշները:

Աշխարհի դրամատան կրթական մարզի մասնագէտ Հերի Փաթրինոսի համաձայն, նման յատկանիշներ են. ուսուցիչներու որակի բարելաւումը եւ անոնց նկատմամբ բարձր յարգանքի երաշխաւորումը, դպրոցները հաշուետու դարձնելու նպատակով` անոնց մասին տեղեկութիւններու հրապարակումը, ինչպէս նաեւ` դպրոցներու եւ դաստիարակներու ինքնիշխանութիւնը:

Կրթական համակարգին մէջ մեծ գումարներ ներդրելը միշտ չէ, որ կ՛առաջնորդէ աւելի լաւ արդիւնքներու:

 

ՇԱՆԿՀԱՅ


 

 

 

 

 

 

Շանկհայ առաջին դիրքը գրաւած է Օ. Ի. Սի. Տի.ի կողմէ պատրաստուած կրթական մակարդակի համաշխարհային դասաւորումներուն մէջ, որոնք կ՛որոշուին ընթերցանութեան, ուսողութեան եւ գիտութեան քննութիւններու արդիւնքներու հիմամբ:

Չինաստանի ընդհանուր բնակչութեան 1 առ հարիւրը` 21 միլիոն հոգի կը բնակի այս քաղաքին մէջ, ուր կը գոյանայ երկրին եկամուտին 12.5 առ հարիւրը:

Շանկհայի մէջ բնակող պատանիներուն 84 առ հարիւրը կը շարունակէ հետեւիլ բարձրագոյն ուսման:

Քաղաքին մէջ ապրող աշակերտներուն 80 առ հարիւրը ամէն օր դպրոցէն վերադառնալէ ետք կը շարունակէ դասերը սորվիլ օգնական ուսուցիչի մը կամ ծնողի մը հսկողութեան տակ:

Այժմ Շանկհայի մէջ կը բնակին աւելի քան 200 հազար օտարներ, մասնաւորաբար` Ճափոնէն, Միացեալ Նահանգներէն եւ Հարաւային Քորէայէն:

Կրթական արդիւնքներու մակարդակը չափող քննութիւններու մէջ փայլող Շանկհայի դպրոցները հայելին են քաղաքին ծաղկող տնտեսութեան. Շանկհայի մէջ անցեալ ամիս բացումը կատարուեցաւ համակարգիչներու «Ափըլ» ընկերութեան մէկ նոր վաճառատան:

 

ԳԻՏԵԼԻՔՆԵՐ ՍՈՐՎԵՑՆԵԼԸ
«ԱՅԼԵՒՍ ԱՐԺԷՔ ՉՈՒՆԻ»

ԲՐԻՏԱՆԻՈՅ ՄԷՋ ՆԱԽԿԻՆ ԴԱՍԱՏՈՒԻ ՄԸ ՀԱՄԱՁԱՅՆ, ԿԱՐԳ ՄԸ ՊԱՏԱՆԻՆԵՐ ԿԸ ԿԱՐԾԵՆ, ԹԷ ՈՒԻՆՍԹԸՆ ՉԸՐՉԻԼ ՊԱՐԶԱՊԷՍ ՇՈՒՆԻ ՏԵՍԱԿ ՄԸՆ Է: «ՓՐԵՍ ԱՍՈՍԻԷՅՇԸՆ» ԿԸ ՀՆՉԵՑՆԷ ԱՀԱԶԱՆԳԸ.

Կարգ մը պատանիներ կը հաւատան, թէ Ուինսթըն Չըրչիլ շուն մըն է պատկերասփիւռի ծանուցումի մը մէջ: Ուրիշներ կը տքնին հասկնալ տարբերութիւնը Ֆրանսայի եւ Փարիզի, կ՛ըսէ Բրիտանիոյ մէջ նախկին դասատու մը:

Քաթըրին Պըրպըլսինկ վերջերս մտահոգութիւն յայտնած է, թէ նման գիտելիքներու եւ դէմքերու ծանօթութեան փոխանցումը հետզհետէ կ՛անհետանայ դպրոցներու մէջ եւ կը նկատուի ժամանակավրէպ նորաձեւութիւն:

Իր նոր յայտարարութենէն տարի մը առաջ Պըրպըլսինկ Բրիտանիոյ Պահպանողական կուսակցութեան մէկ համագումարին ընթացքին գլխաւոր վերնագիրներ խլած էր թերթերու մէջ, երբ զգայացունց խօսք մը արտասանած էր Անգլիոյ դպրոցներուն մասին :

Լոնտոնի Քաս Պիզնըս Սքուլի մէջ հոկտեմբերին իր տուած դասախօսութեան ընթացքին Պըրպըլսինկ ըսած է. «Այլեւս արժէք չենք տար մեր մանուկներուն գիտելիքներ փոխանցելու, որպէսզի օգտագործեն զանոնք: Հարցը այն է, թէ կը ստորագնահատենք այն գիտելիքները, զորս ունինք մենք եւ կը գործածենք ամէն օր: Կարդացէ՛ք որեւէ յօդուած օրաթերթի մը մէջ եւ հոն պիտի գտնէք իբրեւ պաշար ակնկալելի գիտելիքներ`ընթերցողէն:

«Վերջերս կը կարդայի յօդուած մը` Քարլա Պրունիի մասին: Պարզապէս խորագիրը եւ ենթախորագիրը հասկնալու համար պէտք էր նախ գիտնալ, թէ ո՛վ է ան, թէ` ամուսնացած է Նիքոլա Սարքոզիի հետ, որ Ֆրանսայի նախագահն է, եւ թէ` ի՛նչ կը նշանակէ նախագահ ըլլալ: Իրօք, պէտք էր գիտնալ, թէ ի՛նչ է Ֆրանսան. քաղա՞ք մըն է, երկի՞ր մը, Եւրոպա՞յի մէջ կը գտնուի», ըսած է Պըրպըլսինկ:

«Թերեւս պիտի խնդաք, սակայն իբրեւ դասատու, զրուցած եմ 14 տարեկան պատանիներու հետ, որոնք պարզապէս չեն գիտեր տարբերութիւնը Ֆրանսայի եւ Փարիզի: Իրենց համար ամէն ինչ նոյնն է: Կրնամ թուել, թէ քանի՛ անգամ խօսած ենք Ուինսթըն Չըրչլի մասին, եւ անոնք կարծած են, թէ ան ապահովագրական ընկերութեան մը պատկերասփիւռի մէկ ծանուցումին մէջ օգտագործուած շունն է», կը նկարագրէ ան:

Պըրպըլսինկի համաձայն, հանրութիւնը չ՛անդրադառնար, թէ պատանիներ որքան քի՛չ բան գիտեն: «Նաեւ կը մոռնանք, թէ այստեղ հասած ենք մեր ստացած կրթութեան շնորհիւ. մեր ուսուցիչները մեզի փոխանցած են գիտելիքներ, որպէզի գիտնանք տարբերութիւնը Փարիզի եւ Ֆրանսայի, նոյնիսկ եթէ ասիկա կը նշանակէր երբեմն ձանձրանալ դասարանին մէջ եւ ուսմունքը իւրացնել` յառաջ ընթանալու համար», կ՛աւելցնէ Պըրպըլսինկ:

«Վերջին 30 տարիներուն մեր դասարաններուն մէջ գիտելիքներ փոխանցելու գաղափարը գրեթէ ամբողջութեամբ վերացած է: Պատմական տուելաներ կամ բառացանկեր ուսուցանելը, որ կը պահանջէ յիշելու հետ առնչուած կարողութիւններ, այժմ կը նկատուի ժամանակավրէպ նորաձեւութիւն»:

«Փոխարէնը` կը կարծենք, թէ պէտք է մանուկներուն ներշնչենք ստեղծագործ դառնալ` խմբային քննարկումներու եւ ծրագիրներ իրագործելու ճամբով: Սակայն իբրեւ պաշար հաւաքուած գիտելիքները խիստ անհրաժեշտ են, որպէսզի մանուկներ կարենան իւրացնել նոր գաղափարներ», կը շեշտէ ան:

Պըրպըլսինկ Պահպանողական կուսակցութեան համագումարին առիթով իր արտասանած խօսքէն քանի մը շաբաթ ետք հրաժարած էր Լոնտոնի հարաւային շրջանին մէջ Ս. Մայքըլ՛զ էնտ օլ էյնճըլզ չըրչ աֆ Ինկլընտ աքատըմիի փոխտնօրէնի իր պաշտօնէն: Այժմ ան կը փորձէ հիմնել ձրի դպրոց մը` նոյն շրջանին մէջ:

Պատրաստեց՝ Լ. ԿԻՒԼՈՅԵԱՆ – ՍՐԱՊԵԱՆ

 

 

 

 

 

 

Share this Article
CATEGORIES