ՀԱՅՐԵՆԻ ԳԻՏՆԱԿԱՆ ԳԱՐԵԳԻՆ ՉՈՒՔԱՍԶԵԱՆ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ ՎԱՐԺԱՐԱՆԻՆ ՄԷՋ

Այս շաբթուան ընթացքին լիբանանահայութիւնը հիւրընկալեց հանրածանօթ մտաւորական եւ գիտնական Գարեգին Չուքասզեանը: Հայրենի գիտնականը քանի մը ելոյթներ ունեցաւ լիբանանահայ բեմերու վրայ, եւ այս ծիրին մէջ մենք ալ պատիւը ունեցանք մեր վարժարանին մէջ հիւրընկալելու զինք:

Չուքասզեան ծանօթ է տեղեկատուական արհեստագիտութիւններու կազմակերպութիւններու մէջ իր անդամակցութեամբ եւ գործադիր տնօրէնութեամբ, եւ աշխուժ գործուէնութիւն ցուցաբերած է` սատարելով հայ թէ համաշխարհային տեղեկատուական եւ հրատարակչական նախաձեռնութիւններու յաջողութեան:

Արդարեւ, իր այցելութիւններու ծիրին մէջ Գարեգին Չուքասզեան հանդիպեցաւ վարժարանիս միջնակարգ բաժնի աշակերտներուն հետ: Հայրենի հիւրը աշակերտներուն հետ իր խօսակցութիւնը սկսաւ անոնց ծանօթացնելով հայկական այն ժառանգութիւններուն, որոնք` «Մեզի որպէս նուէր հասած են նախորդ սերունդներէն»: Ան աշակերտներուն բացատրեց այս տեսակի նուէրներուն անհրաժեշտութիւնը եւ ունեցած արժէքները: Ան ըսաւ, թէ` «Այսօր մեր պապերէն մնացած ամէնէն թանկ նուէրներէն մին երաժշտութիւնն է, որ կը բաժնուի երկու տեսակի` ժողովրդական եւ հոգեւոր, որոնք ժամանակին կրած են օտար բնոյթներ եւ ապա գտած են իրենց իսկական հունը»: Ան այս առումով բարձր գնահատեց եւ իւրայատուկ բաժին յատկացուց Կոմիտաս վարդապետի աշխատանքներուն, որոնց շնորհիւ հայ երգերը ունեցան իրենց իսկական դիմագիծը: Ժողովուրդ մը, որ ունի հզօր լեզու եւ պատմութիւն, ան պէտք է ունենայ նաեւ իր ինքնուրոյն երգը, եւ Կոմիտասն է, որ վերականգնեց հայ երգը:

Չուքասզեան աշակերտներուն ներկայացուց Կոմիտասի կեանքին ու ստեղծագործութեան մասին իր պատրաստած խտասալիկը, որ կ’ընդգրկէր լուսանկարներ, տեսանիւթեր, գրութիւններ ու ժամանակագրութիւններ: Այդ խտասալիկին մէջ կարելի է գտնել մանրամասնօրէն եւ բծախնդրութեամբ համադրուած մեր մեծանուն եւ անզուգական վարդապետին կենսագրականը, ստեղծագործութիւնները, Կոմիտասին նուրիուած գրական գործերը, ինչպէս նաեւ երգերն ու անոնց նոթաները, որոնք` «Իր աշակերտները աշխարհի տարբեր անկիւններէ փշրանքներով հաւաքած ու փրկած են Կոմիտասի 3000 երգերէն միայն 1000-ը», ըսաւ Չուքասզեան:

Երկրորդ խտասալիկով մը հայրենի մտաւորականը ներկայացուց հայ ժողովուրդին պատմութիւնը` 1915-1923 ժամանակահատուածներուն: Այս աշխատանքը կ’ընդգրկէ արեւմտահայ գրագէտներ, կառոյցներ (տուն, դպրոց, եկեղեցի), թատերախումբեր, դերասաններ, ինչպէս նաեւ` ականաւոր դէմքեր: Հայոց ազատագրական պայքարի առաջին շարժումներէն սկսեալ միչեւ Խորհրդային Հայաստանի թուականներու յիշատակելի դէպքերուն կարելի է ծանօթանալ այս խտասալիկին միջոցով, որ նաեւ մեր աշակերտներուն առիթ տուաւ տեղեկանալու այդ տխրահռչակ թուականներուն ընթացքին մեր ունեցած (կորսնցուցած ու վերագտած) մարդկային թէ նիւթական հարստութիւններուն, որոնց` «Մահուան ու կորստին պատճառ դարձող ազգն ու անհատները պէտք չէ որ մոռնանք, որովհետեւ այսպիսի հարստութիւններուն եւ թանկագին արժէքներուն շնորհիւ է, որ հայ ժողովուրդը գոյատեւած է առ այսօր»:

Խտասալիկի ցուցադրութենէն ետք, որ հայրենի մտաւորականը նուիրեց վարժարանիս տնօրէնութեան, աշակերտներուն հարցումներուն ու անոնց ստացած պատասխաններուն հետ հանդիպումը հասաւ իր աւարտին:

Այս հսկայական աշխատանքը խիստ գնահատելի է եւ Գարեգին Չուքասզեանին կը մաղթենք նորանոր յաջողութիւններ:

Share this Article
CATEGORIES