ԴԱՄԱՍԿՈՍԻ ՄԷՋ ԹՈՒՐՔԻՈՅ, ՍԷՈՒՏԱԿԱՆ ԱՐԱԲԻՈՅ ԵՒ ՔԱԹԱՐԻ ԴԵՍՊԱՆԱՏՈՒՆԵՐԸ ՅԱՐՁԱԿՈՒՄԻ ԵՆԹԱՐԿՈՒԵՑԱՆ. ՍՈՒՐԻՈՅ` ԱՐԱԲԱԿԱՆ ԼԻԿԱՅԻ ԱՆԴԱՄԱԿՑՈՒԹԻՒՆԸ ՍԱՌԵՑՈՒԵՑԱՒ

Արաբական լիկայի որոշումը դատապարտող բազմահազարանոց ցոյց` Դամասկոսի մէջ

Արաբ արտաքին գործոց նախարարները շաբաթ օր Գահիրէի մէջ գումարած իրենց ժողովին ընթացքին որոշեցին առկախել Սուրիոյ` Արաբական լիկայի անդամակցութիւնը, կոչ ուղղեցին արաբական երկիրներու դեսպանները հեռացնելու Դամասկոսէն, պահանջեցին բռնարարքները դադրեցնել եւ տողատակի ճանչցան սուրիական ընդդիմութիւնը: Որոշումին դէմ քուէարկեցին միայն Սուրիան, Լիբանանն ու Եմէնը, իսկ Իրաք ձեռնպահ մնաց: Նշենք, որ նախքան նախարարներու ժողովը, «Արապիա» եւ «Ժազիրա» արբանեակային պատկերասփիւռի կայանները արդէն իսկ հաղորդած էին, որ նիստի ընթացքին Սուրիոյ անդամակցութիւնը առկախելու ուղղուածութիւն մը գոյութիւն ունի:

Քաթարի վարչապետ Համատ պըն Ժապըր պըն Ժասեմ Ալ Թանի նիստի աւարտին յայտարարեց, որ նկատի ունենալով, որ Սուրիա չէ յարգած արաբական նախարարական ծրագիրը անմիջապէս եւ ամբողջական կերպով կատարելու իր խոստումը, արաբ նախարարները որդեգրած են Սուրիոյ` Արաբական լիկայի անդամակցութիւնը առկախելու որոշում մը: Ան նշեց, որ Սուրիոյ անդամակցութիւնը առկախուած պիտի մնայ, մինչեւ որ անիկա գործադրէ արաբական ծրագիրը:

Որոշումը կոչ կ՛ուղղէ Սուրիոյ մէջ բռնարարքներու շարունակման պարագային սուրիական ընդդիմութեան հետ խորհրդակցաբար արիւնահեղութեան դադրեցման նպատակով դիմելու ՄԱԿ-ին, ինչպէս նաեւ լիկայի անդամներուն կոչ կ՛ուղղէ` Սուրիոյ դէմ տնտեսական եւ քաղաքական պատժամիջոցներ հաստատելու: Արաբ արտաքին գործոց նախարարները սուրիական ընդդիմութեան բոլոր հատուածները հրաւիրեցին Սուրիոյ մէջ յառաջիկայ փոխանցման հանգրուանին շուրջ միացեալ պատկերացում մը գոյացնելու նպատակով յառաջիկայ երեք օրերուն ընթացքին լիկայի Գահիրէի կեդրոնատեղիին մէջ հանդիպումի մը: Լիկան այդ ժողովին լոյսին տակ սուրիական ընդդիմութիւնը ճանչնալու շուրջ որոշում պիտի տայ: Արաբական լիկայի ընդհանուր քարտուղար Նեպիլ Արապի երէկ յայտարարեց, որ լիկան սուրիացի ժողովուրդը պաշտպանելու մեքանիզմ մը կը պատրաստէ:

Արաբական լիկային մօտ Սուրիոյ պատուիրակ Եուսոֆ Ահմետ, որ նիստին կը մասնակցէր փոխան Սուրիոյ արտաքին գործոց նախարար Ուալիտ Մոալլեմի, յայտնեց, որ Սուրիոյ անդամակցութիւնը առկախելու որոշումը անօրինական է եւ լիկային անդամները ամբաստանեց միջազգային միջամտութիւն հրաւիրելու յանցանքով: Ան ըսաւ, որ Սուրիա կ՛անտեսէ այս որոշումը, եւ արաբական հասարակաց աշխատանքի մահը գուժեց: Ան ըսաւ, որ Սուրիոյ դէմ արաբական դաւ մը գոյութիւն ունի: Սուրիոյ պատուիրակը յայտարարեց, որ Արաբական լիկան վերածուած է արաբական, ազգային կամ ինքնին Արաբական լիկայի աշխատանքին չծառայող օրակարգերու վաւերացման վայրի: Ըստ տեղեկութեանց, ան նիստին ընթացքին արաբ նախարարներուն հասցէին վարկաբեկիչ արտայայտութիւններ ունեցած է:

Միացեալ Նահանգներու նախագահ Պարաք Օպամա, ինչպէս նաեւ Եւրոպական Միութեան անդամ երկիրներու մեծամասնութեան ղեկավարները ողջունեցին Սուրիոյ` Արաբական լիկայի անդամակցութեան առկախումը:

Թուրքիոյ արտաքին գործոց նախարար Ահմեթ Տաւութօղլու ողջունեց որոշումը եւ յայտնեց, որ անիկա «ճիշդ քայլ մըն է եւ Թուրքիա կը զօրակցի այդ որոշումներուն»: Թուրքիա միջազգային ընտանիքին կոչ ուղղեց Սուրիոյ մէջ արիւնահեղութիւնը դադրեցնելու:

Սուրիոյ կառավարութենէն պատասխանատու աղբիւր մը սուրիական «Սանա» լրատու գործակալութեան յայտնեց, որ սուրիական ղեկավարութիւնը կ՛առաջարկէ սուրիական տագնապի լուծման եւ արաբական կացութեան վրայ անոր ժխտական ազդեցութեան քննարկման յատկացուած Արաբական լիկայի նիստ մը գումարել:

Սուրիոյ` Արաբական լիկայի անդամակցութեան առկախումը Սուրիոյ մէջ դիմաւորուեցաւ բողոքի ցոյցերով, որոնց ծիրին մէջ Դամասկոսի մէջ Թուրքիոյ, Սէուտական Արաբիոյ, Քաթարի եւ Լիպիոյ դեսպանատուները ցուցարարներուն կողմէ յարձակումի ենթարկուեցան, նշեալ դեսպանատուներէն այդ երկիրներուն դրօշները վար առնուեցան եւ անոնց տեղ բարձրացուեցաւ Սուրիոյ դրօշը, ինչպէս նաեւ Դամասկոսի Օմայատներու հրապարակին վրայ նստացոյց տեղի ունեցաւ: Իսկ Լաթաքիոյ մէջ Թուրքիոյ եւ Ֆրանսայի հիւպատոսարանները յարձակումի ենթարկուեցան:

Թուրքիա իր դեսպանատուներու անձնակազմի ընտանիքները եւ այդ անձնակազմի ոչ հիմնական անդամները հեռացուց Դամասկոսէն, ինչպէս նաեւ Սուրիոյ բողոքի նամակ մը փոխանցեց:

Ֆրանսայի արտաքին գործոց նախարարութիւնը իր կարգին իր մօտ կանչեց Փարիզի մէջ Սուրիոյ դեսպանը` բողոքելու համար Լաթաքիոյ մէջ իր հիւպատոսարանին դէմ կատարուած յարձակումին դէմ:

Share this Article
CATEGORIES