ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԸ` ՀԲԸ ՄԻՈՒԹԵԱՆ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՎԱՐԺԱՐԱՆՆԵՐՈՒՆ ՄԷՋ

Դարուհի Յովակիմեան վարժարանի հիւրն է դոկտ. Գնէլ Դուրեան Եզակի մոլորակ` Երկիր անուն, միջին տարիքի աստղ` «ամուրի» Արեգակ, ուղեծիր, արեգակնային համակարգ, մոլորակներ, լուսային տարի, տարածութիւններ, մաքրոքոզմ, միքրոքոզմ, 10-ի ուժը, բարձր արագութեան ճամբորդութեան գաղափար, տաս միլիոն լուսային  տարի ու աներեւակայելի այդ հեռաւորութենէն փոքրացած կալաքթիքաներ, ֆենթոմեթր, աթոմեթր եւ… Մարդ Արարած, որ կեցած է այս ծայրահեղութեանց ճիշդ մէջտեղը, հեռաւորութիւններու եւ մանրաշխարհի միջեւ, ինքն ալ իր կարգին փոքր այնքան, բայց եւ` հսկայ…

Շատ սեղմ ժամանակի` ակադեմական մէկ ժամուան ընթացքին այս համապարփակ ու հսկայ նիւթը ՀԲԸ Միութեան Դարուհի Յովակիմեան երկրորդական վարժարանի աշակերտութեան  այնքան մատչելի ու գեղեցիկ ներկայացուց Հայաստանի ամերիկեան համալսարանի  հետազօտման կեդրոնի փոխնախագահ դոկտ. Գնէլ Դուրեանը:

«Գիտութիւն եւ հաւատք», այսպէս խորագրած էր դոկտ. Դուրեան օրուան հիմնական նիւթը, որ իւրօրինակ դասախօսութեան վերածուեցաւ ժապաւէնի ցուցադրումով եւ ուղեկցող բացատրութիւններով: Գիտնականը բազմաթիւ «գաղտնիքներ» բացայայտեց հետաքրքրասէր պատանիներուն համար` բացատրելով, որ գիտութիւնն  ու հաւատքը մէկը միւսը ամբողջացնող երեւոյթներ են, եւ հոն, ուր գիտութիւնը պատասխան չունի, հոն կը սկսին գործել փիլիսոփայութիւնը, կրօնն ու մեթաֆիզիքը …

Օգտաշատ ու հաճելի դասախօսութիւնը դոկտ. Դուրեան խորհրադաւոր ժպիտով եզրափակեց` ըսելով, թէ Աստուած աւելի շատ արուեստագէտ է, քան` գիտնական… Մեր մոլորակին վրայ ստեղծուած բոլոր երեւոյթները անկրկնելի են եւ նոյնիսկ ձիւնի բազմամիլիոն փաթիլներէն իւրաքանչիւրը իր նմանակը չունի… Գիտութիւնը կաղ է առանց կրօնի, իսկ կրօնը առանց գիտութեան` կոյր:

Դասախօսութեան աւարտէն ետք յարգելի դոկտորը սիրով գոհացում տուաւ յովակիմեանցիներու բազմաթիւ հարցումներուն: Ո՛վ գիտէ, թերեւս այս դասախօսութիւնը պատճառ դառնայ, որ օր մը ներկայ երկու-երեք հարիւր աշակերտներէն մէկը խրթին, բայց անսահմանութեան տանող այս գիտութեան քուրմը դառնայ… Ո՛վ գիտէ…

ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ ՀԱՅՐԵՆԻ ՄՏԱՒՈՐԱԿԱՆ
ԳԱՐԵԳԻՆ ՉՈՒՔԱՍԸԶԵԱՆԻ ՀԵՏ

Աշխուժ եւ նպատակասլաց հայ մտաւորական է Գարեգին Չուքասըզեանը: Ան 1990-ականներու սկիզբին հիմը դրած է Հայաստանի պատկերասփիւռի կայաններու արբանեակային սփռման` նոյն շրջանին հաստատելով նաեւ «Տեղեկատուական ճարտարագիտութիւն» անուն ընկերութիւնը, վարելով անոր տնօրէնի պաշտօնը: 1997-ին Չուքասըզեանը կը տեսնենք Հայաստանի Հանրապետութեան տեղեկատուութեան եւ հրատարակութեանց նախարարի պաշտօնին վրայ: Կանուխէն արժեւորելով ճարտարագիտութեան ընծայած առիթներն ու դիւրութիւնները, նաեւ համակարգչային գիտութեան ընձեռած լայն կարելիութիւնները, Գարեգին Չուքասըզեանը լաւագոյնս կրցած է զանոնք օգտագործել եւ մեր պատմամշակութային արժէքները գեղեցիկ եւ մատչելի ձեւով աշխարհին ներկայացնել:  Եւ ահա, իր Լիբանան այցելութեան առիթով, ուրբաթ, 14 հոկտեմբերի միջօրէին, հաճոյքն ունեցանք Դարուհի Յովակիմեան երկրորդական վարժարանի  յարկին տակ զինք հիւրընկալելու` ընկերակցութեամբ Թորոս Սեֆիլեանի:

ՀԲԸՄ-ի Լիբանանի դպրոցներու ընդհանուր տնօրէն Արա Վասիլեանի գրասենեակին մէջ կարճ հանդիպում-զրոյցէ մը ետք, հիւրերը բարձրացան դպրոցին սրահը, ուր անոնք շահեկան հանդիպում մը ունեցան դպրոցի աշակերտութեան հետ: Վարժարանիս ուսուցիչներէն Անի Թորանեան ամփոփ խօսքով աշակերտութեան ներկայացուց Գարեգին Չուքասըզեան եւ յետոյ ամբողջ ժամ մը բոլորը լարուած ուշադրութեամբ հետեւեցան հայրենի մտաւորականին կողմէ պատրաստուած Կոմիտասի կեանքն ու գործունէութիւնը ներկայացնող խտասալիկի ցուցադրութեան, դիտելով նաեւ մաս մը հայկական եղեռնին նուիրուած խտասալիկէն:

Դպրոցին անունով շնորհակալութիւն կը յայտնենք Գ. Չուքասըզեանին` իր կատարած հոյակապ աշխատանքին համար:

Հոկտեմբեր 10-ին յովակիմեանցիներուն ատենամարզանքի հիւրն էր Գէորգ Սանթուրեանը: Աւելի շատ ընկերային հանդիպման բնոյթ ստացաւ աւագի ու կրտսերներու այդ համախմբումը, որուն նպատակն էր աշակերտութեան զարկերակը քննել ու հասկանալ, թէ ի՛նչ նախասիրութիւններ ունին մեր դպրոցականները եւ ինչպէ՛ս կարելի է ստեղծել անհրաժեշտ պայմանները, որ անոնք թէ՛ գոհացում ստանան եւ թէ՛ օգտակար ձեւով անցընեն իրենց ազատ ժամերը: Հանդիպումը իսկապէս օգտակար դարձաւ: Գէորգ Սանթուրեան համբերութեամբ եւ մանրամասնութեամբ ներկայացուց իր ծրագիրը` ակնկալելով աշակերտութեան աշխուժ մասնակցութիւնն ու ներգրաւումը մարզական-մշակութային տարբեր տեսակի շարժումներու մէջ: Նախատեսուած ժամանակի սպառումէն վայրկեաններ առաջ հաճելի էր նկատել, որ բազմաթիւ աշակերտներ, իւրաքանչիւրը իր նախընտրած շարժման խումբին մաս կազմելու համար, արձանագրեցին իրենց անունը:

Ընկերային հանդիպումը աւարտին հասաւ արտադպրոցական զանազան գործունէութիւնները կազմակերպող եւ համադրող   աշակերտական յանձնախումբի մը  ստեղծումով:  Սոյն յանձնախումբը արդէն իսկ ունեցաւ իր անդրանիկ ժողովը, որուն ընթացքին որոշում տրուեցաւ պտոյտ-դաշտագնացութիւն մը կազմակերպել նոյեմբեր 7-ին, դէպի Զմմառու վանք:

ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ ՏՕՆ

Ուսումնական տարեշրջանի առաջին օրերու հեւքը հազիւ քիչ մը մեղմացած` Կարմիրեան վարժարանի աշակերտները հաւաքուած են դպրոցի սրահին մէջ` նշելու Սրբոց Թարգմանչաց  տօնը :

Կարգապահ, հայեացքները հանգիստ սպասումով դէպի բեմ ուղղուած են:

Լիբանանի, Հայաստանի եւ ՀԲԸՄ-ի քայլերգներէն ետք բեմ կը բարձրանան դպրոցի Զ. դասարանի երեք աշակերտուհիներ` կարգով ներկայացնելով Մեսրոպ Մաշտոցի կենսագրութիւննն ու գործերը:

Գ. դասարանէն խումբ մը աշակերտներու արտասանութեամբ կը հնչէ Խաչիկ Դաշտենցի  «Մեսրոպ Մաշտոց» բանաստեղծութիւնը,  որուն կը հետեւի Դ. դասարանցիներուն «Այբուբեն հայոց» բանաստեղծութեան խմբային մատուցումը:

Ա. դասարանի փոքրիկները` եօթը աղջիկ եւ վեց մանչ, հայկական պարով հանդէս կու գան եւ ոգեւորող ծափերով կը գնահատուին: Բեմին վրայ գեղեցիկ ծաղկեփունջ մըն են փոքրիկները:

Բծախնդիր ու կոկիկ յայտագիրը կը շարունակուի երգով, արտասանութեամբ ու ոսկեդարի մասին մատուցուած խօսքով: Բոլոր դասարանները ձեւով մը մաս կը կազմեն օրուան խորհուրդին:

Թարգմանչած տօնին եւ Մաշտոցի 1650-ամեակին նուիրուած ներդպրոցական ձեռնարկը  կ՛եզրափակէ Կարմիրեանի տնօրէն Մ. Պալեօզեանը, որ կ՛ընդգծէ հայերուս համար ոսկեդարի իմաստի ու նշանակութեան կարեւորութիւնը եւ շնորհակալութիւն կը յայտնէ ուսուցչական կազմին սեղմ ժամանակի մէջ այդպիսի յայտագիր մը կեանքի կոչելու համար:

Լեւոն Կ. Նազարեան վարժարանի աշակերտական կազմը Թարգմանչաց տօնը նշեց` ուսուցիչ  Յասմիկ Տեմիրճեանի ղեկավարութեամբ:

Օրուան խորհուրդն ու իմաստը երեխաներուն փոխանցեց Անի Թորանեան, որ անդրադարձաւ ո՛չ միայն Թարգմանչաց տօնին, անոր իմաստին ու դերին կարեւորութեան, այլեւ` մեր հեթանոսական շրջանի մշակոյթին ու այն հիմքին, որուն վրայ յենած է հայոց դարաւոր մշակոյթը:

Երեխաներուն սիրով ու բծախնդրօրէն  պատրաստած ծրագիրը մեծ ոգեւորութեամբ ընդունուեցաւ իրենց դասընկերներուն եւ ուսուցչական կազմին կողմէ:

Անխտիր բոլոր դասարանները բաժին բերին օրուան յայտագրին:  Իսկապէս գովելի եւ քաջալերող հանգամանք, որուն յաջողութեան բանալին հայերէնի  ուսուցիչն է անպայման` համեստ ու ժրաջան Յասմիկ Տեմիրճեանը:

Սրահը հայկական երգ ու խօսքի, բան ու բառի մեսրոպեան շունչով ողողուած էր, եւ օրուան խորհուրդը  Ս. Կապուտիկեանի նշանաւոր  տողերով կ՛եզրափակուէր…

… Ու տես որդիս,
Ուր էլ լինես,
Այս լուսնի տակ ո՛ւր էլ գնաս,
Թէ մօրդ անգամ մտքիցդ հանես,
Քո մայր լեզուն չմոռանաս:

Պատգամդ  ի կատա՛ր, բանաստեղծուհի՛:

Լեոն Կ. Նազարեան վարժարանի աշակերտները հայերէնով կը ծաղկին ու հպարտ են իրենց պատկանելիութեամբ:

Թարգմանաչաց տօնը չէր կրնար չնշել նաեւ Դարուհի Յովակիմեան երկրորդական վարժարանի աշակերտութիւնը:

Այստեղ քիչ մը այլ էր պատկերը, քանի որ մասնակիցները երկրորդականի աշակերտներ ըլլալով` առաւել բարձր գիտակցումով մօտեցած էին տօնին թելադրած խորհուրդին ու արդիւնքին մէջ գեղեցիկ եւ տպաւորիչ ձեռնարկ մը պատրաստած էին իրենց հայերէնի ուսուցիչ` Սալբի Ճուլֆայեանին գլխաւորութեամբ:

Օրուան խորհուրդը ինք` Ս. Ճուլֆայեանը փոխանցեց իր բացման խօսքով, այնուհետեւ բեմը ողողուեցաւ մեսրոպաշունչ խօսքով, երգով, հայկական պարով ու երաժշտութեամբ: Հազիւ ժամ մը տեւած այս գովելի եւ ուսանելի ձեռնարկը իր մէջ կրցած էր ներառել անհատ ասմունքողներ,  ներկայացում, պար, խմբային արտասանութիւն եւ  ընթերցում: Որքա՛ն շնորհալի են մեր երեխաները եւ որքա՛ն կարեւոր է ուղղորդել զանոնք դէպի մեր ազգային արժէքները: Թարգմանաչաց տօնը առիթ մըն էր անգամ մը եւս շեշտելու մեր պատկանելիութիւնն ու շարունակել հայ մնալու պայքարը` սփիռքեան փոթորկոտ ափերուն…

Հանդիսութիւնը եզրափակեց ՀԲԸՄ-ի վարժարաններու ընդհանուր տնօրէն Արա Վասիլեան, որ իր խօսքին մէջ շեշտը դրաւ նաեւ հայերէն տառերը համացանցին մէջ օգտագործելու կարեւորութեան վրայ: Այս նիւթը յաջորդ ատենամարզանքներէն մէկուն առանցքը պիտի դառնայ, որ ըստ տնօրէնի խոստումին, համապարփակ ձեւով պիտի ներկայացուի մասնագէտի մը կողմէ:

ՀԲԸ ՄԻՈՒԹԵԱՆ ԼԻԲԱՆԱՆԻ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒ
ՏԵՂԵԿԱՏՈՒԱԿԱՆ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ

Share this Article
CATEGORIES