ՄԱՄԼՈՅ 63-ՐԴ ԼՍԱՐԱՆ. ԽՈՐՀՐԴԱՅԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՒ ՔԵՄԱԼԱԿԱՆՆԵՐՈՒ ՅԱՐԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒՆ ՄԱՍԻՆ ԶԵԿՈՒՑԵՑ ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

Կազմակերպութեամբ Համազգայինի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան եւ «Ազդակ»-ին, երէկ` երկուշաբթի, 14 նոյեմբեր 2011-ին, երեկոյեան ժամը 8:00-ին, «Ազդակ»-ի «Փիւնիկ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Ազդակ»-ի մամլոյ 63-րդ լսարանը, որուն նիւթն էր «Խորհրդային Հայաստանը եւ քեմալականները»: Դասախօսութիւնը ներկայացուց հայրենի լրագրող, «Ազդակ»-ի երեւանեան աշխատակից Թաթուլ Յակոբեան:

Հանդիսութեան բացման խօսքը կազմակերպիչներուն անունով արտասանեց «Ազդակ»-ի պատասխանատու խմբագիրներէն Ժաք Յակոբեան, որ նշեց, թէ լսարանին նիւթին կարեւորութիւնը կը կայանայ այն իրականութեան մէջ, որ լուսարձակներ կը սփռէ հայոց ժամանակակից պատմութեան վերջին հարիւրամեակէն կարեւոր ժամանակահատուածի մը վրայ: Յակոբեան աւելցուց, որ հետաքրքրական է իմանալ, թէ ընդհանրապէս Խորհրդային Միութեան եւ մասնաւորաբար Խորհրդային Հայաստանի վարիչները ինչպիսի՛ մօտեցում ունէին քեմալական Թուրքիոյ հակահայ կեցուածքներուն նկատմամբ:

Թաթուլ Յակոբեան

Ապա խօսք առաւ օրուան զեկուցաբեր Թաթուլ Յակոբեան, որ նշեց, թէ ինք հարցերը քննութեան առարկայ կը դարձնէ լրագրողի աչքով դիտուած: Ան ըսաւ, որ 1920-ին պոլշեւիկները կ’ենթադրէին, որ եթէ ՀՅ Դաշնակցութիւնը հեռանայ իշխանութենէն, այն ատեն քեմալականները հայերուն նկատմամբ պիտի ունենային լաւ վերաբերմունք:

Յակոբեան նշեց շարք մը համաձայնագիրներ, որոնց ճամբով հայկական կողմը կը փորձէր քեմալականներէն եւ պոլշեւիկներէն նուազագոյն պայմաններու մէջ գտնել հողային հարցերուն լուծումներ: Ան աւելցուց, որ վերջին փորձը կատարուած է 1999-ին, երբ հայ եւ ամերիկացի դիւանագէտներ քննարկած են Անին վերադարձնելու կարելիութիւնը:

Դասախօսը յայտնեց, որ թուրք-յունական պատերազմին քեմալականները կը ներկայացուին իբրեւ հայ պոլշեւիկներու բարեկամները, եւ երբ պատերազմին թուրքերը կը յաղթեն, ապա հայ պոլշեւիկները կը փոխանցեն իրենց շնորհաւորութիւնները:

Թաթուլ Յակոբեան շեշտեց, որ իրողութիւնը ցաւալի է եւ տհաճ, սակայն այս է իրականութիւնը, եւ պէտք է ճանչնալ պատմութիւնը, որպէսզի չկրկնուին նոյն սխալները: Ան նշեց, որ Խորհրդային Հայաստանի մէջ քեմալականները Երեւանի մէջ ունէին իրենց դեսպանը, մինչ Գիւմրիի մէջ` հիւպատոս մը: Այս շրջագիծին մէջ, առաջնորդուելով նշուած եւ շարք մը այլ տուեալներէ, Յակոբեան հաստատեց, որ հայ պոլշեւիկներու եւ քեմալական թուրքերու միջեւ յարաբերութիւնները բնականոն ընթացք ունէին:

Յակոբեան այդ յարաբերութիւններուն ընթացքին արձանագրուած շարք մը դէպքեր լուսարձակի տակ առաւ եւ ներկայացուց այդ օրերու խնդիրներուն շուրջ մամուլին արձանագրութիւններն ու անդրադարձները: Ան ըսաւ, որ 1923-ին խումբ մը հայեր յարձակած են Երեւանի մէջ թրքական դեսպանատան վրայ եւ վար իջեցուցած են թրքական դրօշը: Թաթուլ Յակոբեան աւելցուց, որ այս միջադէպին մասին տեղեկութիւններ կարելի է գտնել Պոլսոյ «Ճակատամարտ» թերթին մէջ, ինչպէս նաեւ այդ օրերու մամուլի էջերուն մէջ:

Տակաւի՛ն, Թաթուլ Յակոբեան ըսաւ, որ հայ համայնավարները տարբեր առիթներով խմած են Ստալինի եւ Աթաթուրքի կենացը, եւ այս գծով բազմաթիւ արձանագրութիւններ պահուած են:

Իր խօսքի աւարտին Յակոբեան նշեց, որ մօտիկ ապագային լոյս պիտի տեսնէ իր գիրքը, որուն վերնագիրն է «Հայեացք Արարատից` հայերը եւ թուրքերը (1918-2011)», որ կ’անդրադառնայ լսարանի նիւթին եւ այս ծիրին մէջ առկայ բոլոր խնդիրներուն:

Դասախօսութենէն ետք Թաթուլ Յակոբեան լսեց ներկաներուն կարծիքները եւ պատասխանեց շարք մը հարցումներու` նիւթին շուրջ փոխանցելով յաւելեալ տեղեկութիւններ:

 

 

Share this Article
CATEGORIES