«ԴԻՒՐԻՆ ՀԱՅԵՐԷՆ» ՄԱՏԵՆԱՇԱՐԻ Գ. ԳԻՐՔԸ. «ՀԱՅՐԵՆԻ ԿԱՐԿԱՉ». ՀԵՂԻՆԱԿ` ԱՂԱՒՆԻ ՖՍՏԸԳՃԵԱՆ

ՇԱՀԱՆԴՈՒԽՏ

Հայոց լեզուի ուսուցման վերաբերեալ արդիական-պատկերազարդ դասագիրքերու պահանջին մասին երկար տարիներ անդրադարձած էր մեր մամուլը: Մանկավարժական համագումարներու կամ սեմինարներու ընթացքին շատ արծարծուած է այս կենսական հարցը: Վերջին տարիներուն ընթացք առած հայերէն դասագիրքերու բարելաւուած ու օրուան պահանջը գոհացնող դասագիրքեր ունեցանք:

Ներկայիս ուրախութեամբ կ՛ուզենք անդրադառնալ մանկավարժ Աղաւնի Ֆստըգճեանի պատրաստած դասագիրքերուն` նախակրթարանի Բ. Գ. եւ Դ. դասարաններու յատուկ: Այս պատասխանատու նախաձեռնութիւնը ստանձնած մանկավարժ հեղինակը յաջողած է շնորհիւ իր նախանձախնդիր եւ մանկավարժ դասատուի տարիներու փորձառութեան: Այս տեսակի ու ձեւի դասագիրքի մը պատրաստութիւնը, անշուշտ, կը կարօտէր կարեւոր պիւտճէի: Շնորհիւ «Գալուստ Կիւլպենկեան» հիմնարկութեան հայկական բաժանմունքի պատասխանատու տնօրէն դոկտ. Զաւէն Եկաւեանի օժանդակութեան` կարելի եղած է լոյս ընծայել այս հիանալի հրատարակութիւնը` պատկերազարդ, գեղատիպ 144 էջերով: Նկարազարդումները ստեղծագործութիւններն են հալէպահայ արուեստագէտներ Վիգէն Պերթիզլեանի եւ Բենիամին Միշոյեանի: Գիրքը խմբագրած է Կարօ Առաքելեան:

Նախակրթարանի Դ. կարգին յատկացուած ներկայ դասագիրքին գլխաւոր թեման հայոց պատմութեան հիմքը կազմած հայոց լեզուի կերտիչ-հնարիչ Թարգմանչաց սերունդ է, հայոց պատմահայր Մովսէս Խորենացիի կենսագրութեամբ եւ անոր ստեղծած հայոց պատմութեան գիտելիքները փոխանցող: «Մեր թարգմանիչները» բաժինով կը ծանօթանանք Մեսրոպ Մաշտոցի եւ անոր այբուբենի ստեղծագործման հրաշքին: Գիւտին տարածման եւ թարգմանչական գործընթացին մասնակից մեր վարդապետները ներկայացուած են նկարազարդ էջերով, յարակից հակիրճ պատմութիւններով: Կը շարունակուին դրուագները միշտ ազգային ու հայրենասիրական թեմաներով` մշակուած գրական փոքր բաժիններով, աշակերտին տարիքային կարողութեան համընթաց գրուածքով: Սա ինքնին նախանձախնդիր աշխատանք է` քրտնաջան երկարատեւ տրամադրութեամբ իրագործուած, խնամքով կիրարկուած դասագիրք: Գիրքին երկրորդ եւ վերջին մասերուն կը ծանօթանանք կենցաղային դրուագներու, առօրեայ քաղաքացիական պարտականութիւններու վերաբերեալ դասաւորուած գրութիւններով, նկարներով եւ նշաններով:

Առատ նիւթերով օժտուած այս դասագիրքը ընդգրկած ուսուցիչը կրնայ, ըստ իր իմացութեան եւ հետաքրքրութեան, ներկայացնել նիւթը տարուան դասապահերուն: Աղաւնի Ֆստըգճեան զանց չէ ըրած որեւէ օգտաշատ գիտելիք` հայ ազգի պատմութեան, մեր հայրենի բնաշխարհին, աշխարհագրական ծանօթագրութեան:

Ուսանելի է նաեւ իւրաքանչիւր դասի կամ պատմութեան վերաբերեալ բառերու բացատրութիւնը:

«Հայրենի կարկաչ» գիրքին կ՛ընկերանայ տետրակ մը` գրաւոր պարտականութեան աշխատանքի յատուկ, որ կ՛առնչուի մասնաւորաբար հայոց լեզուի քերականութեան ուսուցման:

Կարելի է կարկինը լայն բանալ եւ խօսիլ այս դասագիրքին ընծայած մանկավարժական օրինապահութեան եւ ուսուցման դիւրութեան մասին: Կը բաւականանք մեր հակիրճ ծանօթագրութեամբ` մեր երիտասարդ մայրերուն ձգելով իրենց թարմատի աշակերտներուն ընկերանալ ու միասնաբար հետեւիլ դասերուն, որովհետեւ ծնողներն ալ կրնան թարմացնել իրենց մոռցած գիտելիքները եւ աշխուժանալ իրենց մանկութեան յիշատակներով:

Շնորհակալութիւն` մանկավարժ եւ հեղինակ Աղաւնի Ֆստըգճեանին, իրագործած այս յոյժ կենսական աշխատանքին համար: Ան նոյն եռանդով պիտի շարունակէ յառաջիկայ տարիներուն պատրաստել նախակրթարանի վերի կարգերուն դասագիրքերը:

 


Share this Article
CATEGORIES