ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՐՑԸ ՊԷՏՔ Է ԿԱՐԳԱՒՈՐՈՒԻ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴՆԵՐՈՒ ԻՆՔՆՈՐՈՇՄԱՆ ԻՐԱՒՈՒՆՔԻ ՀԻՄԱՆ ՎՐԱՅ. ԿԸ ՄԱՂԹԵՄ, ՈՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԳՏՆԷ ԻՐ ԿԱՏԱՐԵԱԼ ԱՄԲՈՂՋՈՒԹԻՒՆԸ

Լիբանանի հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշել Սլէյմանին պատկանող վերոյիշեալ հաստատումները իրենց արդարացիութեամբ եւ ուժգնութեամբ աննախադէպ կարելի է նկատել: Առաջինը կատարուած է Հայաստանի նախագահին հետ տրուած միացեալ մամլոյ ասուլիսին ընթացքին, իսկ երկրորդը գրաւոր արձանագրութիւն է, Լիբանանի նախագահին ստորագրութիւնը կրող` Ցեղասպանութեան թանգարանի մատեանին մէջ: Նկատի ունենալով անոնց ներկայացուցած խիստ կարեւորութիւնը, ստորեւ կը ներկայացնենք միացեալ մամլոյ ասուլիսին ամբողջութիւնը  եւ մատեանի արձանագրութեան բնագիրը:

                                                                                                «Ա.»

ՆԱԽԱԳԱՀ ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍԵԱՆԻ ԵՒ ԼԻԲԱՆԱՆԻ
ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ՆԱԽԱԳԱՀ ՄԻՇԵԼ ՍԼԷՅՄԱՆԻ
ՀԱՄԱՏԵՂ ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՍՈՒԼԻՍԸ

 

 

 

 

 

 

ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍԵԱՆ.- Մէկ անգամ եւս ջերմօրէն ողջունում եմ մեր բարեկամ երկրի` Լիբանանի Հանրապետութեան նախագահ, զօրավար Միշել Սլէյմանին Հայաստանում:

Հայաստանը եւ հայ ժողովուրդն ամենաջերմ զգացումներն են տածում Լիբանանի նկատմամբ: Մեզ կապում է պատմամշակութային առնչութիւններն ու դարաւոր բարեկամութիւնը, պատմութեան ընթացքում մենք յաճախ միասին դիմակայել ենք նոյն բռնակալներին, կիսել միմեանց ցաւերն ու ուրախութիւնը: Հայ ժողովուրդը երբեք չի մոռանայ այն աջակցութիւնը, որին Լիբանանի հիւրընկալ հողում արժանացան նրա հազարաւոր բռնագաղթուած զաւակները:

Ուստի պատահական չէ, որ Հայաստանի իշխանութիւնները մշտապէս սերտ ուշադրութիւն են յատկացրել արաբական աշխարհի հետ համագործակցութեան ընդլայնմանը, իսկ Լիբանանն այդ երկրների մէջ առանձնայատուկ տեղ է գրաւում մեզ համար:

Քիչ առաջ նախագահ Սլէյմանի հետ բանակցութիւններում քննարկեցինք հայ-լիբանանեան յարաբերութիւնների օրակարգը եւ զարգացման հեռանկարները, ինչպէս նաեւ կարծիքներ փոխանակեցինք Մերձաւոր Արեւելքում եւ Հարաւային Կովկասում զարգացումների վերաբերեալ:

Գոհունակութեամբ փաստեցինք, որ մեր քաղաքական յարաբերութիւններն այսօր գտնւում են ամենաբարձր մակարդակի վրայ, ինչի վկայութիւնն են աշխուժ շփումները եւ բարձրաստիճան փոխայցերը: Կարեւորեցի Լիբանանի` որպէս թէ՛ տարածաշրջանում, թէ՛ ընդհանուր առումով Հայաստանի համար յուսալի գործընկեր հանդիսացող երկրի հետ կանոնաւոր քաղաքական երկխօսութեան շարունակականութեան ապահովումը:

Իմ կողմից վերահաստատուեց Հայաստանի պատրաստակամութիւնը շարունակելու Լիբանանի հետ սերտ համագործակցութեան զարգացումը քաղաքական, առեւտրատնտեսական, մշակութային-կրթական եւ երկկողմ հետաքրքրութիւն ներկայացնող միւս բոլոր ասպարէզներում: Դրան են նպաստում նաեւ բազմաթիւ ոլորտներում մեր միջեւ ստորագրուած շուրջ երեք տասնեակ փաստաթղթերը: Եւ այսօր այդ ցանկը համալրուեց եւս եօթ փաստաթղթերով, որոնց մէջ էական տեղ են զբաղեցնում տնտեսական համագործակցութիւնը կարգաւորող պայմանագրերը:

Գոհունակութեամբ պէտք է նշել ներդրումների ուղղութեամբ վերջին շրջանում գրանցուած առաջընթացը: Այսօր Լիբանանը հանդիսանում է հինգերորդ ներդրողը Հայաստանում: Այդուհանդերձ, դեռեւս հեռու ենք մեզ բաւարարող ցուցանիշերից, ուստի բանակցութիւններում կրկին անգամ յատուկ կարեւորուեց երկկողմ առեւտրի եւ ներդրումների խթանումը, երկու երկրների պիզնըս շրջանակների միջեւ առաւել սերտ կապերի հաստատումը: Յուսով ենք, որ այս տարուայ մայիսին ստեղծուած Լիբանան-հայաստան բարեկամութեան միութիւնը նոր թափ կը հաղորդի առեւտրատնտեսական կապերի զարգացմանը:

Փաստեցինք, որ Հայաստանը եւ Լիբանանը իրենց հնարաւորութիւնների շրջանակներում մշտապէս աջակցել են միմեանց միջազգային կառոյցներում երկու բարեկամական երկրների համար կենսական նշանակութիւն ունեցող հարցերում, եւ որ կը շարունակենք համագործակցել նոյն փոխըմբռնման եւ կառուցողական մթնոլորտում:

Բնականաբար, անդրադարձանք Լեռնային Ղարաբաղի խնդրին: Նշեցի, որ Ազրպէյճանը յամառօրէն փորձում է իսլամական երկրների շրջանակում հակամարտութիւնը ներկայացնել կրօնական հակասութիւնների լոյսի ներքոյ: Կարծում եմ, հայ ժողովրդի պատմութեան եւ նաեւ հակամարտութեան պատճառներին քիչ թէ շատ ծանօթ լինելու դէպքում անհնար է հաւատալ նման անհեթեթութեանը. այդուհանդերձ, նման մօտեցումը համարում ենք խիստ վտանգաւոր, քանի որ կան նաեւ այդ մանրամասներին անծանօթ շրջաններ եւ նման հակահայկական քարոզչութիւնը կարող է անհետեւանք չանցնել: Այս հարցում եւս կարեւոր է բարեկամ պետութիւնների անաչառ եւ անկողմնակալ կեցուածքը, քանզի իւրաքանչիւր անհաւասարակշիռ քայլ նպաստում է տարածաշրջանային փխրուն հաւասարակշռութեան եւ կայունութեան խախտմանը:

Հայ ժողովուրդը շնորհակալ է բարեկամ Լիբանանին խորհրդարանական մակարդակով Հայոց ցեղասպանութիւնը ճանաչելու համար: Նաեւ յանձինս նախագահ Սլէյմանի, շնորհակալութիւն յայտնեցի Լիբանանի կառավարութեանը եւ քաղաքական վերնախաւին ամէն տարուայ ապրիլին Պէյրութում Հայոց ցեղասպանութեանը նուիրուած միջոցառումների անցկացման գործում հայ համայնքին աջակցելու համար:

Նշեցի, որ բարձր ենք գնահատում Լիբանանում առկայ եղբայրական վերաբերմունքը լիբանանահայութեան հանդէպ, ինչի արդիւնքում հայ համայնքը թէ՛ լիարժէք մասնակցութիւն է բերում Լիբանանի քաղաքական, ընկերային-տնտեսական եւ մշակութային կեանքում, թէ՛ էլ աւելի է ամրապնդում հայրենիքի հետ ունեցած իր կապերը` իւրօրինակ կամուրջ եւ օղակ հանդիսանալով մեր երկու երկրների միջեւ:

Ես չափազանց լաւատես եմ երկկողմ փոխշահաւէտ համագործակցութեան հեռանկարների առումով եւ` վստահ, որ համատեղ ջանքերով առաջիկայում կ՛արձանագրենք համագործակցութեան էլ աւելի խորացում եւ ամրապնդում` ի յարատեւութիւն մեր ժողովուրդների բարեկամութեան:

Ես շնորհակալութիւն յայտնեցի նաեւ պարոն նախագահին` պաշտօնական այցով Լիբանանի Հանրապետութիւն հրաւիրելու համար: Բնականաբար ես այդ այցը հաճոյքով կը կատարեմ:

***

Նախագահ Սերժ Սարգսեանը եւ պաշտօնական այցով Հայաստանում գտնուող Լիբանանի նախագահ Միշել Սլէյմանը համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ պատասխանել են լրագրողների հարցերին:

(«Մանար» հեռուստաընկերութեան թղթակից Մանար Սապաղ) -առաջին հարցն ուղղուած է Լիբանանի նախագահին` կապուած այսօրուայ պայթիւնի հետ, որը տեղի է ունեցել ֆրանսացիների դէմ, Պէյրութում: Ո՞ւմ հետ էք այն կապում, եւ ո՞վ կարող է պատասխանատու լինել այդ պայթիւնի հետ կապուած:

Եւ երկրորդ հարցն ուղղուած է պարոն նախագահ Սերժ Սարգսեանին. Դուք քննարկեցի՞ք հարցեր, թէ միջազգային ասպարէզում ինչպիսի՞ համաձայնութեան կարող էք գալ` ելնելով երկու երկրների եւ ժողովուրդների շահերից:

ՄԻՇԵԼ ՍԼԷՅՄԱՆ.- Ի հարկէ, ֆրանսացի զինուորականների վրայ յարձակուելը կամ այլ զինուորականների վրայ յարձակուելու նպատակն այն է, որպէսզի նրանք առհասարակ դադարեցնեն խաղաղութեան գործընթացը կամ մեկնեն երկրից, եւ դրանով դադարեցուի այդ գործընթացը: Բայց ես համոզուած եմ, որ Ֆրանսան, որն այդքան ջանք է թափում, որպէսզի խաղաղութիւն հաստատուի աշխարհում, բացարձակապէս չի ենթարկուի այսպիսի ահաբեկչական գործողութիւնների սադրանքին: Ի հարկէ, ես համոզուած եմ, որ միջազգային հանրութիւնը նոյնպէս թոյլ չի տայ, որպէսզի այդպիսի ահաբեկչական գործողութիւններն աւելի ընդարձակուեն ու մեծանան, ինչպէս տեղի էին ունենում, ասենք, 7-8 տարի առաջ: Ի հարկէ, մենք մեր կողմից ջանք չենք խնայի, որպէսզի առհասարակ կարողանանք դիմագրաւել այսպիսի ահաբեկչական գործողութիւնները, որ հետագայում դրանք այլեւս չկրկնուեն: Լիբանանի ժողովուրդը եւ Լիբանանի իշխանութիւնը խորին շնորհակալութիւն են յայտնում «Լիբանանում ՄԱԿ-ի ժամանակաւոր ուժեր»-ի շրջանակներում իրենց առաքելութիւնն իրականացնող խաղարարար ուժերին, յատկապէս` ֆրանսացիներին, եւ սրտանց ցանկանում ենք` ովքեր այսօր տառապել են, շուտով առողջանան:

 

ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍԵԱՆ.- Մենք կարեւորում ենք համագործակցութիւնը միջազգային բեմերում: Շատ խնդիրներ կան, որ մենք կարող ենք իրար օգտակար լինել: Մենք փոքր երկրներ ենք: Եւ՛ Հայաստանը, ե՛ւ Լիբանանն ունեն անվտանգութեան խնդիրներ, իսկ արդի աշխարհում շատ աւելի արդիւնաւէտ է, երբ քո անվտանգութեան խնդիրների լուծմանը մասնակից ես դարձնում նաեւ միջազգային հանրութեանը: Կասկած չկայ, որ իւրաքանչիւր երկրի անվտանգութիւնը պէտք է ապահովեն իր բանակը, իր անվտանգութեան ուժերը, բայց, նորից եմ կրկնում, աշխարհում այսօր հազուադէպ են այն երկրները, որոնք միայնակ կարողանում են լիարժէքօրէն ապահովել իրենց անվտանգութիւնը:

Յաջորդ ոլորտը մշակութայինն է: Մենք շատ հարցեր ունենք, որոնց շուրջ, ի հարկէ, պէտք է համագործակցենք: Ե՛ւ մենք, ե՛ւ Լիբանանն ունենք ազատական տնտեսութիւններ եւ, բնականաբար, այստեղ էլ բաւականաչափ համագործակցելու դաշտ կայ: Այնպէս որ, մենք զարգացնելու ենք մեր յարաբերութիւններն ինչպէս ուղղակի` երկկողմ ձեւաչափով, այնպէս էլ միջազգային կառոյցներում եւ բազմակողմ ձեւաչափով:

Հանրային հեռուստաընկերութեան թղթակից Աբրահամ Գասպարեան) – Հարցս ուղղում եմ Լիբանանի վսեմաշուք նախագահ պարոն Սլէյմանին: Ինչպէս նշուեց Հայաստանի ձեր պաշտօնակից Սերժ Սարգսեանի խօսքում` Ազրպէյճանը միշտ էլ փորձել է իր հակահայկական քարոզչութիւնը տեղաւորել միջկրօնական հակամարտութեան դաշտում, եւ այդ կապակցութեամբ օգտագործում է «Իսլամական համաժողով» կազմակերպութեան բեմը` որպէս հակահայկական քարոզչութեան կարեւոր վայր: Լիբանանը որպէս Հայաստանի մերձաւորարեւելեան տարածաշրջանում ամենաբարեկամական եւ սերտ յարաբերութիւններ ունեցող երկիր` ի՞նչ դիրքորոշում ունի այս հարցում: Շնորհակալութիւն:

 

ՄԻՇԵԼ ՍԼԷՅՄԱՆ.- Ի հարկէ, մենք այս հարցը քննարկել ենք պարոն նախագահ Սերժ Սարգսեանի հետ: Եւ յաճախ այդ հարցը, իրօք, առաջացել է «Իսլամական համաժողով» կազմակերպութիւնում: Լիբանանի դիրքորոշումը միշտ այն է եղել, որ մենք դէմ ենք այդ կազմակերպութիւնում ընդունել որեւէ որոշում, որը քննադատութեան կ՛ենթարկի Հայաստանին կամ Ղարաբաղին: Մեր դիրքորոշումն այն է, որ այդ հարցը պէտք է կարգաւորուի միջազգային օրէնքներով եւ ժողովուրդների ինքնորոշման իրաւունքի հիման վրայ: Ես ցանկանում եմ, որ այն խումբը, որ գոյութիւն ունի, օրինակ` Մինսքի խումբը եւ նաեւ հոգեւոր առաջնորդները ջանքեր չխնայեն այս հարցը կարգաւորելու համար: Ի հարկէ, մենք ցանկանում ենք, որ աշխարհի մեծ ուժերը եւ երկրները ջանք չխնայեն կարգաւորելու այնպիսի հարցերը, ինչպիսին Պաղեստինի հարցն է, Լեռնային Ղարաբաղի հարցն է, նաեւ` այլ հարցեր, որպէսզի խաղաղութիւն տիրի աշխարհում: Եւ եթէ կարողանանք լարուածութեան այս կէտերը վերացնել ու հանդարտեցնել, կայունութեան հասնել, ապա մենք դրանով օգնած կը լինենք այդ գործընթացին եւ յաղթահարած կը լինենք այն բոլոր ահաբեկչական գործողութիւնները, որոնք կարող են տեղի ունենալ աշխարհում:

 

ԹՈՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԳՏՆԷ
ԻՐ ԿԱՏԱՐԵԱԼ ԱՄԲՈՂՋՈՒԹԻՒՆԸ

Հայաստան տրուած պաշտօնական այցելութեան ծիրին մէջ գտնուող Լիբանանի նախագահ Միշել Սլէյման իր կնոջ հետ դեկտեմբեր 9-ին այցելեց Հայոց ցեղասպանութեան անմեղ զոհերու յիշատակը յաւերժացնող Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիր եւ ծաղկեպսակ զետեղեց անմար կրակին մօտ:

Նախագահը նաեւ այցելեց Հայոց ցեղասպանութեան թանգարան, ուր ծանօթանալէ ետք ցուցանմուշներուն, պատուաւոր հիւրերու յուշամատեանին մէջ ըրաւ հետեւեալ գրառումը. «Կը մաղթեմ, որ հայ ժողովուրդը կարողանայ կառուցել այն պետութիւնը, որուն համար կը պայքարէին անոր զաւակները, նաեւ` Հայաստանը գտնէ իր կատարեալ ամբողջութիւնը, ինքնիշխանութիւնը, կայունութիւնը եւ զարգացումը: Բարեկամ հայ ժողովուրդին կը մաղթեմ բարգաւաճում»:

Լիբանան միակ արաբական պետութիւնն է, որ պաշտօնապէս ճանչցած է Հայոց ցեղասպանութիւնը:

Share this Article
CATEGORIES