50 ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ (17 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 1961)

ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ

ԲԱԳԻՆ

ԱՄՍԱԳԻՐ ԳՐԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ԵՒ ԱՐՈՒԵՍՏԻ

Անխառն ուրախութեամբ եւ յուզումով կ՛ղջունենք մեր գրական անդաստանէն ներս մուտքը աւետաբեր նորածինի մը, որ կենսունակութեան մը բոլոր նախանշաններով, նոր ճամբայ բանալու, գրական անտէր կալուածը ուռճացնելու խոստումներ կու տայ մեզի:

Այս վստահութիւնը, որ ընդհանրապէս կը դժուարանանք ունենալ գրական այլ երեւոյթներու պարագային, որոնք ասուպի պէս կու գան ու կ՛անցնին մեր երկնակամարին վրայէն, աւելի կամ պակաս չափով լուսաւոր հետք մը ձգելով իրենց ետին, կ՛ուզենք ցոյց տալ հանդէպ գրական այս նոր հանդէսին, որ ինքն իր մէջ կը թուի պարփակել յարատեւելու եւ բարձունքներ նուաճելու տուեալները:

«Բագին»-ի ծնունդը քմահաճ պերճանքի մը արդիւնքը չէ: Գրական այս ամսագիրը չի գար աւելնալու արդէն իսկ գոյութիւն ունեցող այլ հրատարակութիւններու պատկառելի թիւի մը վրայ` իբրեւ արտայայտութիւնը անհատական նախաձեռնութեան մը: Անոր երեւումը բնական արդիւնքն է հրամայական պահանջի մը, որուն յարաճուն անհրաժեշտութիւնը կը զգային, տարիներէ ի վեր, մշակութային ընդհանրական մտահոգութիւններ ունեցող գրագէտներ եւ մտաւորականներ:

«Բագին» իր գլխաւոր ուժն ու կենսունակութիւնը կը ստանայ այս հրամայական պահանջէն, որ ամէնէն աւելի զգալի դարձած էր Մերձաւոր Արեւելքի մէջ, ուր հայ գրականութիւնը սիրող ու փնտռող զանգուած մը կայ: Հայահոծ այս գաղութները, ուր բազմաթիւ երկրորդական վարժարաններ եւ բարձրագոյն նախակրթարաններ ամէն տարի գրասէրներու բազմութիւն մը կը նետեն կեանքի ճամբաներուն վրայ, պէտք ունէին գրական լուրջ ամսագրի մը, որ ըլլար բեմ մը` նոր խօսքի եւ շունչի, բեմ մը, ուրկէ կարողանային լսել մեր գրականութեան ամէնէն վաւերական մշակներու ձայնին հետ նաեւ` ձայնը անոնց, որոնք պիտի գան ճոխացնելու մեր մշակոյթի գանձարանը:

«Բագին» անշուշտ ճամբայ ելած է այս առաջադրութեամբ` ո՛չ միայն գրասէր հասարակութեան մը ծարաւը յագեցնելու, այլ գրական ամէն նուաճումի նախապայման հանդիսացող` իւրայատուկ մթնոլորտի մը ստեղծման հիմնական նպատակով: Անշուշտ այդ մթնոլորտը մէկ օրէն միւսը չի ստեղծուիր: Վերջին տասնամեակի պարապութիւնը դիւրաւ չի լեցուիր: Բայց ամսագրին առաջին թիւն իսկ, որ այսօր հրապարակ կը հանուի, այդ մթնոլորտի ստեղծման նախատարրերը կու տայ` թէ՛ բովանդակութեան եւ թէ՛ մօտեցման ձեւին մէջ:

Նման առաջադրութիւն մը արդիւնաւորելու համար «Բագին» իր շուրջ հաւաքած է բազմաթիւ վաւերական գրիչներ, որոնք հետզհետէ լաւագոյն գործերով պիտի երեւան անոր էջերուն մէջ: Ասիկա ամսագրի մը յաջողութեան պայմանն է, բայց ոչ` միակ: Որովհետեւ, նման հրատարակութիւններու նպատակը վաւերական ու նուիրագործուած արժէքներու վերահաստատումը ըլլալէ աւելի, նոր ձայներու, նոր տաղանդներու, հայ գրականութեան նոր սպասարկուներու յայտնաբերումն է գերազանցապէս: Նորեր, որոնք պիտի գային իրենց ժամանակին խօսքը ըսելու, իրենց նոր շունչով վարակելու մեզ, եւ իբրեւ հայ ստեղծագործ ժողովուրդի ընտրեալ զաւակները` կազմելու մէկ օղակը այն ոսկի շղթային, որ մեր գրականութիւնն է:

Եւ, ո՞վ գիտէ, հաւանաբար այդ նորերուն մէջէն յայտնուի դէմք մը, դէմքեր, որոնք պիտի գան անակնկալօրէն, ինչպէս կը յայտնուին բոլոր իրաւ տաղանդները` նոր բարձունքներ նուաճելու խոստումով:

«Բագին»-ի առաջին թիւը այս բոլոր ակնկալութիւններուն վկայութիւնը չի կրնար ըլլալ անշուշտ, բայց ոչ մէկ կասկած, թէ աստիճանական վերելքով մը, անոր շուրջ պիտի բոլորուին հինն ու նորը, մեր գրական անդաստանէն ներս տարիներէ ի վեր հաստատ քայլերով յառաջացողն ու ան, որ իր առաջին քայլերը կը նետէ, բայց բոլորն ալ երկիւղածութեամբը մեր մշակոյթի սպասարկուներուն, որոնք կը մտնեն գրական տաճարէ մը ներս, տալու համար իրենց նուիրական տուրքը:

Այդ տաճարէն ներս սիրով պիտի ընդունուին բոլորը, որոնք կը հաւատան ազատ մարդու ազատ ստեղծագործութեան իտէալին, որովհետեւ հոն տիրապետողը պիտի ըլլայ ազատութեան ոգին, որ նախապայմանն է բոլոր մշակոյթներու ծաղկումին:

Վստահ ենք, թէ «Բագին»-ի առիթով, մեր այս ուրախութիւնն ու յուզումը այսօր կը բաժնեն բոլոր անոնք, որ հայութեան յաւիտենական արժէքներուն մտասեւեռումն ունին եւ կը հաւատան մեր ժողովուրդի ստեղծագործ ուժին:

Share this Article
CATEGORIES