50 ՏԱՐԻ ԱՌԱՋ (31 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 1961)

ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ

1962-Ի ՍԵՄԻՆ

Տարին հասաւ իր վախճանին:

Քանի մը ժամ եւս` ու հինցած քուրձի մը պէս մեր վրայէն պիտի նետենք 1961-ը, որ խաղաղ ու անդորր օր մը չպարգեւեց մարդկութեան այլ, ընդհակառակն, իր տագնապներով եւ վէճերով հրաբուխի վրայ պահեց աշխարհը միջկորիզային բախումի մը ահաւոր սարսափով:

Հորիզոնը կը շարունակէ մթագնած մնալ, գրեթէ ամէն կողմ: 1961-ը չլուծեց իր ստեղծած հարցերէն որեւէ մէկը եւ հիմա կ՛ապաւինինք 1962-ի դարմանին: Բայց յուսատու ոչ մէկ նշան` միջազգային երկնակամարին վրայ, բացի հիւլէական պատերազմին պատճառած «սարսափի յոյսէն»: Ճակատագրի հեգնա՜նք: Մարդկութիւնը իր փրկութիւնը կը գտնէ իր կեանքին սպառնացող մեծագոյն վտանգին ահաւորութեան մէջ: Վտանգ մը սակայն, որ իր տուած ապահովութեամբ, ենթակայ կրնայ ըլլալ աննախատեսելի դիպուածներու քմայքին:

Հայ ժողովուրդը եւս անմասն չի մնար մարդկային այս ընդհանուր տուայտանքէն, իւրայատուկ ցաւերով:

1961-ը հայութեան համար եղաւ մեծ յուսախաբութեան տարի մը, նման` 1946-ին: 15 տարուան տարբերութեամբ, հայ ժողովուրդը իր ազգային բաղձանքներուն մէջ անիրաւուեցաւ, երբ այնքան յոյսեր տածած էր Հայաստանի ներքին սահմաններու սրբագրութեան սպասումով:

Կը կարծուէր, թէ 1961-ին զուգադիպող Հայաստանի խորհրդայնացման քառասնամեակը լաւագոյն առիթը պիտի ըլլար մեր հայրենիքին վրայ տիրող համայնավար իշխանութեան` դարմանելու քառասնամեայ անարդարութիւն մը, որ տասնամեակներէ ի վեր կը խոցոտէ մեր սրտերը:

Քառասնամեակը եկաւ ու անցաւ, ու անարդարութիւնը մնաց ամբողջական: Թիզ մը հող իսկ չկրցանք առնել այն հողերէն, որոնք աշխարհագրականօրէն եւ պատմականօրէն անանջատելի մասը կը կազմեն Հայաստանին: Եւ այս` հակառակ այն իրողութեան որ, իբր թէ, համայնավար նախկին ղեկավարներու` Ստալինի եւ Բերիայի ոճիրները մերկապարանոց կը դատապարտուին` արդարութեան անհուն ծարաւով մը:

Ըսած էինք ու կը կրկնենք. սգակից ենք Հայաստանի ժողովուրդին եւ ղեկավարութեան, երբ ան կ՛ողբայ իր մտաւորական ընտրանիին անդարձ մեկնումը: Բայց իբրեւ քաղաքական կազմակերպութիւն` իրապաշտ ոգիով կը մօտենանք հարցին եւ կը պահանջենք, որ առ նուազն հատուցուին այն ոճիրները, որոնք կրնան դարմանուիլ:

Առաջին հերթին պէտք է դարմանել գլխաւոր, մեծագոյն ոճիրը: Այն, որ իր հազարաւոր մտաւորականներու մահը սգացող ժողովուրդ մը հեռու կը պահէ իր պապենական հողերէն:

1961-ը չտուաւ այդ արդարութիւնը, թէեւ բազմաթիւ այլ ժողովուրդներ, որոնք քաղաքակրթութեան շատ աւելի ստորին խաւերուն վրայ կը գտնուին, տիրացան իրենց անկախութեան եւ այսօր մաս կը կազմեն ազգերու մեծ ընտանիքին:

1962-ը պիտի տա՞յ:

Ահա գլխաւոր հարցականը, որ կը դրուի հայ ժողովուրդին առջեւ, շրջանի մը մէջ, երբ տարիները կորսնցուցած են իրենց արժէքը` դառնալու համար ժամեր, երբ աշխարհ կը գտնուի արագընթաց թափին մէջ ազգային ազատագրութեան շարժումներուն, որոնք ամէն կողմ կը բռնկին` յանգելու համար իրենց անխուսափելի վախճանին` անկախութեան եւ ազատութեան:

1962-ի սեմին հայ ժողովուրդը աւելի քան երբեք վստահ իր դատի արդարութեան, հակառակ բոլոր յուսախաբութիւններուն, հաստատ կը մնայ իր անդրդուելի պահանջներուն մէջ, որոնց շուրջ ազգային միասնականութիւն գոյացած է Երեւանէն մինչեւ Պէյրութ եւ Նիւ Եորք:

Խռովայոյզ աշխարհի մը մէջ, ուր ուժի եւ արժէքներու ըմբռնումները հրթիռային արագութեամբ կը փոխուին օրէ օր, հայութիւնը` մարդկային կարաւանին յաւիտենական ճամբորդը, կը հաւատայ արդարութեան վերջնական յաղթանակին եւ այդ հաստատ հաւատքով կ՛ողջունէ Նոր տարին:

Share this Article
CATEGORIES